خانه / اخبار مهم روز / از «یهودستیزی» تا «فرومایه و بی‌اساس»؛ تنش لفظی در روابط فرانسه و اسرائیل بالا گرفت

از «یهودستیزی» تا «فرومایه و بی‌اساس»؛ تنش لفظی در روابط فرانسه و اسرائیل بالا گرفت

تنش میان پاریس و تل‌آویو به اوج تازه‌ای رسیده است. بنیامین نتانیاهو در نامه‌ای امانوئل ماکرون را متهم کرد که با تصمیم خود برای شناسایی دولت فلسطین به گسترش یهودستیزی در فرانسه دامن می‌زند؛ اتهامی که با واکنش تند الیزه و حمایت جناح چپ فرانسه از رئیس‌جمهوری همراه شد. همزمان، دولت اسرائیل تهدید کرده است که کنسولگری عمومی فرانسه در اورشلیم را تعطیل خواهد کرد، اقدامی که می‌تواند بحران دیپلماتیک را عمیق‌تر کند.

پاریس روز سه‌شنبه ادعای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل را مبنی بر اینکه اقدام امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، در به رسمیت شناختن «کشور فلسطین» باعث افزایش «یهودستیزی» در این کشور شده است، «فرومایه» و «بی‌اساس» توصیف کرد.
دفتر آقای ماکرون طی بیانیه‌ای در واکنش به این اتهام اعلام کرد که فرانسه «همواره از شهروندان یهودی خود محافظت خواهد کرد» و افزود که نامه بنیامین نتانیاهو «بی‌پاسخ نخواهد ماند».

امانوئل ماکرون ماه گذشته اعلام کرد که فرانسه در جریان نشست سازمان ملل در ماه سپتامبر «کشور فلسطین» را به رسمیت خواهد شناخت. فرانسه اولین عضو گروه هفت است که چنین تصمیمی را اتخاذ کرده‌ است.

اقدام آقای ماکرون با واکنش سریع اسرائیل مواجه شد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، بنیامین نتانیاهو طی نامه‌ای به امانوئل ماکرون مدعی شد که به دنبال موضع‌گیری اخیر او «یهودستیزی» در فرانسه «رو به افزایش است». نخست‌وزیر اسرائیل در نامه خود نوشت: «درخواست شما برای یک کشور فلسطینی، آتش یهودستیزی را شعله‌ور می‌کند. این دیپلماسی نیست، مماشات است.»

او افزود این اقدام، «پاداشی» به «اقدامات تروریستی» حماس است، و «نفرت از یهودیان را که اکنون در خیابان‌های شما پرسه‌می‌زند تشویق می‌کند.»

وی ماکرون را متهم کرد که با تصمیم خود برای شناسایی دولت فلسطین به گسترش یهودستیزی در فرانسه دا می‌زند؛ اتهامی که با واکنش تند الیزه و حمایت جناح چپ فرانسه از رئیس‌جمهوری همراه شد. همزمان، دولت اسرائیل تهدید کرده است که کنسولگری عمومی فرانسه در اورشلیم را تعطیل خواهد کرد، اقدامی که می‌تواند بحران دیپلماتیک را عمیق‌تر کند.

روابط پاریس و تل‌آویو در روزهای اخیر وارد مرحله‌ای تازه از تنش و بحران شده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز سه‌شنبه ۱۹ اوت در نامه‌ای خطاب به امانوئل ماکرون نوشت که تصمیم رئیس‌جمهوری فرانسه برای پیشبرد شناسایی دولت فلسطین، به گسترش یهودستیزی در این کشور دامن زده است. نتانیاهو ماکرون را متهم کرد که با «ضعف و انفعال» در برابر یهودستیزی، به تقویت جریان‌های ضدیهودی یاری می‌رساند. نخست‌وزیر اسرائیل در پایان نامه‌اش رئیس‌جمهوری فرانسه را فراخواند تا پیش از آغاز سال نوی عبری، در ۲۳ سپتامبر، «سکوت را به اقدام و ضعف را به اراده بدل کند».

اتهام سنگین نتانیاهو بلافاصله با واکنش تُند پاریس روبرو شد. الیزه شامگاه همان روز این اظهارات را «غلط و بی‌اساس» خواند و تأکید کرد که جمهوری فرانسه «همواره و بی‌هیچ تزلزلی از شهروندان یهودی خود حفاظت کرده و خواهد کرد». کاخ ریاست ‌جمهوری همچنین هشدار داد که نامه نخست‌وزیر اسرائیل «بی‌پاسخ نخواهد ماند» و در ادامه بر لزوم «جدیت و مسئولیت‌پذیری در این دوران حساس» تأکید کرد.

