
منابع ایرانی جمعه سوم مرداد اعلام کردند که مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران میان نمایندگان تهران و تروئیکای اروپایی شامل کشورهای آلمان، بریتانیا و فرانسه، در ساختمان کنسولگری این کشور در استانبول بدون دستیابی به نتایج ملموسی پایان یافته است.
«آسوشیتد پرس» به نقل از مذاکرهکننده ایرانی و نایب وزیر خارجه ایران، کاظم غریبآبادی گزارش داد که گفته نشست «جدی، صریح و مفصل» میان ایران و طرفهای اروپایی با تمرکز بر مسأله هستهای و وضعیت تحریمها و توافق درباره ادامه انجام مذاکرات بیشتر برگزار شده است.
از سویی یکی از دیپلماتها در گفتوگو با «آسوشیتد پرس» هشدار داد که بدون احراز پیشرفت در مذاکرات، احتمالا سه کشور عضو تروئیکای اروپایی «مکانیسم ماشه» را فعال خواهند کرد.
این نخستین دور از مذاکرات میان نمایندگان تهران و قدرتهای غربی است که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران انجام میشود.مجید تختروانچی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، مذاکرات روز جمعه میان ایران و سه کشور اروپایی (فرانسه، آلمان و بریتانیا) در استانبول را «سازنده» توصیف کرد و گفت گفتوگوها در آیندهای نزدیک ادامه خواهد یافت.
او در توضیح محورهای این نشست اعلام کرد: «تاکید کردیم که به مواضع ایران درباره مسئله هستهای، چه پیش از جنگ و چه پس از آن، خدشهای وارد نشده و ایران همچنان با صلابت و قدرت از مواضع خود دفاع میکند.»
تختروانچی همچنین افزود که موضوع «حق غنیسازی» یکی از محورهای اصلی گفتوگوها در نشست استانبول بوده است و درباره «رفع تحریمها، ابعاد مختلف مسئله هستهای و حق غنیسازی اورانیوم در داخل ایران در چارچوب انپیتی» تبادل نظر صورت گرفته است.
به گفته او، طرفها توافق کردهاند که این مذاکرات در کوتاهترین زمان ممکن ادامه یابد.کاظم غریبآبادی، معاون وزارت خارجه ایران که در این گفتوگوها شرکت داشت پس از پایان جلسه در پیامی در شبکه ایکس نوشت که در گفتوگو با مدیران سیاسی سه کشور اروپایی ” تحولات مربوط به لغو تحریمها و موضوع هستهای مورد بحث و بررسی قرار گرفت”.
او با بیان این که “هر دو طرف با ایدههای مشخصی به جلسه آمدند که جنبههای مختلف آن مورد بررسی قرار گرفت” افزود: «توافق شد که رایزنیها در این مورد ادامه یابد.»
از سوی کشورهای اروپایی هنوز موضعی درباره مباحثه مطرح در گفتوگوهای امروز مطرح نشده است.
در همین حال، لارنس نورمن، خبرنگار وال استریت ژورنال که مذاکرات اتمی ایران و غرب را از سالهای پیش دنبال میکند پس از پایان گفتوگوها در استانبول در پیامی در شبکه ایکس نوشت که در لاین گفتوگوها “نه پیشرفت عمدهای در مذاکرات حاصل شد و نه شکست خاصی”.
او ولی از “گفتوگویی معنادار” با ایران “همراه با یک پیشنهاد مشخص از سوی سه کشور اروپایی” خبر داد که بر دنبال کردن مسیر دیپلماسی ناظر است.
به نوشته نورمن، ایران پیشنهاد سه کشور اروپایی در مورد عدم استفاده از مکانیسم ماشه و تاخیر در بازگشت خودکار تحریمها به شرطی که تهران گامهای معینی بردارد را رد نکرده است. پیشتر برخی منابع خبری اعلام کرده بودند که تروئیکای اروپایی احتمالا پیشنهاد تمدید مهلت فعالسازی مکانیسم ماشه تا شش ماه دیگر را به ایران ارائه خواهد کرد. اروپاییها در ازای آن از ایران خواهند خواست تعهداتی، از جمله همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، شفافسازی درباره محل اورانیوم غنیشده و آمادگی برای مذاکرات احتمالی با واشنگتن را ارائه بدهد.
خبرنگار وال استریت ژورنال در انتهای پیام خود نوشته است: «تا همین دیروز، دیپلماتهای اروپایی احساس میکردند که ایران علاقهای به هیچگونه تمدیدی (قطعنامه ۲۲۳۱ و عدم استفاده از مکانیسم ماشه از سوی اروپاییها تا مدتی دیگر) ندارد. اما امروز به نظر میرسد که این موضع تغییر کرده و ایران پیشنهاد اروپاییها را رد نکرده است.»
او این امکان را مطرح کرده است که “تصمیم درباره تمدید مکانیسم ماشه فراتر از پایان ماه اوت [آگوست]، با وجود تمام پیچیدگیها، به یک احتمال واقعی تبدیل شود”.از سویی رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، روز جمعه ۳ مرداد (۲۵ ژوئیه) اعلام کرد که ایران دارای تاسیسات هستهای متعددی است و باید درباره همه فعالیتهای هستهای خود شفافسازی کند تا از ایجاد “وضعیت مشکلساز” جلوگیری شود.
گروسی پس از سخنرانی خود در دانشگاه ملی سنگاپور اظهار داشت: «همه کشورهایی که عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) هستند، باید تاسیسات خود را تحت یک رژیم بسیار سختگیرانه مورد بازرسی قرار دهند. ما باید درباره مواد هستهای، از جمله هر گرم از آن، مکان و بکارگیری آنها پاسخگو باشیم.»
گروسی افزود که ایران در گذشته همواره درباره برنامه هستهای خود غیرشفاف عمل کرده و در مواردی مقررات NPT را نقض کرده است.
با این حال مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی تائید کرد که ایران برای ازسرگیری گفتوگوها با آژانس اتمی در سطح فنی تمایل نشان داده است. به گفته گروسی تیم فنی آژانس طی هفتههای آینده به ایران سفر خواهد کرد.
گروسی جمعه سوم مرداد در مصاحبه با خبرنگاران در سنگاپور گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تهران پیشنهاد داده درباره «چگونگی از سرگیری یا آغاز مجدد» بازرسیها گفتوگو کند.
او اضافه کرد: «برنامه ما این است که احتمالا ابتدا گفتوگوها را با جزییات فنی آغاز کنیم و در مراحل بعدی به مشورتهای سطح بالا بپردازیم.»
به گفته گروسی، «تیمهای فنی» اعزامی به ایران در این مرحله شامل بازرسان آژانس نخواهند بود.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اول مرداد تایید کرد تیم فنی آژانس بینالمللی برای مذاکره، و نه بازرسی، راهی ایران خواهد شد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز سوم مرداد از سفر معاون مدیرکل آژانس به ایران «طی چند هفته آینده» خبر داد و در عین حال تاکید کرد «هیچ برنامهای برای بازدید» از تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی که در حملات اخیر آمریکا و اسرائیل آسیب دیدهاند، در دستور کار قرار ندارد.
او اضافه کرد: «مبنا و چارچوب تعامل ما با آژانس، قانون اخیر مصوب مجلس است که همکاری با آژانس را منوط به کسب مجوز و هماهنگی لازم با شورای عالی امنیت ملی کرده است.»
گروسی: اطلاعاتی درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم ایران در دست نیست
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ادامه سخنان خود در سنگاپور اعلام کرد جمهوری اسلامی تاکنون در خصوص سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده خود اطلاعرسانی نکرده است.
گروسی گفت حکومت ایران درباره وضعیت ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و محل نگهداری آن، اطلاعاتی در اختیار آژانس قرار نداده است.
او افزود: «به همین دلیل، بسیار حائز اهمیت است که هرچه زودتر وارد عمل شویم و بتوانیم بازرسیهای خود را آغاز کنیم.»
گروسی تاکید کرد جمهوری اسلامی باید در خصوص فعالیتها و تاسیسات هستهای خود «شفاف» باشد.
در هفتههای اخیر گمانهزنیها درباره سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، بهویژه ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، پس از حملات آمریکا به تاسیسات نطنز، فردو و اصفهان در اول تیر بالا گرفته است.
هرچند دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، بارها از «نابودی کامل» برنامه هستهای تهران پس از این حملات سخن گفته، اما با توجه به خروج بازرسان آژانس بینالمللی از ایران و تصمیم جمهوری اسلامی برای تعلیق همکاریها با این نهاد، هنوز گزارش تاییدشدهای در این خصوص منتشر نشده است.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت