
اصغر جهانگیر سخنگوی قوه قضائیه ایران اعلام کرد در حمله اسرائیل به زندان اوین، 71 نفر از جمله کادر اداری، سربازان، محکومین زندانی، خانواده زندانیان که برای ملاقات و یا پیگیری قضایی مراجعه کرده بودند و افرادی که در مجاورت زندان زندگی میکردند، جان خود را از دست دادند.
ارتش اسرائیل دوم تیر در حملهای هوایی زندان اوین را هدف قرار داد.
ایران پس از حمله به اوین، زندانیان زن و مرد را به زندانهای قرچک ورامین و تهران بزرگ منتقل کرد. جهانگیر به وضعیت زندانیان منتقلشده از اوین اشارهای نکرد.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، چهارم تیر در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «گزارشهای نگرانکنندهای درباره انتقال زندانیان از زندان اوین در جریان حملات اسرائیل دریافت کردهام.»
آخرین وضعیت زندانیان منتقل شده به زندان تهران بزرگ
در پی حملات ویرانگر اخیر ، زندان اوین بهطور کامل از کار افتاده و تخریب شده و درعمل هیچ کدام از بخشهای پشتیبانی زندان امکان کار ندارند. گزارشهای موثق نشان میدهد ، حدود ۲۰۰۰تا۳۸۰۰ زندانی مرد اوین از در پشتی این زندان، نزدیک بازداشتگاه ۲۰۹ وزارت اطلاعات و به دور از دید عموم، به زندان تهران بزرگ منتقل شدند. سرنوشت بازداشتیهای بازداشتگاههای ۲۰۹ وزارت اطلاعات و دوالف سپاه همچنان در ابهام است؛ اگرچه برخی منابع غیررسمی خبر از انتقال آنان به خانههای امن وزارت اطلاعات و سپاه میدهند.
طبق این گزارش، وضعیت در زمان انتقال زندانیان بسیار آشفته بوده است. فرزادی، رئیس جنایتکار زندان اوین، که از ورود به دفتر و آرشیوها بیم داشت، حتی لیست رسمی از اسامی انتقالیها در اختیار نداشت و اسامی را تکبهتک از خود زندانیان میپرسید. حدود ۲۰۰۰تا ۳۸۰۰ نفر از زندانیان اوین شامل ۱۸۰ زندانی سیاسی بند چهار، به سالن چهار تیپ دو زندان فشافویه منتقل شدهاند.
لازم به ذکر است که هنوز از وضعیت زندانیان سیاسی علی یونسی، ارغوان فلاحی، بیژن کاظمی، دکتر مرتضی اسدی، و دو زندانی فرانسوی سیسیل کوهلر، ژاک پاریس که در بند ۲۰۹ محبوس بودند اطلاعی در دست نیست.
بحران غذا، بهداشت و تراکم جمعیت
یکی از مشکلات فوری پس از انتقال، کمبود شدید غذاست؛ بهطوری که در روز نخست تنها یک وعده غذای ساده در کیسههای پلاستیکی و بدون قاشق در اختیار زندانیان گذاشته شد. کمبود فضای نگهداری نیز بحرانساز شده است. در یک اتاق، نزدیک به ۴۰ نفر در فضایی تنگ و بدون امکانات مناسب نگهداری میشوند. وضعیت سرویسهای بهداشتی نیز بحرانی توصیف شده؛ بهگونهای که گاه ۸۰ نفر از یک سرویس و روشویی مشترک استفاده میکنند.
در باره زندان تهران بزرگ
زندان تهران بزرگ که در منطقهای کویری نزدیک قم واقع شده، فاقد کولر و سیستم تهویه کارآمد است. کیفیت آب مصرفی برای آشامیدن و شستوشو بسیار پایین و بهشدت شور است. کمبود تخت خواب باعث شده ۸۰ درصد زندانیان انتقالی ناچار باشند روی زمین بخوابند؛ این در حالی است که محیط زندان آلوده به سوسک، ساس و حشرات گزنده است.
اصل تفکیک جرایم در این انتقال رعایت نشده و برخی زندانیان سیاسی در تیپها و سالنهایی در کنار زندانیان جرائم عمومی جای داده شدهاند؛ امری که به گفته منابع مطلع، عمداً برای ایجاد فشار مضاعف، تهدید و ضربوشتم صورت گرفته است. این در حالی است که برخی تیپهای زندان هنوز خالیاند و امکان تفکیک وجود داشت.
وضعیت بهداری و ملاقات
بهداری زندان تهران بزرگ فاقد تجهیزات کافی است و امکانات دارویی تقریباً وجود ندارد. همچنین، در حال حاضر ملاقات حضوری برای خانوادهها لغو شده و هیچ چشماندازی برای ازسرگیری آن اعلام نشده است.
زندانی سیاسی سابق کامبیز نوروززاده زاده نوشته است: زندانیانی که به زندان تهران بزرگ منتقل شده اند،هنوز امکان ملاقاتی با خانواده نداشتند،در کل بند یک کولر هم وجود ندارد،روزی چهار ساعت آب برای حمام دارند،تلفن ها در اوقات زیادی از روز شماره نمیگیرند و هر کدام که زنگ میزنند نگران همبندیشان علی یونسی هستند.
شرایط زنان زندانی در قرچک
در پی آسیبهای وارده به بند زنان در اوین که با ریزش کامل دیوارها و سقف همراه بود خوشبختانه تلفات جانی رخ نداد اما دستکم نیمی از زندانیان دچار جراحات جسمی، موج انفجار، شوک عصبی و حملات تنفسی شدند. پس از پانسمان جزئی، این زندانیان حوالی ساعت ۷ عصر پیش از انتقال زندانیان مرد، در دو وسیله نقلیه بزرگ امنیتی به زندان قرچک ورامین منتقل شدند.
طبق گزارشها، زنان زندانی در قرچک با کمبود شدید امکانات ارتباطی روبهرو هستند. کارتهای تلفن فعال نشده و در این مدت تنها سه بار اجازه تماس کوتاه زیر ده دقیقه با خانوادههایشان داشتهاند. منابع مطلع میگویند این محدودیتها و فشارها بخشی از روند انتقامگیری علیه زندانیان سیاسی پس از حملات موشکی اسرائیل و تخریب اوین است.
شرایط بهداشتی قرچک وخیم گزارش شده؛ آب آشامیدنی و آب شستوشو شور و نامناسب است و امکانات پزشکی تقریبا وجود ندارد. بهداری زندان، زندانیان را بدون دارو و مراقبت رها کرده و مراجعات درمانی در حداقل ممکن انجام میشود. برخی زنان زندانی سیاسی در قرچک، بین ۶۰ تا ۸۰ سال سن دارند و با بیماریهای خطرناک دستوپنجه نرم میکنند که این شرایط وخیم بر وخامت حال آنان افزوده است.
بر اساس روایت یکی از خانوادههای زندانیان، مسئولان زندان حتی اجازه تهیه کولر توسط خانوادهها را نیز ندادهاند. این در حالی است که زندانیان ناچارند در فضای بسته و گرم، ساعتها بدون وسایل سرمایشی بمانند.عصر روز گذشته، نیروهای گارد مرد و زن بدون هشدار وارد هواخوری بند زنان شدند و با تهدید، آن را بهطور زودهنگام تعطیل کردند. زندانیان میگویند در طول سالها حبس در زندان اوین، هرگز شاهد چنین برخوردی از سوی گارد در بند زنان نبودهاند
همزمان، خانوادههایی که برای پیگیری وضعیت عزیزانشان به دادستانی مراجعه کردهاند، با بلاتکلیفی مواجه شدهاند. به گفته آنان، مسئولان اعلام کردهاند که دفتر دادیاری هنوز تعیین نشده و پاسخ روشنی به خانوادهها داده نشده است.
زندانی سیاسی سابق سمانه اصغری با انتشار یک استوری نوشت: شرایط حاکم بر زندان قرچک در شأن هیچ انسانی ، هیچ زندانی با هیچ اتهام و جرمی نیست.
زندان قرچک آخر دنیاست. هر بار که مسئولان این زندان علیرغم میلشان و از بیم اطلاع رسانی در خصوص شرایط این زندان و رفتار غیر انسانی کارکنان با زندانیان در هنگامهی بحران موج دستگیریها و یا تبعیدها مجبور به پذیرش زندانیان سیاسی در این جهنم میشوند ، شرایط غیرقابل توصیف این زندان به تیتر اخبار تبدیل میشو و هر بار با بازگشت زندانیان به اوین بار دیگر زندان قرچک فراموش میشود تا دوباره زندانی صاحب صدایی به اجبار گذرش به قرچک بیافتد
شرایط حاکم بر زندان قرچک در شأن هیچ انسانی هیچ زندانی با هیچ اتهام و جرمی نیست.
واکنش ضروری به وضعیت زندانیان
ضروری است که کمیسر عالی حقوق بشر، گزارشگر ویژه ملل متحد در امور ایران (خانم ساتو) و دیگر مراجع بین المللی مدافع حقوق بشر رفتار ضدانسانی با زندانیان بخصوص زندانیان زن را محکوم نموده و هیأت حقیقتیاب بینالمللی از زندانهای ایران بازدید و با زندانیان گفتگو کنند.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت