آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
کاخ سفید و وزارت خارجه ایالات متحده اعلام کردند که آمریکا از سازمان یونسکو خارج میشود؛ دولت دونالد ترامپ این نهاد فرهنگی و آموزشی وابسته به سازمان ملل را نهادی «تفرقهافکن» خوانده و آن را به تعصب ضد اسرائیل متهم کرده است.
آنا کلی، از سخنگویان کاخ سفید، روز سهشنبه ۳۱ تیر با اعلام تصمیم آمریکا برای خروج از یونسکو گفت که این سازمان «از آرمانهای فرهنگی و اجتماعی ووک و تفرقهانگیز، که ناسازگار با سیاستهایی است که شهروندان آمریکا به آن رای دادهاند، حمایت میکند.»
واژه ووک معمولا برای اشاره به سیاستهای چپ، جنبشهای لیبرال و کنشگریهای مربوط به موضوعات فرهنگی و اقلیتهای جنسی به کار میرود.
ساعتی پس از اظهارات سخنگوی کاخ سفید، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که ایالات متحده به مدیرکل یونسکو اطلاع داده که از این نهاد خارج میشود.
تامی بروس نیز یونسکو را متهم کرد «اهداف تفرقهانگیز اجتماعی و فرهنگی» در پیش گرفته و بیش از حد بر دستور کاری ایدئولوژیک متمرکز شده که با سیاست «اول آمریکا» در تضاد است.او گفت این «دستورکار جهانیگرایانه و ایدئولوژیک» با سیاست خارجی دولت ترامپ مبنی بر «اول آمریکا» در تضاد است.
دولت آمریکا همچنین علت این اقدام را مواضع یونسکو علیه اسرائیل و ترویج اهداف تفرقهبرانگیز عنوان کرده است.به گفته اودری آزوله، مدیرکل یونسکو، خروج آمریکا از این سازمان در پایان سال ۲۰۲۶ اجرایی خواهد شد.
خانم آزولای تصمیم آمریکا را «ناامیدکننده اما قابل پیشبینی» خواند و در بیانیهای اعلام کرد که این تصمیم «با اصول اساسی چندجانبهگرایی مغایرت دارد» و احتمالا در درجه اول موجب تاثیر بر شرکای متعدد این سازمان در داخل ایالات متحده آمریکا شود؛ «نهادهایی که به دنبال ثبت مکان در فهرست میراث جهانی، وضعیت شهر خلاق و کرسیهای دانشگاهی هستند».
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز از تصمیم ایالات متحده ابراز تاسف کرد.
سخنگوی سازمان ملل با بیان اینکه آقای گوترش عمیقا از این تصمیم آمریکا متاسف است، گفت کشورهای عضو یونسکو میتوانند همچنان عضو بمانند و اقدام به اصلاحات در این نهاد بکنند.
دونالد ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود نیز در سال ۲۰۱۷ دستور خروج از سازمان یونسکو را صادر کرده بود اما جو بایدن در ابتدای ریاست جمهوری خود این تصمیم را لغو کرد.دولت آقای ترامپ بارها سازمان ملل و برخی نهادهای وابسته به آن را به تبعیض علیه اسرائیل متهم کرده است.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، از تصمیم واشینگتن برای خروج از یونسکو تشکر کرد و شامگاه سهشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تمرکز صرف بر اسرائیل و سیاسیکاری کشورهای عضو باید در این نهاد و در تمام نهادهای حرفهای سازمان ملل متحد پایان یابد.»
با این حال سخنگوی سازمان ملل اتهامهای آقای سعار علیه این سازمان را رد کرد.
استفان دوجاریک با تاکید بر اینکه یونسکو نقش رهبری در مبارزه با یهودستیزی داشته است، گفت مسئولیت اظهارات کشورهای عضو و هیئتهای نمایندگی «با پرسنل دبیرخانه سازمان ملل یا روسای نهادها نیست» و «همچنین نباید آنها را مسئول قطعنامههایی که کشورهای عضو تصویب میکنند دانست».
امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، بر «حمایت تزلزلناپذیر» خود از یونسکو که «محافظت از میراث جهانی» را برعهده دارد اعلام کرد و گفت که اقدام آمریکا موجب تضعیف تعهد فرانسه به یونسکو نخواهد شد.
به گفته مدیرکل یونسکو، تنها حدود هشت درصد از بودجه این نهاد از سوی آمریکا تامین میشد و خروج این کشور از یونسکو تاثیر زیادی بر تامین مالی برنامههای آن نخواهد داشت.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو، در سال ۱۹۴۵ میلادی تاسیس شد.
ایالات متحده یکی از بنیانگذاران یونسکو بود اما در طول سالهای بعد رابطهای همراه با چالش با این نهاد داشته است؛ واشینگتن ابتدا در سال ۱۹۸۴ در اعتراض به سوء مدیریت مالی و تعصب ضد آمریکایی در طول جنگ سرد از این نهاد خارج شد.
واشینگتن در سال ۲۰۰۳ در زمان ریاست جمهوری جورج دبلیو بوش با اعلام اینکه یونسکو اصلاحات لازم را انجام داده است به این نهاد بازگشت اما بار دیگر در سال ۲۰۱۱ و پس از اعطای عضویت کامل به فلسطینیان در این سازمان، دولت اوباما اعلام کرد که بودجه این آژانس را متوقف میکند.
سازمان یونسکو ۲۶ مکان را در ایالات متحده (از جمله مجسمه آزادی) در فهرست میراث جهانی خود ثبت کرده است؛ این فهرست شامل ۱۲۴۸ مکان در سراسر جهان است.
سومین خروج آمریکا از یونسکو
یونسکو که مقر آن در پاریس است، پس از جنگ جهانی دوم با هدف ترویج صلح از طریق همکاریهای بینالمللی در حوزه آموزش، علم و فرهنگ تاسیس شد.
آمریکا در حال حاضر حدود هشت درصد از بودجه کل یونسکو را تامین میکند؛ رقمی که در زمان اولین خروج آمریکا در دوره ترامپ حدود ۲۰ درصد بود.
خروج آمریکا از این سازمان، ضربهای سیاسی و مالی برای آن محسوب میشود.
آدری آزوله، مدیرکل یونسکو، سهشنبه ۳۱ تیر ماه گفت این تصمیم آمریکا غافلگیرکننده نبود.
او افزود: «من از تصمیم دوباره رییسجمهوری ترامپ برای خروج آمریکا از یونسکو عمیقا متاسفم. هرچند این تصمیم تاسفبار است، اما انتظار آن را داشتیم و یونسکو خود را برای آن آماده کرده بود.»
این سومین بار به صورت کلی و دومینبار در دولت تحت کنترل ترامپ است که آمریکا از یونسکو خارج میشود.
آمریکا در آغاز تاسیس یونسکو در سال ۱۹۴۵ به آن پیوست اما در سال ۱۹۸۴ در دوران دولت رونالد ریگان از این نهاد خارج شد.
دلیل این خروج در آن سال سوءمدیریت، فساد مالی و ابزاری یونسکو در خدمت منافع اتحاد جماهیر شوروی و «مواضع ضد آمریکایی» این نهاد اعلام شده بود.آمریکا پس از حدود دو دهه، در سال ۲۰۰۳ و در دوران ریاستجمهوری جورج دبلیو بوش بار دیگر به یونسکو پیوست.
بوش در آن زمان گفت که یونسکو اصلاحات لازم را انجام داده است.
ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود نیز آمریکا را از یونسکو خارج کرده بود. او در سال ۲۰۱۵ از سازمان جهانی بهداشت، شورای حقوق بشر سازمان ملل و توافق جهانی تغییرات اقلیمی نیز کنار کشیده بود.
جو بایدن پس از ورود به کاخ سفید در سال ۲۰۲۱ این تصمیمات را لغو و آمریکا را به یونسکو، سازمان بهداشت جهانی و توافق اقلیمی بازگرداند.
اکنون با بازگشت ترامپ به قدرت، ایالات متحده بار دیگر از این نهادهای بینالمللی کنارهگیری میکند.
یونسکو بیشتر بهخاطر فهرستگذاری میراث جهانی شناخته میشود.
تخت جمشید، چغازنبیل، تخت سلیمان، بازار سرپوشیده تبریز و بیستون از جمله آثار تاریخی و فرهنگی ایران هستند که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند.
