
جان هرلی، مقام ارشد تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا، با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران با وجود تحریمهای گسترده، در سال جاری توانسته است مبلغی حدود یک میلیارد دلار را به حزبالله لبنان منتقل کند، تصریح کرد که زمان آن فرا رسیده که ایالات متحده بودجه تامین شده از سوی ایران برای حزبالله را قطع کند و این گروه را برای خلع سلاح تحت فشار قرار دهد.
ایالات متحده در چارچوب کارزار «فشار حداکثری» خود علیه تهران، تلاش دارد تا برنامه غنیسازی اورانیوم و همچنین نفوذ منطقهای ایران را مهار کند. این سیاست شامل لبنان نیز میشود. جایی که حزبالله مورد حمایت ایران پس از جنگ ۲۰۲۴-۲۰۲۳ با اسرائیل، قدرت نظامی خود را تا حد زیادی از دست داده است. مقام مسئول تحریمهای آمریکا میگوید اکنون زمان مناسب برای قطع بودجه ایرانی حزبالله فرا رسیده است.
جان هرلی، معاون اطلاعات مالی و مبارزه با تروریسم وزارت خزانهداری ایالات متحده، جمعه شب در گفتگو با خبرگزاری رویترز، اعلام کرد که با وجود تحریمهای گسترده غرب که اقتصاد ایران را به شدت تحت فشار قرار داده است، جمهوری اسلامی توانسته در سال جاری حدود یک میلیارد دلار را به دست حزبالله برساند.
مقام ارشد وزارت خزانهداری آمریکا که در چارچوب سفری به ترکیه، لبنان، امارات متحده عربی و اسرائیل با هدف افزایش فشار بر ایران، در حال حاضر در استانبول به سر میبرد، گفت: «اکنون در لبنان لحظه سرنوشتسازی رسیده است. اگر بتوانیم حزبالله را خلع سلاح کنیم، مردم لبنان میتوانند کشور خود را پس بگیرند… کلید این امر، بیرون راندن نفوذ و کنترل ایران است که از پولهایی که به حزبالله تزریق میکنند، آغاز میشود.»
دولت لبنان متعهد شده است تمام گروههای مسلح غیردولتی از جمله حزبالله را خلع سلاح کند. اگرچه این گروه که یکی از نیروهای سیاسی قدرتمند بیروت نیز هست، مانع مصادره ذخایر تسلیحاتی خود توسط ارتش لبنان در جنوب این کشور نشده، اما همچنان از خلع سلاح کامل سر باز میزند.حزبالله که در سال ۱۹۸۲ توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تأسیس شد و رهبری «محور مقاومت» مورد حمایت ایران به شمار میرود، از سوی چندین دولت غربی و کشورهای حوزه خلیج فارس به عنوان یک گروه تروریستی شناخته میشود.
اقتصاد ایران زیر فشار بازگشت تحریمهای سازمان ملل
جان هرلی، معاون اطلاعات مالی و مبارزه با تروریسم وزارت خزانهداری ایالات متحده، که این نخستین سفرش به خاورمیانه از زمان آغاز به کار در دولت دونالد ترامپ است، در دیدارهایش با مقامهای دولتی، بانکداران و مدیران بخش خصوصی، علیه ایران موضع گرفته و بر لزوم افزایش فشار بر جمهوری اسلامی تأکید کرده است.
وی میگوید: «با وجود تمام مشکلاتی که ایران پشت سر گذاشته و با اینکه اقتصادش در وضعیت خوبی نیست، هنوز هم پول زیادی را به گروههای تروریستی نیابتی خود تزریق میکند.»
تهران از ماه سپتامبر، زمانی که شکست مذاکرات مربوط به فعالیتهای هستهای و برنامه موشکی مورد مناقشهاش باعث بازگشت تحریمهای سازمان ملل شد، به روابط نزدیکتر با چین، روسیه و کشورهای منطقهای از جمله امارات متحده عربی روی آورده است.
سیاست فشار حداکثری؛ طرح آمریکا برای مهار گروههای نیابتی
ترامپ از زمان بازگشت دوباره به کاخ سفید، کارزار فشار اقتصادی حداکثری بر جمهوری اسلامی را شدت بخشیده و تلاش کرده فروش نفت ایران را به صفر برساند.
این اقدامات به طور خاص پس از شکست مذاکرات بر سر محدود کردن برنامه اتمی و موشکی ایران و به دنبال آن، جنگ ۱۲ روزه و حمله آمریکا به تاسیسات غنیسازی ایران شدت گرفته است.
وزارت خزانهداری آمریکا پیش از این اعلام کرده بود که در پی تصمیم ۲۷ سپتامبر شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اعمال مجدد محدودیتها بر برنامههای هستهای، موشکی و تسلیحاتی ایران، نخستین موج تحریمها از سوی دولت آمریکا اعمال شده است.
این اقدام با استناد به فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ و در ادامه فعالشدن مکانیسم ماشه انجام شد و آمریکا از همه کشورهای عضو سازمان ملل خواست تا محدودیتهای مرتبط با ایران را سریع اجرا کنند.
فعال شدن مکانیسم ماشه و گسترش سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی، اقتصاد ایران را با خطر رکود و تورم شدید روبهرو کرده است.
با وجود این مشخص نیست که حکومت ایران بر چه مبنایی توانسته همچنان کمک مالی زیادی به حزبالله و به گفته هرلی، به “نیروهای نیابتی تروریستیاش” در منطقه ارسال کند.
از دیگر سو، بحث خلع سلاح حزبالله نیز در لبنان به یکی از موضوعات چالشبرانگیز برای دولت این کشور تبدیل شده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اخیرا اعلام کرد که حزبالله، بر خلاف توافق آتشبس اخیر، در حال بازسازی توان نظامی خود است.
بر اساس توافق آتشبس میان اسرائیل و لبنان، دولت این کشور موظف است کلیه گروههای مسلح غیردولتی شامل حزبالله را خلع سلاح کند. با این حال این گروه تا کنون تن به پذیرش خلع سلاح نداده است.
جان هرلی، پیش از این جمهوری اسلامی را “هیولایی با بازوهای متعدد” و “مرکز ایجاد بیثباتی در منطقه خاورمیانه” توصیف کرده و گفته بود: «سر این هیولا در تهران است و بازوهای آن نیروهای نیابتی حکومت ایران هستند که به بیثباتی و ترور دامن میزنند.»
تشدید بحران اقتصادی ایران
در پی فروپاشی مذاکرات مربوط به مهار فعالیتهای هستهای و برنامه موشکی تهران در سپتامبر گذشته، شورای امنیت سازمان ملل بار دیگر تحریمهای خود را علیه ایران فعال کرد؛ اقدامی که موجب شد جمهوری اسلامی به تعمیق روابط خود با چین، روسیه و شماری از کشورهای دیگر روی آورد.
کشورهای غربی، ایران را که اقتصادش اکنون با خطر تورم افسارگسیخته و رکود عمیق روبروست، به توسعه پنهانی توانمندیهای تسلیحات هستهای متهم میکنند، در حالیکه تهران مدعی است برنامه هستهایاش صرفاً برای تولید انرژی با اهداف غیرنظامی است.
از سوی دیگر، اسرائیل مدعی است حزبالله در تلاش است تا توان نظامی خود را بازسازی کند. در همین راستا، ارتش اسرائیل پنجشنبه گذشته و به رغم انعقاد توافق آتشبس میان دو طرف در بیش از یک سال، جنوب لبنان را هدف یک سلسله حملات هوایی گسترده قرار داد.
از سویی دولت لبنان متعهد شده همه گروههای غیردولتی از جمله حزبالله را که در سال 1982 توسط سپاه پاسداران تأسیس شد و رهبری «محور مقاومت» را بر عهده دارد، خلع سلاح کند.
هرلی در نخستین سفر منطقهای خود از زمان آغاز به کار در دولت ترامپ، در دیدار با مقامهای دولتی، بانکی و مدیران شرکتهای خصوصی در کشورهای خاورمیانه، بر لزوم افزایش فشار بر ایران تأکید ورزید.
هرلی افزود: «با وجود تمام سختیهایی که ایران متحمل شده و فروپاشی اقتصادی که تجربه میکند، همچنان مقادیر زیادی پول به عوامل تروریستی نیابتی خود تزریق میکند.»
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت