خانه / اخبار مهم روز / بحران معیشت و چالش‌های آغاز سال تحصیلی

بحران معیشت و چالش‌های آغاز سال تحصیلی

آغاز سال تحصیلی برای بسیاری از خانواده‌ها یادآور هزینه‌های سنگین است تا بوی کتاب‌های تازه. مهم‌ترین چالش، افزایش ۶۰ درصدی قیمت کتاب‌های درسی است که به نرخ دلار وابسته است. رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش گفته: «اگر دلار ۷۰ هزار تومان باشد، حدود ۳۰۰۰ میلیارد تومان برای تأمین کاغذ نیاز است و ۱۲۰ میلیارد تومان از پرداخت خانواده‌ها تأمین می‌شود.» این افزایش، دهک‌های پایین جامعه را برای تهیه ملزومات آموزشی با مشکل مواجه کرده است.

لوازم‌التحریر و پوشاک مدرسه نیز با رشد شدید قیمت روبه‌رو شده‌اند. فریبرز، یکی از والدین، به فرارو گفت: «یونیفرم مدرسه پارسال ۸۰۰ هزار تومان بود، اما امسال به یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده و کیفیت پایینی دارد.» شهریه مدارس غیرانتفاعی نیز جهش بی‌سابقه‌ای داشته و والدین را با هزینه‌های غیرمنتظره مواجه کرده است. ریحانه، معلم یک مدرسه، اظهار کرد: «شهریه‌های سنگین باعث شده والدین فرزندانشان را به مدارس دولتی بفرستند. حالا کلاس‌های ما با بیش از ۴۰ دانش‌آموز شلوغ شده‌اند.»

کمبود امکانات و فرسودگی مدارس

مدارس کلانشهرها ظاهراً هر سال بازسازی می‌شوند، اما آمارها نشان می‌دهد اوضاع مناسب نیست. مدیرکل آموزش و پرورش تهران اعلام کرد: «تهران به ۸۰۰۰ کلاس جدید نیاز دارد و ۸۰۴ مدرسه فرسوده باید تخریب و بازسازی شوند.» در سایر شهرها، مانند آذربایجان غربی، رشد جمعیت دانش‌آموزی از توسعه زیرساخت‌ها پیشی گرفته و سرانه آموزشی کاهش یافته است. کمبود میز و صندلی نیز مشهود است؛ گاهی سه دانش‌آموز روی یک نیمکت می‌نشینند، چه برسد به هوشمندسازی مدارس.

آرش، پزشکی که فرزندش امسال به مدرسه می‌رود، گفت: «در عصر تکنولوژی، آموزش با تخته و ماژیک منسوخ است. هوشمندسازی مدارس می‌تواند جذابیت تحصیلی را افزایش دهد.»

چالش‌های معلمان و کیفیت آموزش

مشکلات بنیادی آموزش همچنان پابرجاست. آقای حسنی، معلم ریاضی محبوب، به دلیل حقوق پایین، علاوه بر تدریس خصوصی، در اسنپ کار می‌کند و امسال با مدرسه همکاری ندارد. والدین می‌گویند: «او ریاضی را برای دانش‌آموزان جذاب کرد.» وزیر آموزش و پرورش اذعان کرد که حقوق معلمان پایین‌ترین در میان ۸۵ دستگاه دولتی است و این مسئله به نظام تعلیم و تربیت آسیب زده است. مصطفی، که در خارج تحصیل کرده، گفت: «در مالزی، معلمان بیش از ۴۰۰۰ رینگیت دریافت می‌کنند، چون پرورش‌دهنده نسل آینده‌اند.»

برخورد نامناسب برخی مدیران و معلمان با والدین نیز مشکل‌ساز شده است. وزیر آموزش و پرورش از رفتار بی‌احترامانه یک مدیر با والدین انتقاد کرد. علیرضا، یکی از والدین، گفت: «هر سال برای بهبود کیفیت آموزش و رفع فرسودگی مدارس کمک می‌کنم، اما نتیجه ملموسی نمی‌بینم.»

بازماندگی از تحصیل و کیفیت پایین آموزش

کیفیت پایین آموزش، جامعه‌ای با سواد ظاهری اما عملاً بی‌سواد ایجاد کرده است. محمد داوری، کارشناس آموزش، این وضعیت را نگران‌کننده خواند و گفت: «در هزاره سوم، این شرایط چشم‌انداز ترسناکی برای آینده ترسیم می‌کند.»

بازماندگی از تحصیل نیز چالش جدی است. طبق آمار، حدود یک میلیون کودک و نوجوان ۶ تا ۱۷ ساله به دلایل مختلف در مدرسه حضور ندارند. روزنامه اطلاعات گزارش داد که تعداد بازماندگان از تحصیل از سال ۹۵ تا ۱۴۰۲، ۳۳ درصد افزایش یافته است. مسائل اقتصادی در صدر دلایل قرار دارد. برخی مدارس دولتی برای کلاس‌های فوق‌برنامه مبالغ هنگفتی دریافت می‌کنند که خانواده‌های کم‌بضاعت توان پرداختش را ندارند. این موضوع باعث عقب‌ماندگی دانش‌آموزان و کاهش انگیزه تحصیل می‌شود و در نهایت به ترک تحصیل منجر می‌گردد.