آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
رونق اقتصادی وعده داده شده از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بر یک عدد واحد متمرکز است: ۱۷ تریلیون دلار. این عدد، مجموع سرمایهگذاریهای جدیدی است که دونالد ترامپ ادعا میکند با اعمال تعرفهها، کاهش مالیات بر درآمد و همچنین فشار بر مدیران عامل، سرمایهداران، غولهای فناوری و حتی حاکمان کشورها، جذب آمریکا کرده است. طبق گفته ترامپ، این ۱۷ تریلیون دلار قرار است صرف ساخت کارخانههای جدید، توسعه فناوریهای نوین، ایجاد شغل، افزایش درآمد و رشد سریعتر اقتصادی آمریکا شود. در همین حال، آمارهای متناقض و ابهامات موجود در قراردادها، نشان میدهد که این سرمایهگذاریها ممکن است بیش از حد بزرگنمایی شده و ارزش واقعی آنها احتمالاً بسیار پایینتر باشد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، عقیده دارد که با اعمال تعرفههای گمرکی و فشار بر شرکتها، سرمایههای بیسابقهای را به آمریکا جذب کرده است. وی اواسط ماه گذشته میلادی در یک سخنرانی اعلام کرد: «در کمتر از هشت ماه (از آغاز دوره جدید ریاست جمهوری ترامپ)، تعهداتی به ارزش ۱۷ تریلیون دلار را تضمین کردهایم. کاری که هیچ کشوری تاکنون انجام نداده است».
این در حالی است که بر اساس اظهارات شرکتهای مختلف، کشورهای خارجی و حتی وبسایت رسمی کاخ سفید، به نظر میرسد این رقم بهطرز قابل توجهی اغراقشده، بسیار خوشبینانه و فراتر از آمار واقعی است. وبسایت کاخ سفید، ارزش کل سرمایهگذاریهای انجام شده را ۸.۸ تریلیون دلار ذکر کرده است؛ عددی که به نظر میرسد شامل برخی تعهدات سرمایهگذاری در دوره ریاستجمهوری جو بایدن نیز باشد.
با وجود درخواستهای متعدد، کاخ سفید توضیحی درباره نحوه محاسبه رقم ۱۷ تریلیون دلار از سوی ترامپ ارائه نکرده است. اما مسئله فقط به مبالغههای ترامپ محدود نمیشود، بلکه به باور او در مورد اثربخشی ابزارهایی مانند تعرفههای تنبیهی و تحت فشار قرار دادن شرکتها بازمیگردد؛ رویکردی که اگر به ایجاد شغل و افزایش درآمد منجر نشود، میتواند از نظر سیاسی به ضرر او تمام شود.
طبق نظرسنجی ماه سپتامبر آسوشیتدپرس و مرکز ملی پژوهش افکار عمومی، تنها ۳۷ درصد از بزرگسالان آمریکایی عملکرد ترامپ در حوزه اقتصاد را تأیید میکنند. این در حالی است که این آمار در اوج خود در اوایل سال ۲۰۲۰، یعنی در نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ، به ۵۶ درصد رسیده بود. دورهای که او برای جلب نظر رأیدهندگان در انتخابات سال گذشته، بسیار بر آن تکیه کرد.
آدام پوزن، رئیس مؤسسه بینالمللی اقتصاد پترسون، میگوید که تعهدات عمومی اعلامشده توسط ترامپ اگرچه نشاندهنده یک «افزایش معنادار» در سرمایهگذاریها است، اما میزان آن در حد صدها میلیارد دلار است نه تریلیونها دلار. به گفته او، حتی این افزایش نیز در بلندمدت با هزینههایی همراه خواهد بود چراکه کشورهایی که در پی تهدیدهای ترامپ مجبور به سرمایه گذاری در ایالات متحده شده اند، ممکن است در آینده تمایل کمتری به این کار داشته باشند.
رئیس مؤسسه بینالمللی اقتصاد پترسون میگوید: «این یک اشتباه در حوزه امنیت ملی است، چراکه به این ترتیب متحدان را بهنوعی مستعمره تبدیل میکنید. بهزور از آنها چیزهایی به دست می آورید که ممکن است از نظر آنها کاملاً در راستای منافعشان نباشد. مجبور کردن دولتها برای فشار آوردن به شرکتها، نتیجه مطلوبی به همراه نخواهد داشت.»
ترامپ روی وعده سرمایهگذاری کشورهای خارجی حساب میکند
دولت ترامپ امیدوار است که تعرفهها ابزار مؤثری برای ترغیب کشورها و شرکتهای بینالمللی به سرمایهگذاری در ایالات متحده باشند؛ ابزاری قدرتمند که دولتهای پیشین بهدرستی از آن استفاده نکردند. دونالد ترامپ به رأیدهندگان وعده داده است که شخصاً نقش مستقیمی در مدیریت تعهدات سرمایهگذاری کشورهای خارجی ایفا خواهد کرد و تخصیص این سرمایهها از سال آینده باعث احیای بازار کار رو به رکود آمریکا خواهد شد. کوش دسای، سخنگوی کاخ سفید، در اینرابطه میگوید: «تفاوت بین سرمایهگذاریهای فرضی و کلنگزنی کارخانهها و تأسیسات جدید، رهبری خوب و سیاستگذاری صحیح است.»
کاخ سفید اعلام کرده است که ژاپن عمدتاً تحت تأثیر فشارها و مذاکرات ترامپ، متعهد به سرمایهگذاری ۱ تریلیون دلاری در آمریکا شده است. اتحادیه اروپا نیز ۶۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری خواهد کرد. امارات متحده عربی وعده داده طی ۱۰ سال آینده ۱,۴ تریلیون دلار سرمایهگذاری کند. قطر متعهد به سرمایهگذاری ۱,۲ تریلیون دلاری شده، عربستان سعودی قصد دارد ۶۰۰ میلیارد دلار، هند ۵۰۰ میلیارد دلار و کره جنوبی نیز قرار است ۴۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری کند.
با این حال، چالش اصلی این است که شرایط دقیق این سرمایهگذاریها هنوز به طور کامل مشخص و بهصورت عمومی منتشر نشده است. برخی از این ارقام نیز چه از نظر دقت محاسبات و چه از نظر واقعبینانه بودن، مورد اختلاف هستند. بهعنوان مثال، مبلغ اعلامشده برای قطر بیش از پنج برابر تولید ناخالص داخلی سالانه این کشور است. با این وجود، کاخ سفید مدعی است که قطر به دلیل داشتن منابع نفتی، توان پرداخت این مبلغ را دارد.
در مورد کره جنوبی، نگرانیهایی جدی بهوجود آمده است. تعهدی که کاخ سفید از جانب این کشور اعلام کرده، ۱۰۰ میلیارد دلار بیش از رقمی است که مقامات کرهای آن را تأیید کردهاند. این اختلاف پس از آن برجستهتر شد که مأموران مهاجرت آمریکا به یک کارخانه در حال ساخت شرکت هیوندای در ایالت جورجیا یورش بردند و چند شهروند کرهای را بازداشت کردند. همچنین، برخی کارشناسان در کره جنوبی نگرانند که سرمایهگذاری در این حجم، بدون وجود یک سازوکار مناسب برای تبدیل ارز با آمریکا، ممکن است به اقتصاد این کشور آسیب وارد کند.
در مورد رقم ۶۰۰ میلیارد دلاری اعلامشده برای سرمایهگذاری شرکتهای اروپایی نیز اسناد اتحادیه اروپا نشان میدهد که این عدد صرفاً بر اساس «ابراز علاقهمندی» و «بیان نیت» این شرکتها برای سرمایهگذاری تا سال ۲۰۲۹ بوده است نه بر مبنای یک توافق قطعی.
برای مشاهده تأثیر سرمایهگذاریها بر اقتصاد کلان زود است
تا کنون، هیچ نشانه قابل توجهی از افزایش سرمایهگذاری تجاری در اقتصاد کلان ایالات متحده مشاهده نشده و سرمایهگذاری کسبوکارها بهعنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی آمریکا، در شش ماه نخست ریاستجمهوری ترامپ، درست همانند دوران پیش از همهگیری کرونا، حول و حوش ۱۴ درصد در نوسان بوده است.
علاوه بر این، اقتصاددانان خاطرنشان میکنند که ترامپ در برخی موارد، ارقام را دو بار حساب کرده و یا به سرمایهگذاریهایی استناد کرده که در دوره ریاستجمهوری بایدن اعلام شده بودند یا از ابتدا هم به دلیل گسترش حوزه هوش مصنوعی، قرار بود انجام شوند. برای مثال، کاخ سفید از سرمایهگذاری ۱۶ میلیارد دلاری شرکت تولیدکننده تراشههای کامپیوتری گلوبال فاندریز نام میبرد. اما از این مبلغ، بیش از ۱۳ میلیارد دلار آن در دوران بایدن اعلام شده و شامل ۱.۶ میلیارد دلار کمک مالی و مشوقهای ایالتی و فدرال دیگر بوده است. دولت ترامپ همچنین روی ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری شرکت تولیدکننده تراشه مایکرون حساب میکند، اما دستکم ۱۲۰ میلیارد دلار از این مبلغ نیز در دوره بایدن اعلام شده بود.
کاخ سفید: تعرفهها شرکتها را وادار کرده تا در آمریکا سرمایهگذاری کنند
مقامات کاخ سفید بخش بزرگی از سرمایهگذاریها را به اعمال تعرفهها نسبت میدهند. تعرفههایی مانند آنچه در تاریخ ۱ اکتبر بر کالاهایی نظیر کابینتهای آشپزخانه، کامیونهای بزرگ و داروهای تولیدی اعمال شد.
به گفته مقامات کاخ سفید، این تعرفهها شرکتها را وادار کرده تا در داخل آمریکا سرمایهگذاری کنند، چرا که در صورت خلف وعده، با مالیاتهای وارداتی بیشتری مواجه خواهند شد. در واقع، همین تهدید باعث میشود پولهای وعده دادهشده واقعاً وارد اقتصاد کشور شوند.
در همین راستا، آلبرت بورلا، مدیرعامل شرکت داروسازی فایزر که شرکتش پس از دریافت یک مهلت سهساله برای معافیت از تعرفهها، اعلام کرده که ۷۰ میلیارد دلار در آمریکا سرمایهگذاری خواهد کرد، سه شنبه گذشته در جلسهای با دونالد ترامپ از این رویکرد حمایت کرده و گفت: «رئیسجمهور کاملاً حق داشت. تعرفهها قدرتمندترین ابزار برای وادار کردن به تغییر رفتار هستند». دونالد ترامپ نیز در این جلسه تاکید کرد که «تعرفهها نقش بزرگی ایفا کردهاند» و سایر شرکت های داروسازی نیز از این رویه پیروی خواهند کرد.
