
یک روز پس از نشست نافرجام آلاسکا میان رؤسای جمهوری آمریکا و روسیه، تکاپوهای دیپلماتیک برای یافتن راهی به سوی صلح اوکراینافزایش یافت. امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اعلام کردند که کشورهای عضو «ائتلاف داوطلبان» – متشکل از اغلب دولتهای اروپایی، اتحادیهٔ اروپا، ناتو و متحدانی چون کانادا – قرار است یکشنبه هفدهم اوت در یک ویدئوکنفرانس مشترک گرد همآیند.
هدف این نشست هماهنگی برای «گامهای بعدی» در مسیر مذاکرات صلح است که در آستانهٔ سفر ولودیمیر زلنسکی به واشنگتن برگزار میشود. همزمان منابع دیپلماتیک فاش کردند که آمریکا به اوکراین پیشنهادی تازه داده است: نوعی «تضمین امنیتی» الهامگرفته از مادهٔ پنج پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، اما بدون عضویت رسمی اوکراین در این پیمان. بر اساس این طرح، در صورت حملهٔ دوباره به اوکراین، همهٔ شرکای کییف از جمله ایالات متحد آمریکا به اقدام حمایتی از اوکراین متعهد خواهند بود. جرجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا که در تماس تلفنی ترامپ و زلنسکی حضور داشت، این ایده را تأیید کرده و آن را نخستین گام در جهت ایجاد «بند امنیت جمعی» دانسته است.
ولودیمیر زلنسکی پس از گفتگوی طولانی با دونالد ترامپ در پیامی در تلگرام نوشت: «باید به صلحی واقعی و پایدار برسیم، نه صرفاً وقفهای میان دو تجاوز روسیه. پایان دادن به کشتار، آتشبس در زمین و آسمان، آزادی اسیران و بازگرداندن کودکان ربوده شده از ضرورتهای فوری هستند.» او هشدار داد که اگر نشست سهجانبهای با حضور آمریکا و روسیه برگزار نشود یا مسکو حاضر نباشد صادقانه به جنگ خاتمه دهد، تحریمهای تازه علیه روسیه ضروری هستند.
رهبران اروپایی نیز در بیانیهای مشترک تأکید کردند که آمادهاند با ترامپ و زلنسکی برای برگزاری یک نشست سه جانبه همکاری کنند و در عین حال فشار اقتصادی بر مسکو را ادامه دهند. ماکرون نسبت به «تمایل روسیه به نقض تعهدات خود» هشدار داد، در حالیکه استارمر با خوشبینی گفت : «تلاشهای ترامپ بیش از هر زمان ما را به پایان جنگ نزدیک کرده است». ترامپ که در شبکهٔ اجتماعی خود سخن میگفت، آتشبس فوری را رد کرده و اینبار مستقیماً خواهان «توافق صلح» شده است.
اما در میدان جنگ، نشانهای از توقف دیده نمیشود. وزارت دفاع روسیه روز شنبه اعلام کرد که نیروهایش دو روستا را در مناطق دنیپروپتروفسک و دونتسک تصرف کردهاند. همزمان، کییف از حملهٔ موشکی و پهپادی گستردهٔ روسیه خبر داد: شلیک یک موشک اسکندر و بیش از ۸۵ پهپاد شاهد به خاک اوکراین. مسکو نیز گفت که ۲۹ پهپاد اوکراینی را بر فراز خاک روسیه سرنگون کرده است.
این سلسله رویدادها همگی همزمان با نشست شکستخوردهٔ آلاسکا رخ میدهند که نه آتشبسی در پی داشت و نه توافق. اکنون نگاهها متوجه ابتکارات تازهٔ آمریکا و اروپا و توانایی زلنسکی در متقاعد کردن واشنگتن و متحدانش برای تضمین امنیتی بلندمدت و تشدید فشارها و تحریمها علیه روسیه است.
گزینههای ارائه شده زلنسکی به پوتین: نشست سهجانبه یا اعمال تحریمها
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، مجددا بر خواسته خود برای اعمال تحریمهای شدیدتر علیه روسیه در صورتی که نشستی بین او و روسای جمهوری آمریکا و روسیه برگزار نشود یا مسکو تلاش کند جنگ را پایان ندهد، تاکید کرد.
زلنسکی، شنبه 25 مرداد اعلام کرد که در مذاکرات امروز خود با ترامپ پس از دیدار اخیرش با همتای روسی در آلاسکا، به او گفته است که تحریمها مؤثر هستند. او در پلتفرم «ایکس» در شرح گفتوگوی خود با ترامپ نوشت: «تحریمها ابزار مؤثری هستند.»
زلنسکى همچنین تاکید کرد که «در صورتی که نشست سهجانبه برگزار نشود یا روسیه تلاش کند از رسیدن به پایان صادقانه جنگ شانه خالی کند، باید تحریمها تشدید شود.»
افزون بر این، رئیسجمهوری اوکراین، پیشتر خواستار ارائه تضمینهای امنیتی قابل اعتماد و بلندمدت از سوی اروپا و ایالات متحده برای کشورش شده بود و بر ضرورت مشارکت کییف در تمامی مذاکرات مربوط به سرنوشت کشور، بهویژه در مسائلی که به سرزمینها مربوط میشود، تاکید کرد.
ترامپ پیش از این اعلام کرده بود که رئیس جمهوری اوکراین دوشنبه آینده به واشنگتن سفر خواهد کرد و اگر او با این «توافق» که احتمالاً اشاره به پیشنهاد پوتین دارد، موافقت کند، یک اجلاس سه جانبه (روسیه، آمریکا و اوکراین) برگزار خواهد شد.
از دیگر سو، کرملین ذکر این موضوع را در جریان اجلاسی که در آلاسکا میان روسای جمهور آمریکا و روسیه برگزار شد، تکذیب کرد.
نشریه «نیویورک تایمز»، گزارش داد که رئیس جمهوری ایالات متحده از رهبران اروپایی دعوت کرد تا در دیدار روز دوشنبه خود با زلنسکی در کاخ سفید به او بپیوندند تا در مورد طرحی برای حل بحران اوکراین گفتگو کنند.
در همین راستا، مقامات ارشد اروپایی توضیح دادند که این دعوت پس از آن صورت گرفت که ترامپ نتایج دیدار خود با رئیسجمهوری روسیه را به رهبران اروپایی اطلاع داد. در همین حال منابع دیپلماتیک به «خبرگزاری فرانسه» گفتند ایالات متحده به اوکراین پیشنهاد داده است تضمینهای امنیتی مشابه با ماده پنجم پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) دریافت کند، اما بدون آنکه عضو این ائتلاف شود.
این منابع افزودند واشینگتن چنین پیشنهادی را پس از تماس تلفنی میان دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، و چند رهبر اروپایی مطرح کرده است. به گفته آنها، این تضمین بهعنوان یکی از راهکارهای امنیتی اوکراین در نظر گرفته شده و «ظاهراً با ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهوری روسیه، نیز در نشست روز جمعه آلاسکا مطرح شده است.
ماده پنجم معاهده آتلانتیک شمالی اصل دفاع جمعی را تثبیت میکند. به این معنا که حمله به یک عضو، حمله به همه اعضا تلقی میشود.
این خبر در حالی منتشر شد که ترامپ امروز گفت توافق صلح میان کییف و مسکو بهترین گزینه است، چرا که «آتشبسهای موقت بهطور معمول پایدار نمیمانند». او تأکید کرد این موضوع را با رهبران اروپایی، پوتین و زلنسکی در میان گذاشته است.
اتحادیه اروپا نیز ضمن استقبال از تلاشهای ترامپ برای پایان دادن به جنگ اوکراین، تأکید کرد کییف باید تضمینهای امنیتی قوی دریافت کند تا بتواند از حاکمیت و یکپارچگی سرزمینی خود دفاع کند. در بیانیه اتحادیه اروپا آمده است هیچ کشوری نمیتواند مانع پیوستن اوکراین به «ناتو» یا اتحادیه اروپا شود.در مقابل، روسیه بارها هشدار داده است گسترش ناتو در مرزهایش تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی این کشور به شمار میرود.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت