
در حالی که دونالد ترامپ بار دیگر حکومت ایران را در مقابل دو گزینۀ «توافق یا اقدام نظامی وحشتناک» قرار داد و رسانههای اسرائیلی از آمادگی تلآویو برای حملۀ دوباره به تأسیسات حکومت ایران خبر دادند، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، اعلام کرد که «مسیر مذاکره با آمریکا بسته نیست» اما شرطهای غیرواقعی مانند محدودیت موشکی هر گفتگویی را بیثمر میکند. اظهارات او در تضاد با سخنان اخیر خامنهای است که اساساً هر گونه مذاکره با آمریکا را بیفایده خواند و گفت که مشکلات دو کشور حلشدنی نیستند.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در پیامی به زبان انگلیسی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد مسیر گفتوگو میان و تهران و واشینگتن «بسته نیست» و حکومت ایران در پی انجام «مذاکرات عقلانی» است.
لاریجانی سهشنبه ۱۱ شهریور در شبکه ایکس نوشت: «مسیر مذاکرات با آمریکا بسته نیست؛ اما این آمریکاییها هستند که تنها بهظاهر دم از گفتوگو میزنند و حاضر به نشستن پای میز مذاکره نمیشوند و بهناحق ایران را مقصر جلوه میدهند.»
او افزود: «ما در واقع پیگیر مذاکرات منطقی هستیم، ولی آنها با طرح مسائل غیرقابل تحقق، مانند محدودیتهای موشکی، مسیری را پیش میکشند که عملا امکان هرگونه مذاکره را از میان میبرد.»
لاریجانی در پیام خود مشخص نکرد که آیا تهران آمادگی ورود به مذاکرات مستقیم با ایالات متحده را دارد یا همانند گذشته ترجیح میدهد گفتوگوها را بهصورت غیرمستقیم دنبال کند. وی در ادامه گفت: ما بهدنبال گفتگوی عقلانی هستیم، اما وقتی آنها موضوعات غیرقابل تحقق مانند محدودیتهای موشکی را مطرح میکنند، در عمل راه را بر هر مذاکرهای میبندند.»
ساعاتی پیشتر دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در مصاحبه با روزنامۀ «نیویورک پست» تأکید کرد که او توافق با ایران را به بمباران این کشور ترجیح می دهد. او سپس اطمینان داد : «اگر ما توافق کنیم، اسرائیل هم آنها را بمباران نخواهد کرد.» ترامپ در مصاحبۀ دیگری با شبکۀ فاکس بیزینس هشدار داد: «دو راه بیشتر [پیش روی حکومت ایران] وجود ندارد: یا توافق، یا اقدام نظامی. اگر مجبور شویم وارد عمل نظامی شویم، بسیار وحشتناک خواهد بود.» ترامپ در سخنانش حتا تلویحاً رهبران جمهوری اسلامی را تهدید به مرگ کرد.
سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، برایان هیوز، نیز با تکرار همین پیام گفت: «امیدواریم رژیم ایران منافع خود و مردمش را به تروریسم ترجیح بدهد. اما اگر مجبور شویم وارد عمل نظامی شویم، وحشتناک خواهد بود.» همزمان، روزنامۀ «اسرائیل هیوم» گزارش داد که مقامهای امنیتی اسرائیل آمادهاند تا در صورت شکست دیپلماسی یا ادامۀ فعالیتهای هستهای ایران، بار دیگر علیه این کشور دست به اقدام نظامی بزنند.
همزمان، دیوید آلبرایت، کارشناس هستهای آمریکایی، با انتشار تصاویر ماهوارهای اعلام کرد که حکومت ایران تقریباً همۀ تجهیزات خنککنندۀ خود را از ساختمانهای اصلی تأسیسات نطنز خارج و در نقاط مختلف پراکنده کرده است. او گفت هدف این اقدام «کاهش آسیبپذیری تجهیزات ارزشمند در برابر بمبارانهای احتمالی آینده» است. نطنز که در جریان جنگ اخیر هدف حملات اسرائیل و آمریکا قرار گرفت، همچنان بخشهایی از زیرساختهایش از کار افتاده و دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به آن محدود شده است.
پیش از این علی خامنهای، رهبر حکومت اسلامی ایران، در سخنرانی اخیر خود گفته بود: «مذاکراه با آمریکا برای حل مشکلات نیست.» او بار دیگر مدعی شد که آمریکاییها «میخواهند از طریق مذاکره خواستههایشان را به جمهوری اسلامی ایران تحمیل کنند» و تهران «هرگز چنین انتظاراتی را برآورده نخواهد کرد.». خامنهای سپس افزوده بود که اساساً مسائل بین جمهوری اسلامی و آمریکا حل شدنی نیستند. در حالیکه عالیترین مقام ایران مذاکره با آمریکا را بیثمر میداند، مقامهای دیگر جمهوری اسلامی از جمله علی لاریجانی تلاش میکنند با پیامهای تاکتیکی از بسته بودن کامل مسیر گفتگو سخن نگویند.
پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شده بود، اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست کشیده شد.
پس از برقراری آتشبس، گمانهزنیهایی درباره احتمال ازسرگیری گفتوگوها میان جمهوری اسلامی و آمریکا مطرح شده، اما تاکنون اقدامی ملموس در این خصوص صورت نگرفته است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، دوم شهریور با انتقاد از مدافعان مذاکره مستقیم با واشینگتن تاکید کرد «باطن قضیه دشمنی آمریکا» با مسائلی چون مذاکره مستقیم «حلنشدنی» است.
در اظهارنظری دیگر در همین رابطه، عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، ۱۰ شهریور اعلام کرد خامنهای پس از جنگ ۱۲ روزه انجام مذاکره «غیرمستقیم» با آمریکا را تایید کرده است.
او افزود: «باید با کشورها و سازمانهای بینالمللی گفتوگو کنیم و ارتباطات قوی داشته باشیم… اصل مذاکره، حتی بهصورت غیرمستقیم با آمریکا، پس از جنگ مورد تایید رهبری بوده است.»
پیشتر در ۲۱ مرداد نیز محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، گفته بود تهران آماده است در «شرایط مناسب»، حتی بهصورت مستقیم با واشینگتن مذاکره کند.
این در حالی است که ایراناینترنشنال ۹ شهریور در گزارشی اختصاصی نوشت مقامهای ارشد وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در جلسات خصوصی از بیاعتنایی مقامهای کاخ سفید به پیامهای تهران برای از سرگیری مذاکرات سخن گفتهاند.
روزنامه واشینگتنپست ۱۱ شهریور در سرمقالهای نوشت با توجه به ادامه فعالیتهای بیثباتکننده جمهوری اسلامی، بهویژه سرسختی تهران در ارتباط با برنامه هستهای، این احتمال میرود که دولت دونالد ترامپ بار دیگر گزینه حمله نظامی را برای مهار تهدیدات حکومت ایران در دستور کار قرار دهد.
در پی تصمیم تروئیکای اروپایی، متشکل از فرانسه، بریتانیا و آلمان، برای فعالسازی مکانیسم ماشه، مقامهای جمهوری اسلامی مواضعی دوگانه اتخاذ کردهاند؛ از یک سو احتمال خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) را مطرح کرده و از سوی دیگر از آمادگی تهران برای تداوم مسیر دیپلماتیک خبر دادهاند.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت