آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز سهشنبه بر سر چارچوب جدید بازرسیهای آژانس از تاسیسات هستهای ایران توافق کردند. با این حال اظهارات ضدونقیضی از دو طرف درباره محتوای این توافق مطرح شده است. به گزارش والاستریت ژورنال، این توافق زمانبندی بازرسیها و ضربالاجلی برای تهران تعیین نکرده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهارشنبه توافق به دستآمده را «گامی مهم در جهت درست» خواند و گفت که به آژانس امکان دسترسی به همه تاسیسات هستهای ایران را، از جمله تاسیساتی که در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیدند، میدهد.
با این حال، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: «نفس این توافق دسترسی را به بازرسان آژانس نمیدهد. بر اساس گزارشهایی که ایران در آینده ارائه خواهد کرد، نوع دسترسیها در زمان خودش باید مورد مذاکره قرار بگیرد. یعنی در این توافق حتی در مورد شکل بازرسیها و دسترسیهای آژانس صحبتی نشده و به مذاکرات جداگانهای که در آینده، بعد از ارائه گزارش ایران، صورت خواهد گرفت، موکول شده است.»
به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از دیپلماتهای آگاه، در این توافق مشخص نشده است که بازرسان چه زمانی قادر به بازدید از تاسیسات هستهای ایران، از جمله نطنز، فردو و اصفهان خواهند بود. ایران باید ابتدا گزارشی را درباره وضعیت تاسیسات و ذخایر اورانیوم غنیشده خود ارائه کند و بعد بازرسان اجازه ورود و راستیآزمایی را کسب خواهند کرد.
به گفته این دیپلماتها، در این توافق همچنین ضربالاجلی برای ایران جهت ارائه این گزارشها تعیین نشده است.
آیا این توافق از بازگشت تحریمهای سازمان ملل جلوگیری خواهد کرد؟به گزارش والاستریت ژورنال، این توافق ممکن است به ایران در جلوگیری از بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد در پی فعالسازی مکانیسم ماشه از سوی تروئیکای اروپایی کمک کند.
فرانسه، آلمان و بریتانیا اعلام کردند که اگر ایران گامهای روشن و ملموسی برای ازسرگیری همکاری با آژانس و مذاکرات هستهای با آمریکا بردارد، بازگشت تحریمها را به تعویق میاندازند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز سهشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «توافق امروز در مورد چارچوب از سرگیری بازرسیها از تاسیسات هستهای ایران در صورت اجرای فوری از سوی تهران میتواند گامی سرنوشتساز در دیپلماسی هستهای به شمار آید.اما یک دیپلمات ارشد اروپایی به والاستریت ژورنال گفت: «اگر ضربالاجلهای روشنی برای اقدام ایران به منظور ازسرگیری فعالیت بازرسان ارائه نشود، بعید است که این توافق برای جلوگیری از اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل از سوی دولتهای اروپایی کافی باشد.
لارنس نورمن، خبرنگار والاستریت ژورنال که پرونده هستهای ایران را پیگیری میکند، روز چهارشنبه چهارم سپتامبر با استناد به گزارش محرمانه آژانس، گفت که ایران در روز ۱۴ اوت در نامهای به آژانس «چارچوب جدید» پیشنهادی خود را مطرح و اعلام کرد که در مورد تاسیسات کلیدی آسیبدیده، «تا یک ماه پس از نهایی شدن این چارچوب جدید» گزارشی ارائه خواهد داد و پس از آن، «ایران و آژانس در مورد ترتیبات همکاری مذاکره و توافق میکنند.»
آقای نورمن پیشتر اعلام کرده بود که آژانس با این ترتیبات مخالفت کرده است. با این حال مشخص نیست که توافق کنونی بر سر همین ترتیبات است یا تغییری در پیشنهادهای ارائه شده به وجود آمده است.
همکاری با آژانس اتمی را فوراً از سر بگیرید
نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین این هفته به صحنه هشدارهای جدی اروپا و آمریکا درباره وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی تبدیل شد.
اتحادیه اروپا در بیانیهای با تاکید بر اینکه ایران باید فورا همکاری با آژانس را از سر بگیرد، اعلام کرد عقبنشینی تهران از تعهدات برجامی و توقف همکاریهای پادمانی، توانایی آژانس برای نتیجهگیری درباره ماهیت برنامه هستهای ایران را «به شدت مختل کرده است».
نماینده اتحادیه اروپا با اشاره به آغاز روند فعالسازی «مکانیسم ماشه» در شورای امنیت گفت اکنون لحظهای حساس فرا رسیده و تهران باید گامهای عملی و فوری بردارد تا نشان دهد بهدنبال راهحل دیپلماتیک است.
اروپا همچنین با استقبال از توافق اخیر ایران و آژانس برای از سرگیری بازرسیها، یادآور شد که اجرای فوری و کامل این توافق «غیرقابل مذاکره» است.
همزمان نماینده آمریکا در آژانس، هاوارد سالومون، اقدام فوری حکومت ایران را «حیاتی و ضروری» خواند و هشدار داد در صورت تداوم عدم همکاری، شورای حکام باید آماده اتخاذ گامهای سختگیرانهتر باشد.
او توقف اجرای تعهدات هستهای از سوی ایران را «غیرقابل قبول و عمیقا نگرانکننده» توصیف کرد و تاکید کرد واشینگتن آماده مذاکره با حسن نیت است، اما این تهران است که از تعامل خودداری میکند.
سه کشور اروپایی، بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز در بیانیهای مشترک اعلام کردند وعدههای آینده کافی نیست و ایران باید همین امروز شواهدی از آمادگی دیپلماتیک خود ارائه کند.
آنها هشدار دادند نظارت آژانس بر برنامه هستهای ایران «تقریبا به صفر رسیده» و هزاران کیلوگرم اورانیوم غنیشده بدون راستیآزمایی باقی مانده است.
این کشورها همچنین به گزارشهای اخیر درباره ایجاد تاسیسات جدید غنیسازی در اصفهان اشاره کردند که بهدلیل عدم همکاری تهران، حتی امکان بازرسی آن وجود نداشته است.
به گفته آنها، ایران تنها کشوری است که بدون داشتن سلاح هستهای، اورانیوم را در سطحی فراتر از محدودیتهای برجام غنیسازی کرده و هیچ توجیه غیرنظامی معتبری برای آن ارائه نکرده است.
در مقابل، روسیه از فشار اروپا و آمریکا به ایران انتقاد کرد. نمایندگی روسیه در وین موضع سه کشور اروپایی را «لجاجت» توصیف کرد و گفت این کشورها در حل مسائل مربوط به برجام ناتوان بودهاند. میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه، پیشنهاد داد طرفهای اولیه برجام مشورتهای فوری برگزار کنند تا از بروز بحران تازه جلوگیری شود.
اتحادیه اروپا و آمریکا در نهایت تاکید کردند مسیر دیپلماتیک تنها زمانی معنا خواهد داشت که ایران همکاری کامل با آژانس را از سر بگیرد. در غیر این صورت، فعالسازی مکانیسم ماشه به بازگشت خودکار تحریمهای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی منجر خواهد شد.
