آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
پروفسور جرمی سارکین رئیس و گزارشگر سابق گروه کاری سازمان ملل متحد در مورد مجازات اعدام و ناپدید شدنهای اجباری یا غیرارادی و متخصص در حقوق بین الملل در گفت وگویی بایک برنامه تلوزیونی بینش اساسی در مورد نقضها و تخلفاتی که امروز در حکومت ایران صورت می گیرد را مورد نقد و بررسی قرار داد.
صحبت های پروفسور جرمی سارکین
میخواستم با مردم ایران که امیدوارم این برنامه را از تلویزیون ماهوارهای تماشا کنند، نیز صحبت کنم، زیرا من میخواهم همبستگیام را با شما به خاطر تمام مسائلی که روزانه در زندگیتان با آن مواجه هستید، ابراز کنم. من میخواهم در مورد دو موضوع خاص که امروز اینجا ذکر شد صحبت کنم. ما در مورد مجازات اعدام صحبت میکنیم. همچنین میخواستم در مورد ناپدید شدنهای اجباری صحبت کنم که یکی از حوزههای تخصص من است. بنابراین، ابتدا اجازه دهید تا روی موضوع مجازات اعدام تمرکز کنم.
لغو مجازات اعدام در کشورهای جهان
باید بگویم که جامعه جهانی در طول ۲۰سال گذشته بهطور گسترده استفاده از اعدام را محکوم کرده و خواستار توقف آن بوده است. آخرین مورد آن یک سال پیش در دسامبر 2024بود. آن مورد یک سال پیش در ماه دسامبر 2024 بود. و در واقع، قطعنامه 2024که امسال برای تمدید آماده میشود، با حمایت بیسابقه 130کشور در سراسر جهان روبرو شد.
و این تعداد نسبت به ۱۲۲کشور در سال قبل افزایش یافته بود. و ما شاهد آن بودهایم که کشورهای بیشتری بیش از هر زمان دیگری به لغو مجازات اعدام رأی میدهند و ما اکنون میبینیم که دو سوم کشورهای جهان این مجازات را یا در قانون خود یا در عمل لغو کردهاند. اما متأسفانه ۴۷کشور همچنان اعدام را به عنوان مجازاتی قابل اجرا برای برخی از جرایم میدانند.
مجازات اعدام ابزاری از حقوق جزا نیست. این واقعاً نقض حقوق بشر است
اجازه دهید استدلال کنم که مجازات اعدام ابزاری از حقوق جزا نیست. این واقعاً نقض حقوق بشر است. با حق زندگی ناسازگار است. با حق کرامت انسانی ناسازگار است.
با احتمال و احتمال بالای اعدام افراد بیگناه ناسازگار است و نوعی خشونت دولتی است. و این اولین چیزی است که وقتی به استفاده از مجازات اعدام فکر میکنم، به ذهنم میرسد و مطمئناً، تا همین اواخر، من از صحبت در مورد مجازات اعدام خودداری میکردم و این بود که من سالهای سازنده زندگیام را صرف مبارزه برای لغو مجازات اعدام در کشورم، آفریقای جنوبی، کردم.
وقتی در سال ۱۹۹۵، اولین تصمیم دادگاه قانون اساسی ما، به لغو مجازات اعدام دست یافتیم، من قسم خوردم که هرگز در مورد مجازات اعدام صحبت نکنم، زیرا تنها کسانی که میخواستند من در مورد مجازات اعدام صحبت کنم، کسانی بودند که طرفدار مجازات اعدام بودند .اما امروز، خوشبختانه، ما در میان دوستانی هستیم که همه ما به لغو مجازات اعدام، به ویژه در ایران، اعتقاد داریم و بنابراین، مهم است که من صدای خاص خود را به آن موضوع خاص اضافه کنم.
گسترش ایده توقف اعدام در سراسر جهان
اما بگذارید بگویم که، ۱۰اکتبر هر سال، روز جهانی مبارزه با توقف اعدام است و ما دیدهایم که این ایده توقف اعدام در سراسر جهان در حال گسترش است. با این حال، این ایده توقف اعدام ها در تعدادی از کشورها، از جمله در ایران، صادق نیست و در واقع، در سال ۲۰۲۴، ما میبینیم که ایران افراد بیشتری را نسبت به گذشته اعدام کرده است. و همین امر در برخی کشورهای دیگر… نیز صادق است…
اما همانطور که ما قبلاً شنیدهایم، سال ۲۰۲۵شاهد بیش از هزار اعدام در ایران بوده است و تعداد افراد در صف اعدام از هر زمان دیگری بیشتر است و این آشکارا عمیقاً مشکلساز است. یکی از مسائلی که میخواستم در مورد استفاده از مجازات اعدام در ایران برجسته کنم، استفاده از آن علیه گروههای آسیبپذیر و اقلیتها، به ویژه گروههای قومی، نژادی و مذهبی است.
ناپدیدسازی قهری همچنان یک جنایت است
در قتل عام سال ۱۹۸۸، آنچه انجام شد، ۳۰هزار نفری که در آنجا در زندان بودند، به قتل رسیدند، ما دیدیم که این ویژگیهای [نقض حقوق بشر] ادامه دارد. ناپدیدسازی قهری همچنان یک جنایت است، تا زمانی که آن شخص به خانواده بازگردانده نمیشود و سرنوشت او فاش نمیگردد.
در سال ۲۰۲۱، گروه کاری که من عضوی از آن بودم، بیانیهای صادر کرد که در آن گفته شده بود آنچه در ایران، بهویژه در مورد پنهانسازی محل گورهای دستهجمعی، اتفاق میافتد، ادامهی جنایاتی است که در ۱۹۸۸رخ داده است.
در گورهای دسته جمعی چه کسانی هستند؟
این بیانیه خواهان تحقیقات کامل در باره گورهای دسته جمعی و خواستار این شدند که این گورهای دسته جمعی مورد تحقیق و بازگشایی قرار گیرند تا مشخص شود که به طور خاص چه کسانی در این گورها هستند. آخرین گزارش گروه کاری که در ماه ژوئیه ۲۰۲۵ منتشر شد، بار دیگر درخواستهای فوری از ایران در مورد تعدادی از موضوعات مطرح شد.
همچنین نامههای مشترکی با دیگر گزارشگران ویژه در مورد تعدادی از نکات خاص وجود داشت و ما میبینیم که هنوز پانصد و هفتاد مورد گزارش شده به گروه کاری وجود دارد که حل نشده باقی ماندهاند. اما این تنها نوک کوه یخ از تعداد موارد است، بدیهی است که از سال ۱۹۸۸به بعد [بسیار زیاد است]. اما مهمتر از همه، از سال ۱۹۸۸تا ۱۹۸۹، صد و بیست و سه مورد در سال ۱۹۸۹وجود داشته است. متاسفم، در سال ۱۹۸۸و صد و سی و شش مورد در سال ۱۹۸۹که اکثر این موارد حل ناشده باقی مانده اند و در واقع، از آن ۶۰۰پرونده، تقریبا فقط ۲۰پرونده در طول سی سال گذشته حل و فصل شدهاند و این آشکارا عمیقا مشکلساز است.
اجازه دهید بگویم که مسئله نهایی این است که از این گروه کاری در سال ۲۰۰۴برای بازدید از ایران دعوت شد. اما از سال ۲۰۰۴، تاریخهای واقعی هرگز مورد توافق قرار نگرفتهاند. و هر سال، این گروه کاری درخواست بازدید از ایران را داشته تا سعی کند این پروندههای خاص را حل و فصل کند. بنابراین، مسائل مربوط به مجازات اعدام و ناپدید شدنهای اجباری همچنان یک موضوع مهم وحیاتی است و باید حل شود.
