
خبرگزاری آناتولی ترکیه از مراسم کلنگزنی پروژه راهبردی ساخت خط راه آهن “قارص-ایغدیر-آرالیک-دیلوجو” خبر داد. این مراسم با حضور عبدالقادر اورالاوغلو، وزیر حملونقل و زیرساخت ترکیه در استان ایغدیر برگزار شده است.
ترکیه کار ساخت یک خط راهآهن از استان قارص در شمال شرق ترکیه به سمت نخجوان آذربایجان را آغاز کرده است؛ اقدامی در راستای بهرهبرداری از توافق صلحی که ۱۷ مرداد امسال با میانجیگری آمریکا میان آذربایجان و ارمنستان امضا شد.
خبرگزاری آناتولی با انتشار این خبر افزود این خط راهآهن بخشی از کریدور ترانزیتی قفقاز جنوبی خواهد بود که ایالات متحده حقوق انحصاری توسعۀ آن را به دست آورده است.
هدف از احداث این راه ترانزیتی در وهلۀ اول، تقویت روابط اقتصادی بین آذربایجان و ارمنستان و افزایش صادرات انرژی است.
این مسیر که به آن عنوان «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» هم دادهاند، از جنوب ارمنستان، هممرز با ایران، میگذرد و سرزمین اصلی آذربایجان را به منطقه نخجوان که با ترکیه هممرز است، متصل میکند.
عبدالقادر اورالاوغلو، وزیر حملونقل ترکیه، در مراسمی که برای کلنگزنی این خط آهن برگزار شد، گفت که این خط ۲۲۴ کیلومتری دروازه مرزی «دیلوجو» ترکیه را به نخجوان و خط راهآهن اصلی ترکیه در استان مرزی قارص متصل خواهد کرد.
این خط راهآهن ظرفیت حمل ۵.۵ میلیون مسافر و ۱۵ میلیون تُن بار در سال را خواهد داشت.
اورالاوغلو گفت: «ما ساخت خطآهنی را آغاز میکنیم که ترکیه، آذربایجان و ارمنستان را به هم متصل میکند و به این ترتیب روابط اجتماعی و اقتصادی میان آسیا و اروپا را تقویت خواهد کرد.»
در توافقی که ۱۷ مرداد در کاخ سفید بین ارمنستان و آذربایجان امضا شد، این مسیر که تاکنون به دالان زنگزور مشهور بوده است، به نام «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» معرفی شد و قرار است شامل جاده، خطآهن، خطوط نفت و گاز، و فیبر نوری باشد.
این خط آهن از شهر قارص ترکیه آغاز میشود، از ارمنستان عبور کرده و از طریق کریدور زنگزور به نخجوان میرسد و سپس تا باکو ادامه پیدا میکند.
جزئیات خط ریلی
آناتولی نوشته است که این خط ریلی ۲۲۴ کیلومتر طول دارد، دو خطه و برقی خواهد بود و ظرفیت جابهجایی ۵۰۵ میلیون مسافر و ۱۵ میلیون تن بار در سال را خواهد داشت. پروژه یاد شده شامل ساخت پنج تونل، ۱۰ پل از جمله سه پل بزرگ، ۱۴۴ زیرگذر و ۲۷ روگذر است.
هزینه کل این طرح حدود دو میلیارد و ۴۰۰ یورو برآورد شده و قرار است طی چهار تا پنج سال آینده با استفاده از وامهای بینالمللی تکمیل شود. جمهوری آذربایجان مسئولیت بازسازی ۱۵۰ کیلومتر خط آهن در نخجوان و احداث ۲۰ کیلومتر مسیر جدید مرزی را برعهده گرفته است.
این راهآهن بخشی از کریدور ترانزیتی قفقاز جنوبی است که در رسانههای غربی با عنوان “مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بینالمللی” شناخته میشود و ایالات متحده بهرهبرداری انحصاری از آن را در اختیار دارد.
برخی رسانهها نوشتهاند که ترکیه موفق شده است تامین مالی پروژه را از طریق مجموعهای از وامدهندگان بینالمللی، از جمله بانک “MUFG ژاپن”، “آژانس اعتبار صادرات سوئد” (EKN) و زیرمجموعههای “بانک توسعه اسلامی”، تضمین کند.
رویکرد دوگانه ایران
واکنشها در ایران نسبت به این پروژه یکسان نبوده است. بخشی از حاکمیت مخالفتی با اجرای این پروژه ندارد. مخالفتها با این پروژه بیشتر از طرف مشاوران بینالمللی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی از جمله علی اکبر ولایتی بوده است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران اخیرا در دیدار خود با کارکنان وزارت امور خارجه گفته بود: «اگر روابطمان با همسایگان خوب باشد، نیازی به نگرانی درباره ایجاد کریدور زنگزور نداریم.» او بر لزوم کاهش حساسیتها و توسعه همکاریهای مرزی تأکید کرده بود.
اما علیاکبر ولایتی، مشاور امور بینالملل رهبر جمهوری اسلامی، در واکنشی تند در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) نوشته بود: «هر حکومتی که بخواهد تجربه شکستخورده گذشته را در منطقه یا خارج از آن تکرار کند، با پاسخ قاطع ایران روبهرو خواهد شد.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
رضا طالبی، کارشناس مسائل قفقاز درباره “برخوردهای دوگانه” در ایران معتقد است، موضعگیری پزشکیان نشان میدهد که او در پی مهار تنشهای خارجی و اختلافات داخلی است و تلاش دارد از گسترش تنش با کشورهای منطقه، بهویژه جمهوری آذربایجان، جلوگیری کند.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت