
مکانیسم ماشه مانع بازسازی توان نظامی و هستهای ایران میشود
در پی فعالسازی رسمی مکانیسم ماشه، سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» با انتشار بیانیهای از بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی استقبال کرد.
جب بوش، ریس این سازمان، و مارک د. والاس، مدیر اجرایی آن، ضمن قدردانی از دولت ترامپ و همچنین کشورهای فرانسه، آلمان و بریتانیا، فعالسازی مکانیسم ماشه را «ضربه نهایی به توافق شکستخورده هستهای» خواندند.
در این بیانیه تاکید شده که با اجرای دوباره قطعنامه ۲۲۳۱ و بازگشت تحریمها، محدودیتهای حیاتی سازمان ملل از جمله تحریم تسلیحاتی، محدودیتهای موشکی، مسدودسازی داراییها و ممنوعیت سفر علیه مقامهای جمهوری اسلامی دوباره به جریان افتاده است.
به گفته این نهاد، این تحریمها امکان بازسازی توان نظامی و هستهای جمهوری اسلامی را خنثی میکند و موضع آمریکا در مخالفت با هرگونه غنیسازی اورانیوم در ایران را تقویت میسازد.
این سازمان همچنین خواستار بازسازی کمیته تحریمهای شورای امنیت بر اساس قطعنامه ۱۷۳۷ و تشکیل گروه کارشناسی جدید برای نظارت بر اجرای محدودیتها شده و هشدار داده که ایالات متحده و متحدانش باید مانع هرگونه کارشکنی احتمالی از سوی روسیه و چین در مسیر اجرای این تحریمها شوند.
در پایان این بیانیه تاکید شده که سیاست فشار حداکثری باید ادامه یابد؛ چرا که این تنها راه برای محرومکردن جمهوری اسلامی از منابع لازم جهت توسعه برنامههای هستهای، موشکی و بیثباتسازی در منطقه و جهان است.
دهها فرد و نهاد ایرانی از جمله مقامات سپاه به فهرست تحریمهای شورای امنیت بازمیگردند
با آغاز رسمی اجرای مکانیسم ماشه، تحریمهای بینالمللی سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ایران بار دیگر به مرحله اجرا درآمد و محدودیتهای گستردهای در حوزههای نظامی، اقتصادی و مالی علیه تهران اعمال خواهد شد.
براساس مفاد قطعنامههای بازگشته شورای امنیت، از این پس هرگونه صادرات و واردات سلاح، سامانههای موشکی و فناوریهای مرتبط برای جمهوری اسلامی ممنوع است و نقض این ممنوعیتها میتواند تبعات حقوقی و بینالمللی برای ناقضان در پی داشته باشد.
تحریمهای سازمان ملل همچنین دامنه وسیعی از بخشهای کلیدی اقتصاد ایران، بهویژه در حوزه انرژی، حملونقل، سرمایهگذاری و همکاریهای نظامی را شامل میشود. با بازگشت این تحریمها، صادرات نفت، گاز، محصولات پتروشیمی و همچنین هرگونه سرمایهگذاری خارجی در بخش انرژی ایران ممنوع اعلام شده است.
در بخش مالی نیز تمامی کشورها موظفاند داراییهای نهادهای کلیدی جمهوری اسلامی را که در ارتباط با برنامه هستهای و موشکی و حمایت از گروههای نیابتی فعالیت دارند، مسدود کنند. انتقال پول و سرمایهگذاری مستقیم یا غیرمستقیم در ایران نیز با محدودیتهای گستردهای مواجه خواهد شد.
همزمان، دهها فرد و نهاد وابسته به جمهوری اسلامی، از جمله فرماندهان سپاه پاسداران، مقامات امنیتی و شرکتهای مرتبط با برنامههای موشکی و تسلیحاتی ایران، به فهرست تحریمهای شورای امنیت بازگشتهاند.
وزارت خارجه آمریکا: جهان در برابر تهدیدهای ایران تسلیم نخواهد شد و تهران باید پاسخگو باشد
وزارت خارجه آمریکا با صدور بیانیهای اعلام کرد بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه برنامه هستهای و موشکی جمهوری اسلامی پیامی روشن دارد مبنی بر اینکه جهان در برابر تهدیدها و راهحلهای نیمبند تسلیم نخواهد شد و تهران باید پاسخگو باشد.
در این بیانیه که شامگاه شنبه به وقت واشنگتن منتشر شد، تاکید شده است که از ساعت ۸ شب به وقت محلی، تمامی تحریمها و محدودیتهایی که پیشتر در شش قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران تصویب شده بود، به طور رسمی دوباره برقرار شدهاند. این قطعنامهها شامل ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و ۱۹۲۹ هستند و بازگشت آنها در چارچوب «مکانیسم ماشه» صورت گرفته که روز ۶ شهریور (۲۸ اوت) با ابتکار فرانسه، آلمان و بریتانیا فعال شده بود.
وزارت خارجه آمریکا در ادامه تاکید کرده این اقدام، نتیجه «نقضهای گسترده و مداوم» جمهوری اسلامی از تعهدات هستهای خود است و نشاندهنده رهبری قاطع جامعه جهانی برای مقابله با فعالیتهای بیثباتکننده تهران است.
براساس مفاد قطعنامههای بازگشته، ایران موظف است تمام فعالیتهای مربوط به غنیسازی اورانیوم، آب سنگین و بازفرآوری را متوقف کند، از توسعه موشکهای بالستیک خودداری ورزد، از خرید و فروش تسلیحات متعارف منع شود و داراییهای افراد و نهادهای مرتبط با برنامه هستهای و موشکی خود را در سراسر جهان مسدود ببیند. همچنین تمامی کشورها موظفند از توقیف محمولههای تسلیحاتی جمهوری اسلامی به گروههای نیابتی نیز حمایت کنند.
این بیانیه میافزاید شورای امنیت در تاریخ ۲۸ شهریور و بار دیگر در ۴ مهر رایگیری برای تمدید لغو تحریمها را رد کرد و با بازگشت این قطعنامهها موافقت کرد. به گفته وزارت خارجه آمریکا، این تصمیم، پیامی واضح به جمهوری اسلامی و دیگر کشورهاست که رعایت تعهدات بینالمللی درباره منع گسترش سلاحهای هستهای الزامی است.
در پایان این بیانیه آمده است که درهای دیپلماسی همچنان باز است و ایالات متحده همچنان بر این باور است که دستیابی به یک توافق، بهترین راهحل برای مردم ایران و امنیت جهانی است. با این حال، چنین توافقی تنها در صورتی حاصل میشود که جمهوری اسلامی بدون تعلل یا فریبکاری، وارد مذاکرات مستقیم و صادقانه شود.
وزارت خارجه آمریکا هشدار داد که در غیر این صورت، اجرای فوری تحریمها تنها گزینه ممکن برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی به منظور انجام آن چیزی است که به نفع ملت ایران و امنیت جهان است.
وزرای خارجه سه کشور اروپایی: ایران با اقداماتش ما را ناگزیر به فعالسازی مکانیسم ماشه کرد
وزرای خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا (موسوم به گروه ئی۳) با انتشار بیانیهای مشترک از بازگشت رسمی تحریمهای سازمان ملل متحد علیه ایران خبر دادند.
در بیانیه مشترک وزرای خارجه سه کشور اروپایی آمده است: «ما همچنان بر هدف مشترک خود مبنی بر اینکه ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد، پایبندیم. این هدف، پایهگذار توافقهای پیشین، از جمله برجام در سال ۲۰۱۵ بود. اما بهدلیل نقضهای مکرر و فاحش تعهدات ایران، چارهای جز فعالسازی مکانیسم ماشه نداشتیم.»
به گفته گروه ئی۳، آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش ۱۳ شهریور خود اعلام کرده که ذخایر اورانیوم غنیشده ایران ۴۸ برابر سطح مجاز برجام است و مقدار قابل توجهی اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد؛ میزانی که میتواند قابلیت بالقوه ساخت سلاح هستهای را به همراه داشته باشد و کل این ذخایر خارج از نظارت آژانس قرار دارد.
در ادامه بیانیه آمده است: «ایران هیچ توجیه غیرنظامی معتبری برای این حجم از اورانیوم با غنای بالا ندارد. هیچ کشور غیرهستهای دیگری در جهان چنین سطحی از غنیسازی را انجام نمیدهد.»
سه کشور اروپایی تاکید کردند که در سالهای اخیر بارها تلاش کردهاند تا ایران را به مسیر دیپلماتیک بازگردانند، از جمله با فعالسازی سازوکار حل اختلاف برجام در ژانویه ۲۰۲۰ و مذاکرات طولانی در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲. با این حال، ایران دو پیشنهاد کلیدی هماهنگکننده برجام را در سال ۲۰۲۲ رد کرد و نهتنها به تعهدات پیشین بازنگشت، بلکه فعالیتهای هستهای خود را گسترش داد.
این بیانیه میافزاید: «در تیرماه ۲۰۲۵ پیشنهاد تمدید موقت مکانیسم ماشه به ایران ارائه شد، مشروط به آغاز مذاکرات مستقیم با آمریکا و بازگشت به تعهدات آژانس. اما ایران از این فرصت استفاده نکرد و بهرغم گفتوگوهای سطح بالا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، همچنان از ارائه گزارش دقیق درباره ذخایر اورانیوم خود به آژانس سر باز زد.»
در پی پایان مهلت ۳۰ روزه، شورای امنیت سازمان ملل در ۲۸ شهریور قطعنامهای را برای حفظ تعلیق تحریمها به رای گذاشت که نتیجه آن رد این پیشنهاد بود. سه کشور اروپایی در بیانیه خود این رای را «پیامی روشن» دانستند مبنی بر لزوم پایبندی تمام کشورها به تعهدات جهانی در زمینه عدم اشاعه.
فرانسه، آلمان و بریتانیا همچنین تاکید کردهاند که بازگشت تحریمها پایان مسیر دیپلماسی نیست و همچنان به تلاش برای دستیابی به راهحلی جامع برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای ادامه خواهند داد. آنان از همه کشورهای عضو سازمان ملل خواستند که بهسرعت اجرای تحریمهای بازگشته را آغاز کنند.
وزارت امور خارجه آلمان: ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد
وزارت امور خارجه آلمان شامگاه شنبه ساعاتی پیش از آغاز تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
این وزارتخانه در ادامه افزود: «به دلیل عدم پایبندی گسترده ایران به تعهدات خود در چارچوب برجام، سه کشور اروپایی (ئی ۳) هیچ گزینهای جز فعالسازی سازوکار بازگشت تحریمها نداشتند؛ اقدامی که از امروز لازمالاجراست.»
وزارت خارجه آلمان در پایان تاکید کرد که «ما همچنان برای مذاکره درباره توافقی جدید آمادهایم.»
عراقچی درباره مکانیسم ماشه به دبیرکل سازمان ملل متحد نامه نوشت
عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی درباره بازگشت تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه تهران به آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل متحد نامه نوشت.
عراقچی در این نامه آورده است: «اقدام برای احیای قطعنامههای خاتمهیافته نهتنها از لحاظ حقوقی بیاساس است، بلکه از منظر سیاسی و اخلاقی نیز توجیهناپذیر است.»
او با اشاره به مخالفت چین و روسیه با مکانیسم ماشه افزود: «طبق حقوق بینالملل و منشور ملل متحد، روندهای نامعتبر یا فاقد اجماع در شورا نمیتوانند ایجاد تعهد کنند.»
عربستان سعودی خواستار همکاری جمهوری اسلامی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی شد
فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل بر ضرورت پایبندی کشورها به معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای و تلاش برای ایجاد خاورمیانهای عاری از سلاحهای کشتار جمعی تاکید کرد.
او خواستار همکاری جمهوری اسلامی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی شد و گفت این موضع بر پایه باور راسخ ریاض به اهمیت امنیت و ثبات منطقه و جلوگیری از آغاز رقابت هستهای اتخاذ شده است.