پیش‌تر، بنژامن حداد، وزیر امور اروپایی دولت فرانسه، نیز در گفتگویی با شبکه «بی‌اف‌ام‌تی‌وی» این اتهامات را قاطعانه رد کرده و گفته بود: «فرانسه هیچ درسی در زمینه مبارزه با یهودستیزی از کسی نمی‌گیرد.» او افزود که یهودستیزی معضلی واقعی و رو به رشد در اروپا است، اما «این پدیده نباید به ابزاری سیاسی بدل شود».

در داخل فرانسه نیز حزب سوسیالیست و نمایندگان جناح چپ با انتقاد از «سوءاستفاده از مفهوم یهودستیزی»، از تصمیم ماکرون برای شناسایی دولت فلسطین حمایت کردند. کلئو ریدل، سخنگوی سوسیالیست‌ها، گفت: «به‌رسمیت‌شناختن دولت فلسطین اقدامی عادلانه و تاریخی است و مانع آن می‌شود که نتانیاهو با الحاق کرانه باختری و تداوم اشغال غزه، راه‌حل دو دولت را از میان ببرد.» رئیس گروه پارلمانی «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» نیز در مصاحبه‌ای رادیویی، بهره‌برداری از یهودستیزی به‌ عنوان «سلاح دیپلماتیک» را محکوم کرد و افزود: «چنین اقدامی هم مبارزه با یهودستیزی را تضعیف می‌کند و هم به‌طور خطرناکی یهودیان جهان را با سیاست‌های جنایت‌کارانه یک رهبر راست افراطی یکی می‌سازد.»
با این‌حال، در جامعه یهودیان فرانسه صداهای دیگری نیز شنیده شد. یوناتان آرفی، رئیس شورای نمایندگی نهادهای یهودی فرانسه (CRIF)، با ابراز تأسف از نزاع دیپلماتیک میان دو کشور گفت: «مبارزه با یهودستیزی موضوعی حیاتی است و نباید به قربانی یک اختلاف سیاسی بدل شود.» او ضمن انتقاد از طرح شناسایی دولت فلسطین، خواستار آن شد که دولت فرانسه «مبارزه با یهودستیزی را با گنجاندن ضدصهیونیسم به‌عنوان محرک اصلی نفرت ضدیهودی تقویت کند».

تنش تازه در روابط فرانسه و اسرائیل در شرایطی رخ می‌دهد که کابینه نتانیاهو همزمان تهدید کرده است که کنسولگری عمومی فرانسه در اورشلیم را تعطیل خواهد کرد. گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، در توصیه‌ای به نخست‌وزیر این کشور خواستار چنین اقدامی شده است. فردریک ژورنِس، سفیر فرانسه در تل‌آویو، در واکنش به این تهدید هشدار داده است: «پاسخ فرانسه آرام نخواهد بود». او یادآور شد که فرانسه «کشوری حساس به نمادهاست».

کنسولگری فرانسه در اورشلیم قدمتی نزدیک به پنج قرن دارد و از قرن نوزدهم تاکنون حضوری پیوسته در شهر داشته است. این کنسولگری از زمان توافق‌های اسلو (۱۹۹۳) عملاً رابط اصلی فرانسه با تشکیلات خودگردان فلسطین به‌شمار می‌رود. فرانسه در پایان ماه مه اعلام کرده بود که در جریان نشست عمومی سازمان ملل متحد در سپتامبر آینده، دولت فلسطین را به‌ رسمیت خواهد شناخت. این تصمیم در پی جنگ خونین غزه پس از حمله ۷ اکتبر حماس اتخاذ شد و به‌ سرعت واکنش اسرائیل و مخالفت آمریکا را برانگیخت. در مقابل، کشورهایی مانند کانادا، بریتانیا و استرالیا نیز از تمایل خود برای شناسایی فلسطین سخن گفته‌اند.

سه‌چهارم کشورهای عضو سازمان ملل تاکنون دولت فلسطین را به‌رسمیت شناخته‌اند. فرانسه در ماه سپتامبر همراه با عربستان سعودی میزبان کنفرانسی بین‌المللی خواهد بود که هدف آن ازسرگیری روند صلح و تحقق راه‌حل «دو دولت» اعلام شده است.

در چنین چشم‌اندازی، رویارویی لفظی میان ماکرون و نتانیاهو فراتر از یک جدال شخصی است. این نزاع به قلب یکی از پرسش‌های محوری خاورمیانه بازمی‌گردد: آیا جامعه جهانی در پی جنگ غزه به سمت تحکیم راه‌حل دو دولت حرکت خواهد کرد یا آنکه اسرائیل و متحدانش با توسل به فشارهای دیپلماتیک و اتهامات سیاسی می‌کوشند این مسیر را مسدود کنند؟ آنچه مسلم است این است که بحران کنونی روابط فرانسه و اسرائیل، در آستانه برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل و کنفرانس بین‌المللی صلح، بُعدی نمادین و پرپیامد یافته است.