
کاخ سفید، دوشنبه 7 مهر، طرح دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در مورد نوار غزه را منتشر کرد که در درجه اول به پایان فوری جنگ در غزه و آزادی گروگانها در صورت توافق هر دو طرف متنازع تصریح میکند.
این طرح بیست مادهای ترامپ که دوشنبه به تایید بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، رسید، بر این ضرورت تصریح میکند که نوار غزه باید غیرنظامی شده و توسط یک کمیته فلسطینی با کارشناسان بینالمللی، بدون هیچ نقشی برای حماس، اداره شود.
بیست نکتهای که در این طرح گنجانده شده است به شرح ذیل است:
- غزه منطقهای عاری از «افراطگرایی و تروریسم» است و تهدیدی علیه همسایگان خود شکل نخواهد داد.
- غزه به نفع ساکنانش بازسازی خواهد شد.
- با موافقت هر دو طرف با این پیشنهاد، جنگ بلافاصله پایان خواهد یافت.
- ظرف 72 ساعت پس از پذیرش عمومی توافق توسط اسرائیل، همه گروگانهای زنده و پیکرهای گروگانهای مرده بازگردانده خواهند شد.
- اسرائیل علاوه بر 1700 نفر از جمله همه زنان و کودکان از ساکنان غزه که پس از 7 اکتبر 2023 بازداشت شدهاند، 250 اسیر فلسطینی محکوم به حبس ابد را آزاد میکند. در ازای بازگرداندن بقایای پیکر هر گروگان اسرائیلی، اسرائیل بقایای 15 نفر از اهالی غزه را آزاد خواهد کرد.
- عفو عمومی برای اعضای حماس که «به همزیستی مسالمتآمیز متعهد شوند و سلاحهای خود را تحویل دهند». گذرگاه امنی برای اعضای حماس که مایل به ترک غزه به کشورهایی هستند که مایل به پذیرش آنها هستند، فراهم خواهد شد.
- ارسال فوری و کامل کمکها به نوار غزه؛ این کمکها شامل بازسازی زیرساختها، بازسازی بیمارستانها و نانواییها و واردات تجهیزات لازم برای آواربرداری و باز کردن جادهها خواهد بود.
- کمکها بدون دخالت هیچ یک از طرفین، از طریق سازمان ملل متحد، آژانسهای آن، هلال احمر و سایر نهادهای بینالمللی که به هیچ وجه به هیچ یک از طرفین وابسته نیستند، وارد نوار غزه شده و در آنجا توزیع خواهد شد.
- غزه توسط یک کمیته انتقالی فلسطینی تکنوکرات و غیرسیاسی که مسئول مدیریت خدمات عمومی و شهرداریها است، اداره خواهد شد. این کمیته متشکل از فلسطینیهای واجد شرایط و کارشناسان بینالمللی، تحت نظارت یک نهاد انتقالی بینالمللی جدید، «شورای مدیریت صلح»، به ریاست دونالد ترامپ، و با عضویت تونی بلر، نخستوزیر سابق بریتانیا، خواهد بود. این نهاد چارچوب توسعه مجدد و تأمین مالی غزه را تا زمان تکمیل برنامه اصلاحات توسط تشکیلات خودگردان فلسطین تعیین خواهد کرد.
- طرح توسعه اقتصادی ترامپ برای بازسازی غزه توسط گروهی از کارشناسان تدوین خواهد شد. ایدههای تدوین شده برای «جذب و تسهیل سرمایهگذاریهایی که شغل و امید به آینده غزه را فراهم میکنند» مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
- ایجاد یک منطقه ویژه اقتصادی.
- هیچکس مجبور به ترک غزه نخواهد شد و کسانی که مایل به ترک آن هستند، آزاد خواهند بود و میتوانند آزادانه بازگردند. ما مردم را به ماندن تشویق خواهیم کرد و به آنها فرصت خواهیم داد تا غزهای بهتر بسازند.
- حماس و سایر گروهها موافقت خواهند کرد که هیچ نقشی در اداره غزه، چه مستقیم، چه غیرمستقیم و چه به هیچ وجهی، ایفا نکنند. تمام «زیرساختهای نظامی، تروریستی و تهاجمی»، از جمله تونلها و تأسیسات ساخت سلاح، نابود خواهند شد. غزه تحت نظارت ناظران مستقل، عاری از سلاح خواهد شد. «نوار غزه جدید کاملاً به ایجاد یک اقتصاد شکوفا و همزیستی مسالمتآمیز با همسایگان خود متعهد خواهد بود.»
- شرکای منطقهای تضمینهایی را برای تأیید اینکه حماس و گروهها به تعهدات خود عمل خواهند کرد و «نوار غزه جدید هیچ تهدیدی برای همسایگان یا مردم آن نخواهد بود»، ارائه خواهند داد.
- ایالات متحده با شرکای عربی و بینالمللی برای ایجاد یک نیروی موقت بینالمللی تثبیتکننده (ISF) برای استقرار فوری در غزه همکاری خواهد کرد.
- اسرائیل نوار غزه را اشغال یا ضمیمه نخواهد کرد. همزمان با تثبیت کنترل نیروهای بینالمللی تثبیتکننده، نیروهای اسرائیلی «مطابق با معیارهای غیرنظامیسازی و جدول زمانی توافقشده بین ارتش اسرائیل، نیروهای تثبیتکننده، ضامنها و ایالات متحده، با هدف تضمین امنیت غزه و جلوگیری از تهدید اسرائیل، مصر یا شهروندان آن، عقبنشینی خواهند کرد.» ارتش اسرائیل به تدریج و طبق توافق با تشکیلات موقت، سرزمین اشغالی غزه را تا زمان عقبنشینی کامل به نیروهای تثبیتکننده بینالمللی تحویل خواهد داد، به استثنای یک کمربند امنیتی که «تا زمان ایمنسازی کامل غزه از هرگونه تهدید تروریستی» باقی خواهد ماند.
- اگر حماس این پیشنهاد را «به تعویق بیندازد یا رد کند»، موارد فوق، از جمله گسترش توزیع کمکها، در مناطقی که توسط ارتش اسرائیل به نیروی تثبیت بینالمللی تحویل داده شده است، پایان یافته تلقی خواهد شد.
- سرپرستی «گفتوگوی بین ادیان بر اساس ارزشهای مدارا و همزیستی مسالمتآمیز بین فلسطینیها و اسرائیلیها».
- با پیشرفت توسعه مجدد غزه و با اجرای «برنامه اصلاحات تشکیلات خودگردان فلسطین»، ممکن است شرایط برای «مسیری به سوی حق تعیین سرنوشت و تشکیل کشور فلسطین، که ما آن را به عنوان آرمان مردم فلسطین میشناسیم»، فراهم شود.
- ایالات متحده «گفتوگویی بین اسرائیل و فلسطینیها برای توافق در مورد چشمانداز سیاسی برای همزیستی مسالمتآمیز و مرفه» برقرار خواهد کرد.
اسرائیل طرح ۲۰ مادهای دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ غزه را پذیرفت. بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه ۷ مهر (۲۹ سپتامبر) در دیدار با ترامپ در واشنگتن گفت: «من از طرح شما برای پایان دادن به جنگ در نوار غزه حمایت میکنم.»
گروه حماس اعلام کرده است که این پیشنهاد را از طریق میانجیگران قطری و مصری دریافت کرده و قصد دارد با دقت آن را بررسی کند و سپس پاسخی رسمی ارائه دهد.
مهمترین بندهای طرح ۲۰ مادهای ترامپ
پایان جنگ: در صورت موافقت هر دو طرف، جنگ بلافاصله پایان مییابد. ارتش اسرائیل باید تا “خطوط توافقشده” عقبنشینی کند و تمامی عملیاتهای نظامی متوقف شوند.
گروگانها و زندانیان: ظرف ۷۲ ساعت پس از پذیرش طرح توسط اسرائیل، همه گروگانها (زنده یا کشتهشده) از نوار غزه بازگردانده میشوند. اسرائیل باید حدود ۲۵۰ زندانی فلسطینی را که به حبس ابد محکوم شدهاند و حدود ۱۷۰۰ زندانی را که پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ بازداشت شدهاند آزاد کند. برای هر پیکر بازگرداندهشده از گروگانهای اسرائیلی، اسرائیل موظف است ۱۵ جسد از فلسطینیها را به غزه بازگرداند. بر اساس اطلاعات اسرائیل، از ۴۸ گروگان باقیمانده فقط ۲۰ نفر زنده هستند.
کمکهای بشردوستانه: بلافاصله پس از پذیرش طرح، ارسال گسترده کمکهای بشردوستانه به نوار غزه آغاز میشود. آب و برق تامین و بیمارستانها مرمت و تعمیر خواهند شد. توزیع کمکها از طریق سازمان ملل، هلال احمر و دیگر نهادهای مستقل بینالمللی انجام خواهد گرفت.
وضعیت مردم غزه: هیچکس مجبور به ترک غزه نخواهد بود اما کسانی که بخواهند میتوانند آزادانه رفتوآمد کنند. طرحهایی برای تشویق مردم به ماندن و ساختن آیندهای بهتر در نظر گرفته شده است.
نقش حماس: حماس حق مشارکت در اداره غزه را نخواهد داشت. اعضای حماس که سلاح خود را کنار بگذارند و به “همزیستی مسالمتآمیز” متعهد شوند، ممکن است شامل عفو شده یا اجازه خروج پیدا کنند.
دوره گذار: اسرائیل نباید نوار غزه را اشغال یا ضمیمه کند. اداره منطقه موقتا به “کمیته تکنوکراتها” سپرده میشود. این کمیته شامل فلسطینیان و کارشناسان بینالمللی خواهد بود و تحت نظارت “شورای صلح” به ریاست ترامپ قرار خواهد داشت. این شورا شامل چهرههای سیاسی برجستهای مانند تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا خواهد بود. یک نیروی بینالمللی (ISF) وظیفه تامین امنیت را بر عهده خواهد داشت و همزمان نیروهای پلیس فلسطینی را آموزش خواهد داد.
بازسازی غزه: گروهی از کارشناسان منطقه برنامهای را برای بازسازی غزه طراحی خواهند کرد. طرحهای نهادهای بینالمللی نیز در این راستا درنظر گرفته خواهند شد. در بلندمدت این روند با تکیه بر “تعامل بینادیانی” به صلح کمک خواهد کرد و پس از اصلاحات در تشکیلات خودگردان فلسطینی، زمینه برای تشکیل دولت مستقل فلسطینی فراهم خواهد شد.
هنوز مشخص نیست که حماس با این طرح موافقت خواهد کرد یا خیر. مقامات این گروه تا کنون با خلع سلاح مخالفت کردهاند.
استقبال نتانیاهو از طرح جدید
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در واشنگتن از ابتکار آمریکا تمجید کرد و گفت: «من باور دارم که امروز گامی تعیینکننده در مسیر پایان جنگ غزه برداشتهایم و زمینهرا برای پیشرفت چشمگیر در صلح خاورمیانه فراهم کردهایم.»
او همچنین افزود طرح ترامپ با شرایط اسرائیل برای دوران پس از جنگ همخوانی دارد. ترامپ نیز درباره حماس گفت که احساس میکند پاسخ مثبتی دریافت خواهد کرد. او همچنین تاکید کرد: «ما بسیار به راهحل نزدیک هستیم.»
ترامپ ریاست شورای صلح غزه را برعهده میگیرد
طبق خواست دولت آمریکا، یک “شورای صلح” باید مسئول نظارت بر “کمیته تکنوکراتها” در نوار غزه باشد. ترامپ در نشست خبری مشترک با نتانیاهو در واشنگتن اعلام کرد که قصد دارد شخصا ریاست این شورا را برعهده گیرد. او گفت با اینکه “کارهای زیادی برای انجام دادن” دارد، اما به درخواست رهبران عرب و اسرائیل این مسئولیت را میپذیرد.
رئیس جمهوری آمریکا تصریح کرد که چهرههای سیاسی برجسته و “شخصیتهای بسیار محترم” دیگر نیز باید در این شورا عضویت داشته باشند. یکی از نامزدهای احتمالی، تونی بلر نخستوزیر پیشین بریتانیا است. نام بلر پیشتر نیز در رسانهها مطرح شده بود.
نتانیاهو گفت اگر این نهاد بینالمللی موفق شود، جنگ برای همیشه به پایان میرسد. با این حال دولت نتانیاهو تحت فشار قرار گرفته است. یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل اعلام کرد که برای جلوگیری از سقوط دولت در صورت خروج شرکای افراطیراست از ائتلاف، از نتانیاهو حمایت خواهد کرد. جناح راستافراطی مخالف پایان جنگ بدون نابودی کامل حماس است.
واکنش کشورهای عربی و مسلمان به طرح جدید صلح
علاوه بر اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطینی، شماری از کشورهای عربی و مسلمان نیز از ابتکار رئیسجمهور آمریکا برای پایان دادن به جنگ غزه حمایت کردند.
وزرای خارجه قطر، اردن، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و مصر از طرح ترامپ استقبال کردند.
این کشورها در یک بیانیه مشترک که ترکیه، پاکستان و اندونزی هم آن را امضا کردند بر “همکاری مثبت و سازنده با ایالات متحده و طرفهای درگیر” تأکید کردند و گفتند برای نهایی کردن توافق تعامل خواهند کرد.
تشکیلات خودگردان فلسطینی اعلام کرد که از “تلاشهای صادقانه و قاطعانه” ترامپ برای “پایان دادن به جنگ در غزه” استقبال میکند.
حمایت آلمان، بریتانیا و فرانسه از طرح بیست مادهای
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان نیز در واکنش اولیه به طرح ۲۰ مادهای ترامپ ابراز داشت که دولت آلمان آماده است از طرح صلح حمایت کند. به گفته وزیر خارجه آلمان طرح صلح غزه فرصت بیسابقهای را برای پایان جنگ فراهم میکند و نباید این فرصت از دست برود و حماس باید آن را غنیمت بشمارد.
وادهفول همچنین گفته است هر کس که بر حماس نفوذ دارد باید اکنون از آن استفاده کند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا هم از طرح ۲۰ مادهای صلح غزه حمایت کرد و از حماس خواست که این طرح را بپذیرد و با به زمین گذاشتن سلاحها و آزادی تمام گروگانهای باقیمانده، “به این رنج پایان دهد”.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه هم ضمن حمایت از طرح ترامپ اعلام آمادگی کرد که فرانسه در تلاشها برای پایان جنگ و آزادی گروگانها مشارکت خواهد کرد. مکرون تاکید کرد که حماس راهی جز پذیرش این طرح ندارد.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت