
حسین الشیخ، معاون رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، اعلام کرد این نهاد آماده است با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، و تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، برای حمایت از آتشبس در غزه و آغاز بازسازی این باریکه همکاری کند.
الشیخ روز یکشنبه در توییتی نوشت در دیداری با بلر در پایتخت اردن، درخصوص آینده غزه پس از جنگ و راههای موفقیت ابتکار ترامپ برای پایان جنگ و ایجاد صلح پایدار در منطقه گفتوگو کرده است. او تأکید کرد تشکیلات خودگردان برای تثبیت آتشبس، ارسال کمکها، آزادی گروگانها و زندانیان، و آغاز روند بازسازی و بهبود شرایط انسانی، آمادگی دارد با همه طرفهای مرتبط همکاری کند.
بهنوشته الشیخ، دو طرف همچنین بر ضرورت «پایاندادن به تضعیف تشکیلات خودگردان، بازگرداندن درآمدهای مسدودشده فلسطینی» و حفظ راهحل دوکشوری برای دستیابی به صلح فراگیر بر پایه مشروعیت بینالمللی تأکید کردهاند.
طرح پیشنهادی ترامپ برای پایان جنگ در غزه، حاوی این احتمال است که در صورت انجام اصلاحات، کنترل نوار غزه به تشکیلات خودگردان فلسطین واگذار شود.
این طرح خواستار پایان حاکمیت «حماس» بر غزه و تشکیل یک دولت تکنوکرات فلسطینی است که زیر نظر هیئتی بینالمللی به ریاست ترامپ و با حضور بلر نظارت شود.
در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با واگذاری اداره غزه به تشکیلات خودگردان فلسطین مخالفت کرده است.
حماس: نقشی در اداره غزه در مرحله انتقالی نخواهیم داشت
یک منبع مرتبط با هیئت مذاکرهکننده حماس یکشنبه 20 مهر اعلام کرد که این گروه در مرحله گذار پس از جنگ با اسرائیل، در اداره غزه مشارکت نخواهد کرد.
این اظهارات تنها چند روز پس از آن مطرح شد که آتشبس در غزه بهطور رسمی اجرایی شد.
این منبع که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، به «فرانس پرس» گفت: «برای حماس، حکومت در نوار غزه، موضوعی پایان یافته است.
حماس در مرحله انتقالی هیچ نقشی نخواهد داشت؛ به این معنا که از اداره غزه صرفنظر کرده، اما همچنان بخش مهمی از بافت سیاسی و اجتماعی فلسطین باقی میماند.»
پیش از این، حسام بدران، عضو دفتر سیاسی حماس، اعلام کرده بود که این گروه در نشست صلح شرمالشیخ برای امضای توافق آتشبس در غزه شرکت نخواهد کرد.
بدران در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه تأکید کرد که حماس در مراسم امضای رسمی حضور نخواهد داشت و افزود که «حماس» از طریق میانجیگران قطری و مصری در حال پیگیری روند حلوفصل اختلافات است.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هنوز دربارهٔ حضور خود در این نشست، اظهار نظر نکرده است.
جهان در انتظار بازگشت گروگانها و پایان جنگ غزه
پس از دو سال جنگ میان اسرائیل و گروه حماس اینک تنها چند ساعت به آزادی گروگانهای اسرائیلی و تبادل آنها با زندانیان فلسطینی باقی مانده است. در حالی که جهان در انتظار این رویداد است هنوز هم ابهامها بر جای خود باقی است.
خاورمیانه همچنان ملتهب است و خانوادههای گروگانهای اسرائیلی و زندانیان فلسطینی که طبق توافق اسرائیل و گروه تروریستی حماس، قرار است با یکدیگر مبادله شوند نفس در سینه حبس کرده و منتظرند تا چند ساعت دیگر شاهد این رویداد تاریخی باشند.
طبق توافق صلح غزه، قرار است ۲۰ گروگان زنده اسرائیلی و اجساد ۲۸ گروگان دیگر از سوی حماس تحویل داده شود.
حماس میگوید، تا ساعت پنج صبح فردا دوشنبه ۱۳ اکتبر تمامی گروگانهای زنده و پیکر باقی گروگانها را تحویل خواهد داد. قرار است بازگشت آنان در حضور کمیته بینالمللی صلیب سرخ و بدون مراسم عمومی و حضور رسانهها انجام گیرد.
سپس ملاقات گروگانها با بستگانشان انجام میشود و وقتی آنها در پایگاه نظامی رعیم (Reim) در حاشیه نوار غزه تحت معاینات اولیه پزشکی قرار گرفتند در سفری هوایی احتمالا به بیمارستان منتقل خواهند شد.
آزادی زندانیان فلسطینی
در دیگر سو طرف فلسطینی قرار دارد که چشم به راه حدود ۲۵۰ زندانی محکوم شده در جرایم سنگین و با احکام حبس ابد و همچنین حدود ۱۷۰۰ زندانی دیگر است که پس از حمله بزرگ حماس به اسرائیل بازداشت شدهاند.
به گفته رسانههای اسرائیلی، وزارت دادگستری این کشور اسامی ۲۵۰ فلسطینی را که در دادگاه به حملات مرگبار علیه اسرائیل متهم شدهاند، منتشر کرده اما گزارشها حاکی از آن است که بر سر آزادی تعدادی از آنان هنوز اختلاف وجود دارد.
حماس اصرار دارد که این فهرست باید شامل هفت زندانی فلسطینی شود که از چهرههای رهبریکننده آنها محسوب میشوند.
خبرگزاری فرانسه با استناد به منابع نزدیک به مذاکرهکنندگان میگوید، این هفت نفر به خواست حماس باید شامل زندانیانی مانند مروان برغوثی، از رهبران جنبش فتح باشد.
به علاوه از چهرههای دیگری مانند احمد سعدات، ابراهیم حامد و عباس السید نیز سخن به میان آمده که همگی در رابطه با طراحی حملات خونبار متهم و محکوم شدهاند.
اما طبق گزارش همین خبرگزاری، اسرائیل تا کنون با آزادی برغوثی و سایر زندانیان مطرح درخواستشده حماس مخالفت کرده است.
انتقال کمکهای بشردوستانه
وجه دیگر این توافق رساندن کمکها به فلسطینیان نوار غزه است. هر دو طرف میگویند، در مرحله اول باید حدود ۶۰۰ کامیون حامل کالاهای کمکی وارد غزه شوند.
اداره هماهنگکننده فعالیتهای دولت اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی (کوگات) اعلام کرده که پیش از این به طور متوسط روزانه حدود ۳۰۰ کامیون وارد این منطقه میشدند و در هفتههای پیش از آن این شمار شامل حدود ۲۰۰ کامیون بود.
سفر ترامپ به اسرائیل و مصر
توافق صلح غزه بر اساس طرح ۲۰مادهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به دست آمد.
ترامپ اعلام کرده که دوشنبه ۱۳ اکتبر راهی این منطقه خواهد شد. کاخ سفید میگوید، او ابتدا راهی اسرائیل شده و بعد از ملاقاتی ۱۵دقیقهای با خانوادههای گروگانها در کنست یا پارلمان این کشور سخنرانی خواهد کرد.
سپس ترامپ به سوی منطقه ساحلی شرمالشیخ مصر پرواز خواهد کرد که قرار است در بعدازظهر همان روز در آنجا توافق غزه به صورت رسمی امضا شود.
سه ساعت بعد رئیسجمهور آمریکا به کشورش باز خواهد گشت.
ترامپ به چهره کلیدی صلح غزه تبدیل شده و شامگاه شنبه ۱۱ اکتبر در میدان “گروگانها” در تلآویو صدهاهزار اسرائیلی جمع شده و به پاس از او با در دست داشتن پرچمهای اسرائیل و ایالات متحده فریاد کشیدند: «ترامپ متشکریم.»
نشست رهبران جهان در مصر
مصر اعلام کرده که هدف از نشست برنامهریزی شده در شرمالشیخ “پایان دادن به جنگ غزه، تقویت تلاشها برای برقراری صلح و ثبات در خاورمیانه و آغاز عصری نوین از امنیت و ثبات منطقهای” است. در این نشست علاوه بر دونالد ترامپ و عبدالفتاح سیسی، همتای مصریاش رهبران و سران بیش از ۲۰ کشور جهان حضور خواهند داشت.
در این نشست فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا و کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا نیز حاضر خواهند شد.
همچنین قرار است که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه نیز در نشست حضور یابد.
از ایران نیز برای شرکت در این نشست دعوت شده اما ساعاتی پیش خبرگزاری انتخاب خبر داد درجلسه هیئت دولت عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی گزارشی از دعوت رسمی کشور مصر، برای شرکت رئیس جمهوری ایران در اجلاس شرمالشیخ و پاسخ منفی جمهوری اسلامی به این دعوت و سپس دعوت از وزیر امور خارجه ایران ارائه کرده است.
پیشتر خبرگزاری تسنیم در خبری اختصاصی از قول منابع آگاه نوشته بود ایران در نشست شرم الشیخ شرکت نمیکند.
مرحله دوم توافق حاوی سئوالات بیپاسخ
با وجود این به نظر میرسد که هنوز برای شادی نهایی پایان جنگ زود است. این تازه مربوط به مرحله اول توافق است و معلوم نیست بر سر مرحله دوم که باید صلح نهایی را به دنبال بیاورد چه خواهد آمد.
بسیاری از جزئیات طرح ۲۰ مادهای ترامپ هنوز سرنوشتی نامشخص دارند. مثلا معلوم نیست که مسئله خلع سلاح حماس که تا کنون این گروه شبهنظامی با آن مخالفت کرده چه خواهد شد.
طبق این طرح، حماس باید در آینده نوار غزه نقشی نداشته باشد و اداره آن موقتا بر عهده یک کمیته تکنوکرات فلسطینی قرار بگیرد.
همه اینها برای اجرا در درجه اول نیاز به بقای صلح دارد، صلحی که به گفته ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل بر پایه پیروزی این کشور بر حماس به دست آمده است.
او یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد که آنچه این پیروزی را به ارمغان آورد “فشار نظامی وارد بر حماس در دو سال گذشته به همراه حرکت دیپلماتیک مکمل” بود.
زمیر همانطور که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز در این روز یادآور شد گفت که مبارزه هنوز تمام نشده و اقدامات این کشور تا شکلگیری یک “واقعیت امنیتی جدید” به نحوی که “دیگر هیچ تهدیدی از نوار غزه متوجه کشور اسرائیل و شهروندانش نباشد” ادامه خواهد یافت.
او خاطرنشان ساخت که اسرائیل هنوز نیز در میانه “یک جنگ چندجبههای” قرار دارد و اقدامات ارتش این کشور “خاورمیانه و راهبرد امنیتی ما برای سالهای آینده را شکل خواهد داد.”
بازگشت فلسطینیان به غزه
در این میان بازگشت انبوه فلسطینیانی که در طول جنگ آواره شده بودند به نوار غزه ادامه دارد.
آنها که در این مدت با چالشهای زیادی برای بقا مواجه بودهاند اینک از آتشبس بسیار خوشحالند.
در این بین واحدهای ارتش اسرائیل طبق قرار صلح، از چند منطقه عقبنشینی کردهاند و نهاد دفاع مدنی در غزه که تحت اداره حماس است میگوید، تا کنون بیش از ۵۰۰ هزار فلسطینی به شهر بازگشتهاند.
این آمار به طور مستقل قابل تأیید نیست.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت