
آندری یرماک، رئیس دفتر ریاست جمهوری اوکراین از سمت خود کنارهگیری کرد. این استعفاء بعد از آ ن صورت گرفت که مأموران نهادهای ضد فساد اوکراین در چارچوب تحقیقات جاری مربوط به یک پرونده بزرگ فساد، منزل او را بازرسی کردند.
آندری یرماک که بهعنوان دست راست ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، شناخته میشد، از سمت خود کنارهگیری کرد. این استعفاء صبح روز جمعه، ۲۸ نوامبر و پس از آن صورت گرفت که مأموران نهادهای ضد فساد در چارچوب تحقیقات جاری مربوط به یک پرونده بزرگ فساد منزل او را بازرسی کردند.
زلنسکی در یک پیام ویدئویی اعلام کرد که یرماک اکنون استعفای خود را ارائه کرده است. او افزود که روز شنبه درباره گزینههای احتمالی برای جانشینی یرماک مشورت خواهد کرد و تأکید نمود: «میخواهم هیچ شایعه یا گمانهزنیای باقی نماند.»
در حال حاضر جزئیات رسمی درباره دلیل بازرسی منزل یرماک اعلام نشده است. اولکسی تکاچوک، سخنگوی یرماک، گفت که نهادهای ضد فساد هیچ اقدامی رسمی مبنی بر متهم بودن رئیس دفتر ریاستجمهوری به او ابلاغ نکردهاند. خود یرماک نیز در شبکههای اجتماعی گفته است که قصد همکاری دارد.
یرماک از فوریه ۲۰۲۰ ریاست دفتر ریاستجمهوری اوکراین را بر عهده داشت و تا پیش از این بهعنوان قدرتمندترین فرد پس از زلنسکی در کشور شناخته میشد. کنارهگیری او که ظاهراً ناگزیر بوده، از دید بسیاری از ناظران ضربهای سنگین برای زلنسکی تلقی میشود، زیرا یکی از نزدیکترین و قدیمیترین متحدانش را از دست داده است.
نقش کلیدی در مذاکرات صلح
به گفته واسیلی گلود، خبرنگار تلویزیون “آ.ار.د” آلمان در کییف، “روز بسیار پرتلاطمی در دفتر ریاستجمهوری بوده است.”
او افزود: «انتقاد از یرماک مدتهاست مطرح است، زیرا در جایگاهی بوده که قدرت زیادی در دست داشته و در نتیجه اغلب متهم میشده که دستکم باید از موارد فساد اطلاع داشته باشد. با این حال، زلنسکی مدتها به او وفادار ماند. اما اکنون فشار به حدی رسیده که دیگر ادامهٔ کار ممکن نبود.»
یرماک همچنین یکی از چهرههای کلیدی مذاکرات جاری با ایالات متحده درباره پایان دادن به جنگ روسیه علیه اوکراین محسوب میشد؛ موضوعی که از سوی مخالفان و بخشی از جامعه مدنی نیز مورد انتقاد قرار گرفته بود.
به عقیده کارشناسان، استعفای یرماک احتمالاً تغییر بزرگی در این مذاکرات ایجاد نخواهد کرد، زیرا تیمی از دیپلماتهای باتجربه مسئولیت گفتوگوها را بر عهده دارد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، اعلام کرد که شنبه درباره جایگزین یرماک تصمیم خواهد گرفت.
کنارهگیری یرماک در شرایطی رخ میدهد که تحقیقات درباره فساد گسترده در میان مقامهای ارشد اوکراین به جریان افتاده است.
پیشتر در ۲۴ آبان فایننشالتایمز گزارش داده بود نیروهای مجری قانون اوکراین دهها بازرسی در کییف انجام دادهاند؛ آنها در این بازرسیها از جمله به آپارتمانی رفتهاند که توالت طلا دارد. تصاویری هم از کیفهای پر از پول نقد، همراه با فایلهای صوتی مقاماتی که درباره پولشویی گفتوگو میکنند، منتشر شده است.
این موارد در چند هفته اخیر موجی از خشم عمومی ایجاد و دولت زلنسکی را درگیر بزرگترین رسوایی فساد از زمان آغاز ریاستجمهوریاش کرد.
زلنسکی جمعه در یک پیام ویدیویی گفت: «روسیه خیلی دنبال این است اوکراین مرتکب اشتباه شود. از جانب ما هیچ اشتباهی رخ نخواهد داد. کار ما ادامه دارد.»
یرماک؛ دوستی چندین ساله با زلنسکی
یرماک، ۵۴ ساله، از همان روزهای فعالیت زلنسکی به عنوان بازیگر تلویزیونی، دوست نزدیک او بود و در هدایت کارزار انتخاباتی سال ۲۰۱۹ زلنسکی نقش داشت.
او هنوز به چیزی متهم نشده است، اما در میانه بزرگترین بحران سیاسی این کشور از زمان آغاز جنگ، نمایندگان مخالف دولت در پارلمان اوکراین و برخی اعضای حزب خود زلنسکی، خواستار برکناری او شده بودند.
اداره ملی مبارزه با فساد اوکراین و دادستانی ویژه مبارزه با فساد اعلام کردند که این بازرسیها «مجاز» بوده و در چارچوب تحقیقات قضائی انجام میشود.
اوایل همین ماه، این دو نهاد ضد فساد نتایج یک تحقیق گسترده را درباره طرح رشوه ۱۰۰ میلیون دلاری در شرکت دولتی انرژی هستهای منتشر کردند؛ تحقیقی که پای مقامهای سابق ارشد و یکی از شرکای تجاری سابق زلنسکی را به میان کشید.
حزب «همبستگی اروپایی» که مخالف دولت کییف است، جمعه در بیانیهای خواستار برکناری یرماک و کنار گذاشتن او از تیم مذاکرهکننده، همچنین تشکیل یک دولت ائتلافی جدید و گفتوگو با زلنسکی شده بود.
در این بیانیه آمده است: «مسئله صلح و سرنوشت اوکراینیها نمیتواند وابسته به آسیبپذیریهای شخصی و اعتبار خدشهدار سیاستمدارانی باشد که در یک رسوایی فساد دخیلاند.»
فشار آمریکا برای پیشبرد صلح در حالی دنبال میشود که نیروهای روسیه در چند بخش از جبهه وسیع جنگ در حال پیشروی هستند.
مسکو اعلام کرد که نیروهایش در حال تصرف شهر پکروفسک در شرق اوکراین هستند که در صورت تصرف آن، این بزرگترین دستاورد روسیه در دو سال اخیر خواهد بود.
پنجشنبه، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه گفت که یک طرح ۲۸ مادهای صلح آمریکا که هفته گذشته علنی شد میتواند «پایهای برای توافقات آینده» باشد. او از کییف خواست نیروهایش را از سرزمینهای شرق اوکراین که در اختیار دارد خارج کند تا مسکو جنگ را متوقف کند.
یرماک این هفته در گفتوگو با نشریه آتلانتیک گفته بود: «هیچکس نباید روی این حساب کند که ما از خاک خود دست بکشیم.»
مبارزه با فساد برای پیوستن به اتحادیه اروپا
نشان دادن پیشرفت در مبارزه با فساد بخشی از تلاشهای اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپاست؛ عضویتی که مقامهای اوکراینی آن را برای رهایی از حوزه نفوذ روسیه حیاتی میدانند.
سخنگوی کمیسیون اروپا در بیانیهای پیش از اعلام استعفای یرماک گفت بروکسل «به نظارت دقیق بر وضعیت ادامه خواهد داد.»
این دو نهاد ضد فساد در اوکراین، در دوران تهاجم روسیه به این کشور تلاشهای خود را افزایش دادهاند، اما گفتهاند که با فشار مواجه هستند.
زلنسکی سال گذشته استقلال این دو نهاد را برای مدت کوتاهی محدود کرد، اما پس از اعتراض عمومی و انتقاد شرکای خارجی این محدودیت را لغو کرد.
رسوایی فساد
در هفتههای گذشته، بارها سیاستمداران و مقامهای بلندپایه اوکراین، از جمله افراد نزدیک به زلنسکی، هدف تحقیقات ضد فساد قرار گرفتهاند. تنها چندی پیش، اداره ملی مبارزه با فساد این کشور اعلام کرد که یک “سیستم مجرمانه” را شناسایی کرده که به گفتهٔ این نهاد، منجر به اختلاس حدود ۱۰۰ میلیون دلار شده است.
در مرکز این پرونده، تیمور میندیچ، دوست نزدیک و شریک پیشین تجاری زلنسکی قرار دارد. وزیر دادگستری و وزیر انرژی اوکراین نیز در پی این رسوایی از سمت خود برکنار شدند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
به گفته مقامات، همچنین اولکسی چرنیشوف، معاون پیشین نخستوزیر نیز در شمار مظنونان است. اینکه آیا پرونده یرماک با این تحقیقات مرتبط است یا نه، فعلا مشخص نیست.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت