
شورای امنیت سازمان ملل در چارچوب استفاده از فعالکردن مکانیسم ماشه قطعنامهای را که خواستار لغو دائمی تحریمهای سازمان ملل علیه ایران بود، رد کرد.
در جریان رأی گیری در شورای امنیت سازمان ملل، ۹ کشور به قطعنامهای که خواهان تمدید تعلیق تحریمهای بینالمللی علیه ایران بود رأی منفی دادند. این قطعنامه در چارچوب استفاده کشورهای غربی از مکانیسم ماشه به جریان افتاد. به این ترتیب همه قطعنامههای تحریمی که پس از توافق برجام و در چارچوب قطعناه ۲۲۳۱ تعلیق شده بود میتوانند احیا میشوند، اگر ظرف ۸ روز آتی که هنوز مهلت یک ماهه مکانیسم ماشه به پایان نرسیده بین ایران و کشورهای اروپایی توافقی بر سر پرونده هستهای به دست نیاید.
بریتانیا، فرانسه، ایالات متحده، سیرالئون، اسلوونی، دانمارک، یونان، پاناما و سومالی به قطعنامه رأی منفی دادند. ۹ عضو شورای امنیت به قطعنامه رأی منفی دادند.
چین، روسیه، پاکستان و الجزایر از آن حمایت کردند و گویان و کره جنوبی رأی ممتنع دادند. این قطعنامه توسط کره جنوبی، رئیس فعلی شورای امنیت، ارائه شده بود.
چراغ سبز به بازگشت تحریمها
شورای امنیت سازمان ملل در نیویورک با قطعنامهای که میتوانست تعلیق تحریمها را تمدید کند، مخالفت کرد. بنابراین، تحریمهایی که بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ علیه تهران وضع شده بودند، بهاحتمال زیاد طبق برنامه، در تاریخ ۲۸ سپتامبر به وقت اروپای مرکزی (۲۷ سپتامبر ساعت ۱۲ شب به وقت آمریکا) دوباره اجرایی خواهند شد. البته تا آن زمان هنوز فرصت برای مذاکره با ایران باقی است.
آلمان، بریتانیا و فرانسه در پایان ماه اوت سازوکار موسوم به “اسنپبک” را برای بازگرداندن تحریمها فعال کردند، چراکه به عقیده آنها ایران بهطور اساسی مفاد توافق هستهای سال ۲۰۱۵ (برجام) را نقض کرده است. در این زمینه به غنیسازی اورانیوم اشاره شده که بسیار فراتر از مقادیری است که برای اهداف غیرنظامی لازم است.
در رأیگیری در شورای امنیت که قدرتمندترین نهاد سازمان ملل محسوب میشود، تعداد آرای لازم برای ادامه تعلیق تحریمها به دست نیامد. آلمان در حال حاضر عضو این شورا نیست و بنابراین حق رأی ندارد.
از روز سهشنبه، حدود ۱۵۰ رئیسجمهور و نخستوزیر در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک گرد هم میآیند.
واکنش ایالات متحده و اسرائیل
دوروتی شی، نماینده آمریکا در شورای امنیت گفت «ما باید با یک صدا، رهبران ایران را تحت فشار بگذاریم تا مسیر صلح و در نتیجه آن، راه رفاه برای مردم ایران را انتخاب کنند. جمهوری اسلامی در حال حاضر از اجرای اقدامات نظارتی آژانس در چارچوب برجام خودداری میکند و پروتکل الحاقی آژانس را بهطور موقت به اجرا نمیگذارد.»
شی ادامه داد: «اروپاییها میتوانستند روند مکانیزم ماشه را از سال ۲۰۱۹ آغاز کنند، اما تصمیم گرفتند ابتدا دیپلماسی فشردهای را با ایران دنبال کنند. سپس در ماه ژوئیه، سه کشور اروپایی پیشنهاد دادند که مکانیزم ماشه تمدید شود، مشروط بر اینکه ایران اقداماتی برای رفع نگرانیها در مورد ذخایر اورانیوم با غنای بالا انجام دهد، به تعهدات خود در قبال آژانس عمل کند و دیپلماسی مستقیم با ایالات متحده را از سر بگیرد.»
او همچنین اشاره کرد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا “همواره بر آمادگی ایالات متحده برای یک گفتوگوی مستقیم، معنادار و زمانمند با ایران تأکید کرده است، چه پیش از پایان روند مکانیزم ماشه در ۲۷ سپتامبر و چه بعد از آن. وظیفه جامعه بینالمللی است که تلاشهای ایران برای فرار از پاسخگویی را نپذیرد.”
در همین حال اسرائیل پس از رأی شورای امنیت سازمان ملل به اعمال مجدد تحریمها، از جامعه جهانی خواست تا مانع از دستیابی ایران به بمب هستهای شوند. گیدون سار، وزیر خارجه اسرائیل در شبکه اکس نوشت که برنامه هستهای ایران با اهداف صلحآمیز نیست.
واکنش نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل
امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد اظهار داشت: «امروز شورای امنیت فرصت گفتوگو و اجماع را بر باد داد و روسیه و چین با حسن نیت ابتکاری متوازن برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ و حفظ دیپلماسی ارائه کردند.»
او اضافه کرد: «آمریکا و تروئیکا به جای پذیرش این مسیر عقلانی، تشدید، فشار و تفرقه را برگزیدند. این تناقض میان گفتار و اقدامات آنان بار دیگر ثابت میکند که قصد واقعیشان نه دیپلماسی، بلکه تشدید است. آنان اکنون باید مسئولیت کامل بحرانی را که خود ساختهاند بر عهده گیرند.»
امیرسعید ایروانی، نماینده جمهوری اسلامی، پس از نشست شورای امنیت و تصمیم به بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد علیه ایران گفت که جمهوری اسلامی هیچ تعهدی برای اجرای این تصمیم و تحریمها نخواهد داشت.
ایروانی گفت که این تصمیم «عجولانه، غیرضروری و غیرقانونی» بود و مسئولیت پیامدهای آن بر عهده آمریکا و سه کشور اروپایی است.
مکانیسم ماشه چیزی را در عمل تغییر نمیدهد
روزنامه کیهان، زیر نظر خامنهای، درباره تصمیم شورای امنیت برای بازگشت تحریمها نوشت: «سازوکار اسنپبک در عمل چیزی را تغییر نمیدهد. چرا که تحریمهای فعلی آمریکا بهمراتب شدیدتر از قطعنامههای شورای امنیت است. به عبارت دیگر، خشاب دشمن پیشتر شلیک شده و چیزی باقی نمانده است.»
کیهان با انتقاد از مذاکره و تاکید بر بازنگری در عضویت تهران در انپیتی نوشت: «پس از ۲۲ سال آزمون و خطا، زمان آن رسیده که ایران تصمیمی قاطع و راهبردی بگیرد.»
فعالسازی مکانیسم ماشه نشان داد گفتوگو با غربیها بیهوده است
علیرضا سلیمی، عضو هیئترییسه مجلس، درباره مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها گفت که اعلام بازگشت تحریمها از سوی رییسجمهور فرانسه و مواضع اسرائیل درباره اجرایی شدن مکانیسم ماشه «نشان میدهد که گفتوگو با غربیها کاری عبث و بیهوده است.»
او افزود: «متاسفانه در خصوص مکانیسم ماشه بزرگ نمایی صورت می گیرد. کشورمان تحت تحریم های ثانویه آمریکا قرار دارد و اقدامات اروپایی ها در بحث سوئیفت و تحریم های نفتی با همان تحریم های ثانویه رخ داده است.»
سلیمی اضافه کرد: «غربیها در گفتوگو به هیچ وجه صادق نیستند.»
اگر اتفاق خاصی نیفتد تحریمها یک هفته دیگر برمیگردند
کاظم غریبآبادی، معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی، با اشاره به تصمیم شورای امنیت برای بازگشت تحریمها گفت: «تحریمها اگر بخواهند برگردند، یک هفته دیگر برمیگردند. الان تحریمهای خاتمهیافته شورای امنیت برنمیگردند. یک هفته دیگر زمان وجود دارد.»
او افزود: «اگر اتفاق خاصی در دیپلماسی رخ ندهد، تحریمها برمیگردند و در این صورت تفاهمی که با آژانس بینالمللی انرژی اتمی داشتیم خاتمهیافته تلقی خواهد شد.»
غریبآبادی گفت که این تحریمها کاغذپاره نیستند و باید آنها را جدی گرفت اما نباید «در دام عملیات روانی» گرفتار شویم.او افزود: «اگر اتفاق خاصی در دیپلماسی رخ ندهد، تحریمها برمیگردند و و در این صورت تفاهمی که با آژانس بینالمللی انرژی اتمی خاتمهیافته تلقی خواهد شد.»
غریبآبادی گفت که این تحریمها کاغذپاره نیستند و باید آنها را جدی گرفت اما نباید «در دام عملیات روانی» گرفتار نشویم.
ملت ایران شجاعتر از آن است که خود را ببازد
حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده شاهینشهر، درباره تصمیم شورای امنیت برای فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها گفت این اقدام «تحریم جدیدی بر کشور تحمیل نمیکند.» حاجیدلیگانی اضافه کرد: «ملت ایران شجاعتر از آن است که با چنین اقدامات فریبکارانه و عملیات روانی، خود را ببازد.»
او افزود: «بازگشت آنها در شرایط کنونی هیچگونه تأثیر ملموسی بر اقتصاد کشور نخواهد داشت.»
این نماینده مجلس گفت ملت ایران «به رهبری خامنهای با اطمینان کامل باور دارد که در این میدان نیز پیروزی نهایی از آنِ او خواهد بود.»
فعالسازی مکانیسم ماشه به فعالیت هستهای و موشکی مرتبط است
محمدرضا پورابراهیمی، رییس کمیسیون اقتصادی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای شورای امنیت گفت این موضوع تنها به حوزه فعالیتهای هستهای و موشکی مربوط است و ارتباطی با تجارت، فروش نفت و کالاهای اساسی ندارد.
محمدرضا پورابراهیمی، رییس کمیسیون اقتصادی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای شورای امنیت گفت این موضوع تنها به حوزه فعالیتهای هستهای و موشکی مربوط است و ارتباطی با تجارت، فروش نفت و کالاهای اساسی ندارد.
او افزود: «مردم میتوانند با یک جستوجوی ساده متوجه شوند که محتوای این تحریمها چیست.»
پورابراهیمی اضافه کرد: «اگرچه فضای روانی ناشی از این تحریمها ممکن است بر برخی کشورها اثر بگذارد، اما تأثیر واقعی آنها محدود است.»
بازگشت تحریمها فضا را سختتر از شرایط فعلی نمیکند
مدیر برنامهریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی، وابسته به وزارت نفت، درباره بازگشت تحریمها و فعال شدن مکانیسم ماشه گفت: «ما در فضای تحریمی کار میکنیم، من تصور نمیکنم اجرای مکانیسم ماشه و بازگشت مجدد تحریمهای سازمان ملل سختتر از اکنون باشد.»
حسن علیمراد افزود: «پیشبینی نمیکنم هیچ مانعی برای صادرات محصولات پیش بیاید، بهواسطه اینکه تمام زیرساختها و تمام برنامههای دور زدن تحریمها قبلا در صنعت پتروشیمی پیشبینی شده است.»
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت