آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
شبکه خبری سیانان میگوید دولت دونالد ترامپ برای بازگرداندن تهران به میز مذاکره طرحهایی را بررسی میکند که بر اساس آنها ایران بتواند تا سقف ۳۰ میلیارد دلار برای توسعه برنامه هستهای غیرنظامی خود دست یابد.
این شبکه خبری روز پنجشنبه ۵ تیر به نقل از چهار منبع آگاه خبر داد که این طرحها همچنین شامل کاهش تحریمها و آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران نیز میشود.چهار منبع آگاه به «سیانان» گفتهاند که دولت «دونالد ترامپ» برای مذاکره با ایران بستهای را پیشنهاد داده که شامل کمک ۳۰ میلیارد دلاری برای برای ساخت یک برنامه هستهای غیرنظامی، بهمنظور تولید انرژی است. در این بسته، با کاهش تحریمها و آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده ایران نیز مورد بحث است. گفته شده که این بسته، بخشی از تلاش دولت ترامپ برای بازگرداندن تهران به میز مذاکره است. گفته شده که ترامپ تاکید دارد کشورهای عرب منطقه باید این پول را سرمایهگذاری کنند.
بر اساس گزارشی که سیانان، روز پنجشنبه ۵تیر۱۴۰۴ منتشر کرده، این منابع گفتهاند که بازیگران کلیدی ایالات متحده و خاورمیانه حتی در بحبوحه حملات نظامی به ایران و اسراییل در دو هفته گذشته، در پشت صحنه با ایرانیها گفتوگو کردهاند. این منابع گفتند که این گفتوگوها این هفته پس از توافق آتشبس ادامه یافته است.
مقامات دولت ترامپ تاکید کردهاند که چندین پیشنهاد تاکنون مطرح شده است. این پیشنهادها مقدماتی و در حال تکامل هستند و یک مورد ثابت و غیرقابل مذاکره دارند: «غنیسازی صفر اورانیوم توسط ایران، که ایران مدام تاکید داشته که به آن نیاز دارد.»
سیانان همچنین نوشته است که حداقل یک پیشنویس پیشنهادی اولیه که توسط دو منبع به این رسانه توضیح داده شده، شامل چندین مشوق برای ایران است که پیشتر به آن اشاره شد.
دو منبع آگاه به سیانان گفتهاند که برخی جزییات در جلسهای محرمانه و چند ساعته بین «استیو ویتکاف»، فرستاده ویژه ایالات متحده در خاورمیانه و شرکای کاخ سفید در منطقه خلیج فارس، روز جمعه گذشته، یعنی یک روز قبل از حمله نظامی ایالات متحده به ایران، مورد بررسی قرار گرفته است.
مقامات دولت ترامپ و منابع آگاه از این پیشنهاد به سیانان گفتهاند که از جمله شرایط مورد بحث که قبلا گزارش نشده است، سرمایهگذاری حدودا ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلاری در یک برنامه هستهای جدید بدون غنیسازی برای ایران است که برای اهداف تولید انرژی غیرنظامی استفاده خواهد شد. یکی از مقامات اصرار داشته که پول مستقیما از سوی ایالات متحده تامین نخواهد شد، زیرا ترامپ ترجیح میدهد شرکای عرب آمریکا خود هزینه آن را بپردازند.
سرمایهگذاری در تاسیسات انرژی هستهای ایران در دورهای قبلی مذاکرات هستهای در ماههای اخیر نیز مورد بحث قرار گرفته بوده است.
مقامات دولت ترامپ به سیانان گفتهاند: «ایالات متحده مایل است این مذاکرات را با ایران رهبری کند و کسی باید هزینه ساخت برنامه هستهای را بپردازد، اما ما چنین تعهدی نخواهیم داد.»
در روزهای گذشته در حالیکه ترامپ و ویتکاف، هر دو نسبت به از سرگیری مذاکرات با تهران ابراز امیدواری کردهاند، عراقچی، اخیرا در یک برنامه زنده تلویزیونی در صداوسیما گفته که «ترامپ را جدی نگیرید»، توافقی برای مذاکره در کار نیست. سیانان میگوید دولت ترامپ پیشنهادهای مختلفی را بررسی میکند که همگی در مرحل ابتدایی و در حال تغییر هستند، اما شرط اصلی و «غیرقابل مذاکره» در تمامی آنها این است که ایران غنیسازی اورانیوم را به شکل کامل متوقف کند.ایران همواره تأکید کرده که حاضر نیست غنیسازی اورانیوم را متوقف کند و این اختلاف نظر میان تهران و واشینگتن باعث شد پنج دور مذاکره میان طرفین بینتیجه بماند.
شرط اصلی: توقف کامل غنیسازی اورانیوم
بهگفته مقامات دولت ترامپ، تمامی پیشنهادهای مطرحشده همچنان مقدماتی و در حال تکامل هستند. با این حال، یک شرط تغییرناپذیر در تمامی طرحها تکرار شده: توقف کامل فعالیتهای غنیسازی اورانیوم توسط حکومت ایران. با وجود مخالفت همیشگی تهران با چنین شرطی، دستکم یکی از پیشنویسهای اولیه پیشنهادی که در اختیار سیانان قرار گرفته، مشوقهایی قابلتوجه برای حکومت ایران در نظر گرفته است.
از جمله مشوقهای مطرحشده در این طرح، دسترسی جمهوری اسلامی به ۶ میلیارد دالر از داراییهای بلوکهشده در حسابهای بانکی خارجی، کاهش تحریمهای هدفمند، و سرمایهگذاری ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دالری در یک برنامه هستهای غیرنظامی جدید است. این سرمایهگذاری قرار است برای ساخت تاسیساتی جایگزین فردو بهکار گرفته شود؛ سایتی که در جریان حمله امریکا با بمبهای سنگرشکن هدف قرار گرفت. امریکا تاکید کرده است این منابع مالی از سوی کشورهای عربی متحد واشنگتن تامین خواهد شد، نه از سوی دولت امریکا.
جلسه محرمانه در کاخ سفید
دو منبع آگاه تایید کردند که هفته گذشته، استیو ویتکاف با مقاماتی از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در کاخ سفید جلسهای چند ساعته و محرمانه داشته است. این جلسه تنها یک روز پیش از آغاز حملات امریکا به سه سایت هستهای در ایران برگزار شده است.
به گفته یکی از مقامات ارشد امریکایی، این طرح بهدنبال الگویی مشابه با برنامه هستهای امارات متحده عربی است و هدف آن ایجاد زیرساختی غیرقابل غنیسازی برای تولید انرژی هستهای غیرنظامی در ایران خواهد بود.امریکا تاکید کرده است که ایران میتواند اورانیوم غنیشده را وارد کند، اما اجازه غنیسازی داخلی نخواهد داشت.
مواضع متناقض ترامپ
در حالیکه مقامات کاخ سفید تاکید دارند این ابتکارها بخشی از تلاش برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای است، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری امریکا، روز چهارشنبه در حاشیه نشست ناتو اعلام کرد: «برای من اهمیتی ندارد که توافقی امضا شود یا نه.» او در عین حال گفت: «ممکن است فقط یک بیانیه ساده بگیریم که آنها به سمت هستهای شدن نمیروند.»
وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی دولت ترامپ، مارکو روبیو، نیز تاکید کرد که هرگونه توافق نهایی، تنها در صورت تمایل ایران به مذاکره مستقیم با ایالات متحده و نه از طریق میانجیها حاصل خواهد شد.
بنبست یا فرصت؟
با وجود تردیدهای ابراز شده از سوی تهران، از جمله تاکید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، مبنی بر اینکه «هیچ قولی برای ازسرگیری مذاکرات داده نشده»، دولت ترامپ همچنان امیدوار است که حملات سنگین به تاسیسات هستهای در ایران و توافق آتشبس، فضا را برای آغاز دور تازهای از گفتوگوهای جامع فراهم کند.
با این حال، تصویب قانون تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مجلس شورای اسلامی و لحن سرسختانه رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، که گفت «این موضوع درباره تسلیم ایران است، نه برنامه هستهای ما، و تسلیم هرگز رخ نخواهد داد»، تردیدها درباره امکان موفقیت این مذاکرات را افزایش داده است.
