
رئیسجمهوری ایالات متحده میگوید که حملهٔ این کشور به تأسیسات هستهای ایران در تابستان امسال موجب شد که جمهوری اسلامی «بسیار متفاوت شود و دیگر قلدر نیست».
دونالد ترامپ در گفتوگو با هفتهنامهٔ «تایم» که متن آن روز پنجشنبه اول آبان منتشر شد، گفت که خلبانان ایالات متحده «۲۲ سال» برای حمله به تأسیسات هستهای ایران تمرین میکردند، «اما هیچ رئیسجمهوری حاضر به انجام این کار نبود، و من آن را انجام دادم».
آمریکا اول تیرماه در بحبوحهٔ جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، با استفاده از بمبافکنهای -بی-۲ و موشکهای تاماهاوک سه تأسیسات مهم فردو، نطنز و مرکز فرآوری اورانیوم اصفهان را بمباران کرد که به گفتهٔ ترامپ، آنها را «بهطور کامل و مطلق نابود کرد».
رئیسجمهوری آمریکا به تایم گفته که با انجام این حمله، «ما خاورمیانهٔ متفاوتی داریم» و اگر این حمله نشده بود «ایرانِ نیرومند و قلدر» سرجای خود نشسته بود، و توافق برای پایان جنگ در نوار غزه «غیرممکن بود».
به گفتهٔ ترامپ، «تهدید ایران» که یک قلدر جدی بود «دیگر قریبالوقوع نیست».
او افزود: «حتی اگر ما این توافق را انجام میدادیم، که ممکن نبود، سعودیها و همه از آن حمایت نمیکردند، چون از قلدر میترسیدند. حالا که قلدر نیست، دیگر هیچکس نگران نیست».
رسیسجمهور آمریکا بارها تهدید کرده که اگر ایران برنامهٔ هستهای خود را از سر بگیرد، بار دیگر هدف حمله قرار خواهد گرفت.
این تهدید با واکنش علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روبرو شده و او روز ۲۸ مهر در این زمینه گفت: «به همین خیال باشید، اما اصلا شما چه کاره هستید که در قبال آن باید و نباید مطرح میکنید؟»
جنگیدن برای «بقا»
رئیسجمهوری ایالات متحده، ایران را کشوری توصیف کرد که به گفتهٔ او «برای حیات خود میجنگد».
«آنها کاملاً برای حیات خود میجنگند. و نه فقط این، ما آنها را تحریم هم کردهایم. منظورم این است که آنها به معنای واقعی کلمه برای بقا میجنگند. آنها برای هستهای شدن نمیجنگند. باور کنید، آنها بسیار ضعیف هستند».
ترامپ میگوید «پس دیگر آن تهدید را ندارید. چون این تهدید را ندارید، همه برای صلح آمادهاند».
او تأکید کرد: «آن تهدید را ندارید، چون ایران با همهچیز مخالفت میکرد. بد بودند. و اوباما و بایدن هم در اینجا خیلی بد عمل کردند، چون اساساً میخواستند ایران سکان همهچیز را به دست بگیرد و کشوری را میخواستند که قرار بود سلاح هستهای بسازد».ایالات متحده در دورهٔ اول ریاستجمهوری ترامپ از توافق سال ۱۳۹۴ ایران و شش قدرت جهانی موسوم به «برجام» خارج شد و تحریمهای شدیدی علیه تهران وضع کرد.
دورهٔ ده سالهٔ این توافق ۲۶ مهر امسال به پایان رسید اما سه کشور اروپایی فرانسه، بریتانیا و آلمان پیش از این تاریخ، سازوکار ماشه را علیه ایران فعال کردند و در پنجم مهر تحریمهای تعلیقشدهٔ سازمان ملل بار دیگر اجرایی شد.
ایران میگوید با منقضی شدن این توافق، دیگر به آن تعهدی ندارد.
آقای ترامپ به تایم گفته که با برجام، «ایران به سلاح هستهای دست مییافت. من از آن خارج شدم، اما آنها بدون هیچ چالشی به سوی ساخت سلاح هستهای میرفتند».
ایران تا پیش از حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهایش بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار داشت، که پس از این حملات سرنوشت آن نامعلوم است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی و کشورهای اروپایی خواستار ازسرگیری کار بازرسان در ایران شدهاند اما تهران توافقی که شهریورماه در این زمینه با رافائل گروسی، مدیر کل آژانس، در قاهره امضا کرده بود را، به دلیل بازگشت تحریمهای سازمان ملل، لغو کرد.
آقای گروسی این هفته در مصاحبه با یک روزنامه سوئیسی گفت اگرچه ترامپ از «نابودی» تأسیسات هستهای ایران صحبت میکند، اما دانش فنی آن از بین نرفته است. «ما معتقدیم که بیشتر اورانیوم غنیشدهٔ با غنای بالا در اصفهان، نطنز و فردو سالم مانده است».
اما گروسی روز چهارشنبه (۲۲ اکتبر / ۳۰ مهر) هم در گفتوگو با نشریهٔ سوئیسی “لو تامپ” تأیید کرد جمهوری اسلامی هنوز اورانیوم غنیشده، از جمله حدود ۴۰۰ کیلوگرم با غنای ۶۰ درصد، در اختیار دارد و این غلظت کمی پایینتر از سطح تسلیحاتی است. گروسی اما افزود: «اگر این روند ادامه پیدا کند، ایران مواد کافی برای تقریبا ۱۰ بمب هستهای خواهد داشت.»
واکنش عراقچی به اظهارات گروسی
عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ ایران، بلافاصله به اظهارات گروسی واکنش نشان داد و گفت: «نمیدانم ایشان این حرف را از سر نگرانی زده یا تهدید، اما کسانی که چنین تهدیدهایی میکنند باید بدانند تکرار یک تجربهٔ شکستخورده نتیجهای جز شکست دوباره برایشان نخواهد داشت.»
گروسی در مصاحبهاش همچنین گفته است: «اگر دیپلماسی شکست بخورد، دوباره به زور متوسل میشوند.» این سخنان او نیز از سوی مقامات ایرانی بیپاسخ نماند. ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی، در واکنش گفت: «اگر گروسی اصول فنی و حرفهای را رعایت میکرد، جنگی شکل نمیگرفت.»
عزیزی گروسی را “عامل” جنگ ۱۲ روزهٔ ایران و اسرائیل دانست و گفت “او حالا نگران دیپلماسی است”.
اظهارات گروسی درباره اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی پس از قطع همکاری ایران با بازرسان آژانس مطرح شد. علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی گفته است اگر آژانس بخواهد بازرسی کند، باید درخواست رسمی ارائه دهد تا بررسی شود.
در ادامه این تحولات “موسسه علوم و امنیت بینالمللی” مستقر در واشنگتن نیز با انتشار تصاویر ماهوارهای جدید اعلام کرد که در محل سابق سایت “طالقان-۲” که در جریان حملهٔ اسرائیل نابود شده بود فعالیتهای ساختوساز جدیدی آغاز شده است.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت