
وبسایت خبری اکسیوس به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و وزیران امور خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا در تماس تلفنی توافق کردهاند که پایان ماه اوت بهعنوان ضربالاجل غیررسمی برای دستیابی به توافق هستهای با جمهوری اسلامی تعیین شود.
به گفته منابع، این تماس دوشنبه ۲۳ تیر برای هماهنگی مواضع چهار کشور درباره مکانیسم ماشه و بررسی مسیر آینده دیپلماسی هستهای با جمهوری اسلامی انجام شده است.
براساس این گزارش سه کشور اروپایی قصد دارند اگر تا پایان اوت توافقی حاصل نشود مکانیسم ماشه را فعال کنند. این اقدام منجر به بازگشت خودکار تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران خواهد شد.مکانیسم ماشه که برای واکنش به تخلفات احتمالی جمهوری اسلامی در متن برجام گنجانده شده بود، در ماه اکتبر منقضی میشود.
از آنجا که فرآیند فعالسازی این مکانیسم حدود ۳۰ روز زمان میبرد، کشورهای اروپایی در تلاش هستند تا این روند را پیش از آغاز ریاست روسیه بر شورای امنیت در ماه اکتبر به پایان برسانند.
مقامهای آمریکایی و اروپایی، این سازوکار را هم ابزار فشار بر تهران و هم گزینه جایگزین در صورت شکست دیپلماسی میدانند.
در مقابل، مقامات جمهوری اسلامی میگویند هیچ مبنای حقوقی برای بازگرداندن تحریمها وجود ندارد و تهدید کردهاند در پاسخ، از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) خارج خواهند شد.دو منبع آگاه به آکسیوس گفتند که که اروپا در روزها و هفتههای آینده به تهران پیام خواهد داد که در صورت انجام اقدامات اطمینانبخش درباره برنامه هستهای، میتواند از بازگشت تحریمها جلوگیری کند.
از جمله این اقدامات، میتوان به ازسرگیری بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی اشاره کرد که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای در ایران، متوقف شده است.
یک منبع دیگر نیز گفته که انتقال حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی به خارج از ایران میتواند یکی دیگر از این گامها باشد.
در همین حال، دو مقام اسرائیلی گفتند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سفر اخیرش به کاخ سفید، از دونالد ترامپ، مارکو روبیو و استیو ویتکاف خواسته است مانع فعالسازی مکانیسم ماشه نشوند.
به گفته او، «ایران باید بداند زمان زیادی برای توافق باقی نمانده است.»
یکی از این مقامات اسرائیلی گفته است: «ما احساس کردیم ترامپ و تیمش با ما همنظر هستند.»
یک مقام ارشد آمریکایی نیز به آکسیوس گفت دولت ترامپ از فعالسازی مکانیسم ماشه حمایت میکند و آن را بهعنوان یک اهرم فشار در مذاکرات با جمهوری اسلامی میبیند.
این مقام افزود ترامپ از اینکه جمهوری اسلامی هنوز به میز مذاکره بازنگشته، بهشدت ناامید و خشمگین است.
به گفته این مقام، ویتکاف به صراحت به مقامات جمهوری اسلامی اعلام کرده که هرگونه مذاکرات آتی باید بهصورت مستقیم انجام شود، نه از طریق میانجی، تا از سوءتفاهم جلوگیری و روند گفتوگو تسریع شود.وزیران امور خارجه آمریکا و ایتالیا روز سهشنبه ۲۴ تیر نیز در واشنگتن دیدار و درباره موضوعات گوناگون، از جمله جنگ ۱۲ روزه و تهدید هستهای جمهوری اسلامی گفتوگو کردند.
آقای روبیو و همتای ایتالیایی او ضمن بررسی آتشبس میان اسرائیل و جمهوری اسلامی، در مورد گامهای آینده برای اطمینان یافتن از این را که جمهوری اسلامی در ایران هرگز قادر به تولید یا دستیابی به جنگافزار هستهای نخواهد بود، بحث و گفتوگو کردند.
قدرتهای اروپایی نیز روز سهشنبه درباره عدم پیشرفت در زمینه مسائل مربوط به توافق هستهای به جمهوری اسلامی هشدار دادند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پیش از آغاز جلسه روز سهشنبه ۲۴ تیر شورای امور خارجه این اتحادیه گفت که فعالسازی مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی امروز بررسی میشود.
تاکید والتز روی مکانیسم ماشه (بازگشت تحریمهای سازمان ملل)
گزینه پیشنهادی دونالد ترامپ به عنوان سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، نیز با تاکید بر این که رژیم جمهوری اسلامی در ایران هرگز نمیتواند توانایی غنیسازی اورانیوم داشته باشد، گفت چنانچه جمهوری اسلامی از تمایل خود به داشتن سلاح هستهای فاصله بگیرد «میتوانیم شاهد شکوفایی باشیم.»
مایک والتز، مشاور پیشین امنیت ملی در دولت ترامپ که در اردیبهشت گذشته این سمت را ترک کرد، روز سهشنبه ۲۴ تیر در کنگره حضور یافت تا به پرسش قانونگذاران برای تأیید شدن به عنوان سفیر جدید ایالات متحده در سازمان ملل متحد پاسخ بدهد.
آقای والتز در جلسه روز سهشنبه کنگره برای بررسی صلاحیتش به عنوان سفیر جدید ایالات متحده در سازمان ملل متحد گفت که در صورت کسب رأی اعتماد از سنا، تلاشهای بینالمللی آمریکا و اروپا، بهویژه با فرانسه، بریتانیا، و آلمان را در سازمان ملل دنبال خواهد کرد.
گزینه دونالد ترامپ برای تصدی سمت سفیر آمریکا در سازمان ملل گفت: «مکانیسم ماشه در شورای امنیت برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ایران در دسترس است.»
او افزود: «آلمان بهتازگی در چارچوب برجام بحث فعال کردن آن را مطرح کرده است، زیرا جمهوری اسلامی ایران ناقض تعهداتش بر مبنای پیمان منع گسترش جنگ افزار هستهای بوده است.»
موضع اسرائیل
در پی جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی، ئسرایل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل اوایل تیر ماه گفت به ارتش اسرائیل دستور داده است که «برتری هوایی اسرائیل» را در آسمان ایران حفظ کند.
کاتز روز جمعه ۶ تیر گفت: «من به ارتش اسرائیل دستور دادم برنامهای برای اعمال فشار علیه [جمهوری اسلامی] ایران آماده کند که شامل حفظ برتری هوایی اسرائیل، جلوگیری از پیشرفت برنامه هستهای و تولید موشک» باشد.
در جریان جنگ ۱۲روزه، نیروی هوایی اسرائیل با نابود کردن پدافند هوایی جمهوری اسلامی به آنچه ارتش آن کشور «برتری هوایی» خواند دست یافت و در عمل، آزادانه به هر نقطهای در تهران و بسیاری دیگر از شهرها و استانها حمله میکرد.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت