آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
از طرحهای ترور مخالفان در خاک بریتانیا تا بهره گیری از شبکههای تبهکاری و عملیات سایبری، گزارشهای امنیتی تازه در بریتانیا نشان میدهند که تهدید جمهوری اسلامی در اروپا چندلایه و غیرقابل پیشبینی است. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که سیاستهای غرب همچنان بیش از حد بر بحران هستهای متمرکز مانده و دیگر ابعاد خطر را دست کم گرفته اند.
به گزارش هفتهنامۀ فرانسوی لوپوئن، کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا در گزارشی دویست صفحهای، برای نخستین بار جزئیات فراوانی از فعالیتهای سرویسهای اطلاعاتی این کشور علیه جمهوری اسلامی ایران را منتشر کرده است. این گزارش که پس از سه سال تحقیق و جمعآوری اسناد تهیه شده، نشان میدهد که چگونه دستگاههای امنیتی بریتانیا – از جمله MI5 (امنیت داخلی)، MI6 (اطلاعات خارجی) و GCHQ (شنود و عملیات سایبری) ـ- طی سالهای اخیر درگیر مقابله با تهدیدهای رژیم ایران بودهاند.
بر اساس این گزارش، یکی از اقدامهای دستگاههای امنیتی بریتانیا که با همکاری افبیآی آمریکا صورت گرفته توانست شبکه سایبری «مبنا اینستیتوت» را که در پی نفوذ به دانشگاهها و نهادهای غربی بود، از کار بیندازد. عملیات دیگری نیز بر جلوگیری از گسترش فعالیتهای هستهای ایران متمرکز بوده است.
کمیته پارلمان بریتانیا تأکید میکند که تهدید جمهوری اسلامی علیه مخالفان ساکن بریتانیا «بسیار بالاست» و با سطح تهدید روسیه قابل مقایسه است. تنها از سال ۲۰۲۲ تاکنون دستکم پانزده تلاش برای ترور یا ربودن منتقدان ایرانی در خاک بریتانیا شناسایی شده است. سرویسهای اطلاعاتی بریتانیا میگویند که تهران از شبکههای تبهکاری و گروههای واسطه برای پیشبرد این اقدامها بهره میگیرد تا مسئولیت مستقیم خود را پنهان کند.
بر پایه این گزارش، جمهوری اسلامی ایران یکی از بازیگران فعال عرصه سایبری است و همزمان از جاسوسی انسانی و حملات اینترنتی برای گردآوری اطلاعات بهره میبرد. هدف اصلی این فعالیتها مخالفان، دانشگاهها، صنایع دفاعی و حتی نهادهای دولتی بریتانیا معرفی شدهاند.
بخش غافلگیرکننده گزارش، انتقاد صریح مأموران اطلاعاتی از سیاست لندن در قبال جمهوری اسلامی است. به گفته آنان، دولت بریتانیا بیش از حد بر پرونده هستهای ایران تمرکز کرده و دیگر تهدیدها – از جمله تروریسم، سایبر و سرکوب مخالفان در تبعید – را دستکم گرفته است. در این سند همچنین از «کمبود کارشناسان متخصص در شناخت ساختار و ایدئولوژی جمهوری اسلامی» و «وابستگی بیش از حد به تحلیلهای آمریکا و اسرائیل» انتقاد شده است.
کمیته پارلمان بریتانیا در پایان گزارش خود نتیجه گرفته است که تهدید ایران علیه بریتانیا «مستمر، فرصتطلبانه و در عین حال غیرقابل پیشبینی» است. هرچند جمهوری اسلامی در محاسبات خود منطقی عمل میکند، اما اغلب دچار سوءتفاهم میشود و همین امر خطر اقدامات ناگهانی و تنشهای غیرمنتظره را افزایش میدهد.
در حالی که توجه دولتهای غربی بر برنامه هستهای و حملات سایبری متمرکز است، فضای رسانهای و شبکههای فارسیزبان همچنان میدان پنهانی است که جمهوری اسلامی میکوشد در آن روایت خود را تحمیل کند. در نوامبر ۲۰۲۲، پلیس لندن به برخی خبرنگاران ایرانیتبار شبکه ایران اینترنشنال هشدار داد که جانشان در خطر است. این تهدیدها «بیدرنگ، واقعی و قابلاعتنا» توصیف شدند. در فوریه ۲۰۲۳، دولت انگلیس سفیر ایران را فراخواند و اعلام کرد این تهدیدها را به هیچوجه تحمل نخواهد کرد؛ برخی از کارکنان رسانه مجبور به انتقال موقت به واشنگتن شدند. پژوهشگران گزارشگران بدون مرز در ژوئن ۲۰۲۵ تأیید کردند که فشارها علیه رسانههای فارسیزبان مستقر در لندن، از جمله تهدید خانوادهها و مصادره پاسپورت، افزایش یافته است.
