خانه / اخبار مهم روز / نگرانی‌های بین‌المللی از وجود یک سایت هسته‌ای «عمیق» و «غیرقابل نفوذ» در ایران

نگرانی‌های بین‌المللی از وجود یک سایت هسته‌ای «عمیق» و «غیرقابل نفوذ» در ایران

در حالی که اسرائیل و آمریکا طی روزهای گذشته سه سایت هسته‌ای ایران را بمباران کردند و آمریکا خبر از نابودی تاسیسات فردو داد، اما همچنان نگرانی‌هایی درباره احتمال حفظ توانایی ایران برای دستیابی به سلاح اتمی وجود دارد. این نگرانی‌ها به ویژه با وجود سایت هسته‌ای دیگری به نام «کوه کلنگ گزلا» تقویت می‌شود که به دلیل عمیق‌تر بودن، تخریب آن دشوارتر از فردو ارزیابی می‌شود.

در حالی که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا یکشنبه ۲۲ ژوئن پس از حمله به تاسیسات فردو، از «نابودی» برنامه هسته‌ای ایران گفت، نگرانی‌هایی درباره وجود یک سایت هسته‌ای دیگر به نام کوه کلنگ گز لا مطرح است که به نظر می‌رسد حتی عمیق‌تر از تاسیسات فردو باشد.

سایت کوه کلنگ گزلا یک تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی جدید ایران است که طبق گزارش‌های اخیر، در نزدیکی سایت هسته‌ای نطنز و در عمق بسیار زیاد زیر یک کوه ساخته شده است.

این تأسیسات جدید درست کنار کارخانه نطنز قرار دارد که در روزهای اخیر شدیدا بمباران شده است. این سایت در زیر کوهی به ارتفاع ۱۶۰۰ متر به نام کوه کلنگ گز لا، که همچنین به «کوه کلنگ» شناخته می‌شود، واقع شده است؛ کوهی که دو برابر بلندتر از کوهی است که سایت هسته‌ای فردو در آنجا قرار دارد.

رادیو بین‌المللی فرانسه در مطلبی با اشاره به عمیق و غیرقابل نفوذ بودن این سایت نوشته که به گفته کارشناسان این ارتفاع اجازه می‌دهد تعداد بسیار زیادی سانتریفیوژ در عمق بیش از ۱۴۰ متر زیر زمین دفن شوند، یعنی بسیار عمیق‌تر از سایت غنی‌سازی فردو که قبلا نیز برای اسرائیلی‌ها دست نیافتنی بود و نیازمند مداخله آمریکا در چنین عمقی شد.

همچنین در این مطلب به نگرانی‌های کارشناسان اشاره کرده که به نظر آنها ممکن است حتی بمب‌های نفوذی آمریکا نیز در این عمق کارآمد نباشند.

حریم امنیتی

به نظر می‌رسد این سایت مربوط به سال ۲۰۰۷ باشد و پس از بیش از یک دهه غیرفعال بودن، در پنج سال اخیر اقدامات مهمی برای بازسازی این تأسیسات انجام شده است.

گزارش منتشرشده از سوی مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی که به تازگی در اواخر آوریل ۲۰۲۵ منتشر شده نشان می‌دهد که در شش ماه گذشته، تغییرات با سرعت بیشتری در این سایت ادامه یافته‌اند.

بر اساس این گزارش، حریم امنیتی اطراف پایگاه کوه تقویت شده و به حریم نطنز متصل شده و تا جاده اصلی ادامه دارد. دو ورودی تونل‌ها به شدت توسط ساختمان‌های امنیتی محافظت می‌شوند و موانع جاده‌ای متحرک به سمت ورودی بالایی قرار دارند.

به طور کلی براساس این گزارش تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که این سایت در مسیر تبدیل شدن به یک مرکز بسیار امن است.

رادیو بین‌المللی فرانسه یادآوری کرده که نکته «نگران‌کننده» این است که جمهوری اسلامی از ماهها پیش بازرسی این سایت توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را ممنوع کرده است. اقدامی که به منزله نقض پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای محسوب می‌شود.

رافائل گروسی، مدیر کل آژانس، در جریان بازدید از واشنگتن در آوریل گذشته به رسانه‌ها گفت: «واضح است که این مکان میزبان فعالیت‌های متعدد و مهمی» مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران است.

دیوید آلبرایت، رئیس مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی، نیز در همان زمان به رویترز گفت که این موضوع سوالاتی را درباره استفاده از این سایت برای ذخیره اورانیوم با غنای بالا یا مواد هسته‌ای اعلام ‌نشده و همچنین سانتریفیوژهای پیشرفته که قادر به غنی‌سازی سریع اورانیوم کافی برای ساخت بمب هستند، به وجود می‌آورد.

«مکانی امن و غیرقابل نفوذ»

مقامات ایرانی نیز برخی اطلاعات منتشرشده از سوی رسانه‌های آمریکائی را تائید کرده‌اند؛ همچنان که جمهوری اسلامی ژوئن امسال از ساخت «سایتی جدید، کاملا ساخته شده و در مکانی امن و غیرقابل نفوذ» خبر داد.

محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران با اعلام این خبر گفت: «به محض اتمام نصب و راه‌اندازی سانتریفیوژها، فرایند غنی‌سازی آغاز خواهد شد.»

علی شمخانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی هم گفته که «هیچ بخشی از برنامه هسته‌ای ایران از بین نرفته و ما همچنان ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود را در اختیار داریم.»

به گفته او توانایی هسته‌ای جمهوری اسلامی، در اثر حملات اخیر نه تنها کاهش نیافته بلکه به مرحله «بازدارندگی مؤثر» رسیده است.ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری پیشین نیز گفته بود: «ما تأسیساتی در اختیار داریم که هیچ بمبی قادر به آسیب‌ رساندن به آن نیست. این پیام روشن ما به دشمنان است.»

همچنین جمهوری اسلامی پس از بمباران‌های اخیر آمریکا و اسرائیل اعلام کرد که همچنان موجودی اورانیوم غنی‌شده در اختیار دارد؛ امری که گمانه‌زنی‌ها نسبت به فعال بودن سایت کوه کلنگ گزلا را تقویت می‌کند.

از سوی دیگر رافائل گروسی گفته که در این مرحله ارزیابی خسارات وارده به تأسیسات هسته‌ای غیرممکن است و درخواست دسترسی برای «ارزیابی وضعیت» کرده است.

با همه اینها اسرائیل بارها اعلام کرده که خط قرمز این کشور، دستیابی ایران به سلاح اتمی است.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل پیش از گفته بود: «ما هر کاری لازم باشد انجام می‌دهیم تا ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند، حتی اگر جهان با ما همراهی نکند.»