وزیر خارجه عربستان سعودی همچنین با اشاره به حق کشورها در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای بر اساس مقررات بینالمللی تصریح کرد که مسیر دیپلماتیک تنها راهکار پرداختن به مسئله برنامه هستهای جمهوری اسلامی است.
سخنگوی دولت جمهوری اسلامی: تحریم بد است اما نوع نگاه به تحریم مهم است
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، با اشاره به فعالسازی مکانیسم ماشه گفت: «تحریم برای هر کشوری بد است، اما نوع نگاه به تحریم و چگونگی خلق فرصت از دل چالشها اهمیت دارد.»
در حالی که جمهوری اسلامی با چالشهای مختلف دیگر از جمله کمبود شدید انرژی مواجه است، او افزود: «برای رفع ناترازی گاز در زمستان همچنان باید صرفهجویی کنیم».
حیی رحیمصفوی: در صورت جنگ، با توان بیشتر وارد خواهیم شد
یحیی رحیمصفوی، مشاور عالی و نظامی خامنهای، با اشاره به جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل گفت: «اگر دشمن حماقتی کرد با توان بیشتر از جنگ قبلی وارد خواهیم شد.»
او با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی در جنگ پیشین با اسرائیل تلفات انسانی داد و گفت: «ما در روزهای اول ضعف نشان دادیم، اما در حال بازسازی قدرت برای رسیدن به وضعیتی هستیم که به بازدارندگی برسیم.»
لیلا مروتی: خامنهای برای دیپلماسی فاتحه خواند
لیلا مروتی، تحلیلگر سیاسی، میگوید: «خامنهای برای دیپلماسی فاتحه خواند.»
او تأکید میکند: «در مرور تاریخ کشورهایی با شرایط مشابه ایران، کمتر نمونهای یافت میشود که مانند جمهوری اسلامی و شخص خامنهای چنین فرصتهای بزرگی را از دست داده باشد.»
کوثری: میتوانیم موضوع ساخت بمب اتم را در دستورکار مجلس قرار دهیم
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، اعلام کرد که بحث خروج از انپیتی، یکشنبه در مجلس بررسی و تعیینتکلیف خواهد شد.
کوثری در پاسخ به این سوال که آیا خروج از انپیتی به معنای حرکت به سمت ساخت بمب هستهای است، اضافه کرد: «نه به این معنا نیست و این موضوع بعدا بهصورت جداگانه بررسی خواهد شد و ما میتوانیم آن را در دستور کار [مجلس] داشته باشیم.»
وزیر خارجه روسیه: در سطح عملی درباره حمله جدید به ایران بحث شده است
سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه در نشست خبری در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل خطاب به خبرنگاران گفت: «شما هم گاهبهگاه مینویسید و تحلیلگران سیاسی به این موضوع اشاره میکنند؛ تهدید حملات جدید علیه ایران همچنان وجود دارد و بنا بر گفته برخی منابع مطلع، حتی در سطح عملی نیز درباره آن بحث شده است. این خود بسیار معنادار است.»
لاوروف با اشاره به فعالسازی مکانیسم ماشه گفت که خودداری غرب از اعطای مهلت به جمهوری اسلامی اقدامی آگاهانه برای «خفه کردن اقتصادی تهران» است.
او افزود: «این یک عملیات حسابشده است که هدف آن آغاز مرحلهای تازه برای خفهکردن جمهوری اسلامی ایران از نظر اقتصادی و مالی است.»
عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس: خشاب مکانیسم ماشه خالی است
حسینعلی حاجیدلیگانی، عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، با اشاره به فعالسازی مکانیسم ماشه گفت: «بازگشت تحریمها تنها اثرات روانی دارد و اثرات اقتصادی ندارد، مگر اینکه افرادی در اقتصاد کشور مالاندوزی کنند.»
او افزود: «دشمن با ترساندن مردم و اقتصاد میخواهد به اهداف خودش برسد.»
حاجی دلیگانی اضافه کرد: «مکانیسم ماشه مانند کلاشینکفی است که خشابهای داخل آن قبلا زده شده و اثرات واقعی ندارد؛ مگر اینکه افرادی در اقتصاد کشور مردم را نگران کنند و به دنبال مالاندوزی باشند.»
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت