آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
طبق آخرین خبرها، در ماداگاسکار گروههایی از سربازان به معترضان پیوستهاند. در مراکش، در پی سخنرانی پادشاه، اعتراضات برای دو روز متوقف شده است. این جنبشهای اجتماعی اگرچه با یکدیگر ارتباط مستقیم ندارند اما همگی به «نسل زد» منتسباند.
روز شنبه ۱٩ مهر، شهر آنتاناریوو – پایتخت ماداگاسکار – باز هم شاهد تظاهرات چندهزار نفره و درگیری با نیروهای انتظامی بود که به گاز اشکور و نارنجک صوتی متوسل شدند.
در این وضعیت یکی از یگانهای نظامی مستقر در نزدیکی پایتخت، با انتشار ویدئویی از سربازان و نیروهای امنیتی خواست تا متحد شوند و «از اجرای دستور شلیک به سوی معترضان خودداری نمایند.»
در این ویدئو، گروهی از سربازان اعلام کردند: «بیایید نیروهای خود – ارتش، ژاندارمری و پلیس – را متحد کنیم و نگذاریم در برابر دریافت پول، به روی دوستان، برادران و خواهرانمان آتش گشوده شود.»
همین پادگان نظامی در جریان قیام مردمی سال ۲۰۰۹ نیز دست به شورش زده بود. رویدادهای آن سال منجر به روی کار آمدن رئیسجمهور کنونی، آندری راژولینا شد.
ناآرامیهای اخیر ماداگاسکار از شانزده روز قبل با اعتراض به قطع مکرر آب و برق شروع شد. در این اوضاع، ارتش تلاش میکند نقش میانجی را به عهده گیرد. وزیر دفاع طی یک کنفرانس مطبوعاتی از «برادران» خود خواست که آرامش را حفظ کنند. پرزیدنت راژولینا که در آغاز اعتراضها سعی میکرد چهرهای آشتیجویانه نشان دهد، بعد از چند روز هیئت دولت را تغییر داد اما در عمل به سختگیری و سرکوب متوسل شد.نارضایتی عمومی در ماداگاسکار از وضعیت اقتصادی، ناکارآمدی دولت و فساد فزاینده به جنبشی منتهی شده است که فعالان آن اکثراً بسیار جواناند و خود را «نسل زد» (Gen Z) مینامند.
در جنبش مراکشیها نیز همین نامگذاری به اضافۀ کد تلفن کشور (۲۱۲) دیده میشود.
معترضان جوان مراکشی که جنبش خود را « GenZ 212» مینامند، اعتراضات را از حدود دو هفته قبل آغاز کردند. نابههنجاریهای مکرر در بیمارستانها و مرگ پیاپی هشت زن پس از عمل سزارین، جرقهای بود که آتش قیام را برافروخت. اما بعد از پانزده روز ناآرامی که دست کم سه کشته داد، سخنرانی پادشاه محمد ششم اوضاع را آرام کرد.شاه مراکش که جایگاهی برتر از دولت برای خود قائل است، معمولاً مسئولیت ناکارآمدیها را به گردن هیئت دولت میاندازد و میکوشد نقش میانجی و «رهبر معنوی» را به خود اختصاص دهد. با شروع اعتراضات، مراکشیها انتظار مداخلۀ وی را داشتند، اما محمد ششم که از قبل قرار بود در روز افتتاح پارلمان (جمعه ۱٨ مهر) سخنرانی کند، تا همین موعد صبر کرد و بالاخره شب گذشته، بدون کوچکترین اشارهای به اعتراضات مردم، از دولت خواست که برنامههای توسعۀ خود را بخصوص در زمینههای آموزش و بهداشت با سرعت بیشتری اجرا کند.
بلافاصله بعد از سخنرانی پادشاه، جنبش «نسل زد-۲۱۲» اعلام کرد که تظاهرات را طی دو روز شنبه و یکشنبه متوقف میکند. رهبران این جنبش که شناختهشده نیستند، اعلام کردند این وقفه «یک مرحلۀ استراتژیک برای تقویت هماهنگی و سازماندهی است، با این هدف که مرحلۀ بعدی جنبش با تأثیر و نفوذ بیشتر ادامه یابد.»
همه جا نسل زِد
این حرکتهای اجتماعی در کشورهای مختلف با اینکه مستقیماً هیچ ربطی به هم ندارند اما همگی دارای چند وجه مشترکاند: جوان بودن فعالان که باعث انتساب آنها به «نسل زد» میشود: معمولاً متولدین بین ۱٩٩۷ تا ۲٠۱۲ را تشکیلدهندگان این نسل میدانند. جنبش «زن، زندگی، آزادی» را میتوان سرآغاز مهم این جریان دانست.
همچنین اعتراضاتی که طی ماههای اخیر در نپال، اندونزی، پرو، ماداگاسکار و مراکش رخ داده، همگی زاییدۀ جوامعی هستند که گذشته از جوان بودن، از شکافهای عمیق ناشی از اختلاف شدید ثروت و فرهنگ و همچنین شیوع فساد در رنجاند. در تمامی این کشورها، بیاعتمادی و بدبینی نسبت به دولت امری بدیهی است و معمولاً مردم باور ندارند که مسئولان کشور بخواهند و یا حتی بتوانند در جهت بهبود اوضاع قدمی بردارند.
و بالاخره، چنان که الودی ژنتینا، پژوهشگر علوم اجتماعی در فرانسه یادآوری میکند، «نسل زد» نخستین نسلی است که با شبکههای اجتماعی بزرگ شده است.
