خانه / اخبار مهم روز / «کاهش نفوذ خاورمیانه بر بازار نفت» در پی جنگ ایران و اسرائیل

«کاهش نفوذ خاورمیانه بر بازار نفت» در پی جنگ ایران و اسرائیل

تحلیل تازه‌ای توسط خبرگزاری «رویترز» نشان می‌دهد که جنگ ایران و اسرائیل تاثیر چشمگیری روی بهای نفت نداشته است، و نتیجه می‌گیرد که واکنش محدود بازار نفت به این جنگ نشان‌گر کاهش نفوذ ژئوپلیتیکی خاورمیانه بر قیمت‌های جهانی نفت است.

به گزارش رویترز، برخلاف گذشته افزایش قیمت نفت پس از حمله اولیه اسرائیل به ایران نسبتاً ملایم بود. بهای نفت برنت از زیر 70 دلار در 12 ژوئن به سقف 81.40 دلار در 23 ژوئن رسید.

با این حال، پس از حملهٔ کم‌خطر ایران به پایگاه آمریکا در العدید قطر و سپس اعلام آتش‌بس توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، قیمت‌ها کاهش یافت و در 25 ژوئن به زیر 67 دلار سقوط کرد.

مهم‌تر از این، برخلاف نگرانی‌ها، تنگه هرمز که محل عبور حدود 20 درصد از نفت و گاز جهان است بسته نشد، و صادرات نفت منطقه تقریباً بدون اختلال ادامه یافت. این موضوع باعث شد بازارها نه تنها وحشت نکنند، بلکه ریسک ژئوپلیتیکی خاورمیانه را کمتر از قبل در نظر بگیرند. در مقایسه، تحولات مشابه طی چند دهه‌ اخیر مانند انقلاب ایران، تحریم نفتی کشورهای عربی، یا جنگ خلیج باعث افزایش شدید قیمت نفت ‌شده بود.

به گفته رویترز، این تغییر در رفتار بازار دلایل متعددی دارد. اول، رشد فناوری باعث افزایش شفافیت و دسترسی آنی به اطلاعات مربوط به تولید و انتقال نفت شده و واکنش‌ها را منطقی‌تر کرده است.

دوم، کشورهای تولیدکننده نفت مانند سعودی و امارات زیرساخت‌هایی مثل خط لوله‌هایی به دریای سرخ و بندر فجیره ایجاد کرده‌اند که وابستگی به تنگه هرمز را کاهش می‌دهد. همچنین، این کشورها ذخایر بزرگی در آسیا و اروپا دارند که می‌تواند صادرات را در صورت بحران ادامه دهد.

در نهایت، مهم‌ترین عامل، کاهش سهم «اوپک» از بازار جهانی نفت است. اوپک در دهه 1970 بیش از 50 درصد عرضهٔ نفت را در اختیار داشت، اما این سهم در سال 2023 به 33 درصد کاهش یافت. دلیل این امر رشد شدید تولید نفت شِیل در آمریکا، برزیل، گویان، و دیگر کشورهاست.

به گفته رویترز، در مجموع تاثیر کم جنگ ایران و اسرائیل نشان‌گر این واقعیت است که وابستگی بازار انرژی به تحولات خاورمیانه کاهش یافته است؛ و حتی اگر تنش‌های ژئوپلیتیکی در منطقه افزایش یابد، انتظار نمی‌رود بازار نفت به همان شدت گذشته واکنش نشان دهد.