آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، ساخت بمب اتمی را «سادهترین کار» برای حکومت خواند. در شرایطی که تهران «ناامن» بودن تاسیسات بمبارانشده را دلیل جلوگیری از بازرسیها عنوان میکند، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی غیرقابل دسترسی بودن این سایتها را رد کرد.
کمالوندی شنبه ۲۹ آذر در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا گفت ساخت بمب هستهای سادهترین کار است، چرا که نیاز به کنترل سوخت ندارد و «به یکباره منفجر میشود»، اما ساخت یک نیروگاه اتمی که مستلزم کنترل سوخت و میزان فعل و انفعالات است، «سخت و فنی» به شمار میآید.
او افزود: «ما در موضوع هستهای به لبه قدرت رسیدیم و در مرحلهای قرار داریم که دیگر موضوع مجهولی برایمان باقی نمانده است.»
پایگاه خبری واینت ۲۸ آذر گزارش داد جمهوری اسلامی پیش از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، در حال تحقیق درباره توسعه نسل چهارم تسلیحات هستهای بر اساس همجوشی خالص بود.
بر پایه این گزارش، تحقیقات در ایران درباره نوعی سلاح هستهای کاملا جدید صورت گرفته که تاکنون هیچ کشوری موفق به تولید آن نشده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۰ خرداد و پیش از جنگ در گزارشی محرمانه اعلام کرده بود جمهوری اسلامی پیشتر در سه مکان که مدتها تحت تحقیقات قرار داشتهاند، فعالیتهای محرمانه هستهای انجام داده است.
کمالوندی: بازرسی از سایتها خواسته غیرمعقول است
کمالوندی در مصاحبه خود با ایسنا، خواسته آژانس برای بازرسی از تاسیسات اتمی بمبارانشده جمهوری اسلامی را «غیرمعقول» خواند.
او گفت: «ما باید تدابیری داشته باشیم و ببینیم میشود از طریق دیگر، حسابرسی مواد را انجام دهیم و به آژانس اطلاع دهیم؛ بدون اینکه بازرسها به محل مورد نظر بروند یا نه. ایدهها و روشهایی الان به ذهن ما میرسد، اما باید درباره این موضوعات مذاکره شود.»
کمالوندی افزود: «اصرار آژانس برای اینکه حتما طبق موافقتنامه پادمان که برای شرایط غیرجنگی نوشته شده، ایران اجازه دسترسی و بازرسی درباره مواد و سایتها بدهد یا به آژانس گزارش دهد، خواستهای غیرمعقول است.»
۱۷ آذر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته بود در حال حاضر از سرگیری بازرسیهای آژانس امکانپذیر نیست، زیرا «هیچ پروتکل یا دستورالعملی» برای بازرسی از تاسیسات «صلحآمیز» ایران وجود ندارد.
با اینحال رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، ۲۴ آذر اعلام کرد بازرسیهای این نهاد در ایران مجددا آغاز شدهاند، اما بازرسان هنوز به تاسیسات هستهای کلیدی نطنز، فردو و اصفهان که در حملات آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه آسیب جدی دیدند، دسترسی ندارند.
رد ادعای تهران درباره تاسیسات اتمی بمبارانشده
گروسی ۲۹ آذر در مصاحبه با خبرگزاری روسی ریانووستی گفت مقامهای جمهوری اسلامی معتقدند «تاسیسات ناامن است و نمیتوان به آنجا رفت … اما در این صورت، شما باید به بازرسان اجازه دهید تا تایید کنند که واقعا دسترسی به آنجا امکانپذیر نیست».
گروسی افزود این موضوع اکنون محور گفتوگوی آژانس با تهران است: «امیدوارم بتوانیم به میزان مشخصی از پیشرفت دست یابیم.»
پس از جنگ ۱۲ روزه، موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران به چالشی جدی برای آژانس بینالمللی انرژی اتمی تبدیل شده است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، مهرماه تاکید کرد اورانیوم غنیشده «در جایی مدفون شده» و دسترسی به آن وجود ندارد.
عراقچی نیز ۲۱ شهریور در مصاحبهای گفت ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی «زیر آوار تاسیسات هستهای بمبارانشده» است.
گروسی در بخش دیگری از مصاحبه با ریانووستی گفت: «پیش از هر چیز، ایران چیزی بسیار فراتر از این سه تاسیسات در اختیار دارد. این سه تاسیسات از نظر بازفرآوری، تبدیل و غنیسازی اورانیوم بسیار مهم هستند، اما برنامه هستهای ایران به آنها محدود نمیشود.»
او تاکید کرد بر اساس معاهده عدم اشاعه سلاحهای هستهای (انپیتی) و موافقتنامه جامع پادمانها، تهران موظف است دسترسی به تمام تاسیسات خود را فراهم کند.
انتشار جزئیات خسارات اتمی به صلاح امنیت کشور نیست
به گفته سخنگوی سازمان انرژی هستهای ایران، خبررسانی درباره میزان آسیب به تأسیسات اتمی باعث ایجاد مشکلات امنیتی میشود. او اشاره کرد بررسی درخواستهای آژانس طبق مصوبات مجلس و تصمیمهای شورای عالی امنیت ملی انجام میشود.
بر اساس گزارش رسانههای داخلی در ایران، بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی هستهای ایران، روز شنبه ۲۹ آذر (۲۰ دسامبر) در واکنش به اظهارات اخیر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که در وضعیت کنونی ارائه اطلاعات درباره میزان خسارت واردشده به تأسیسات و مواد هستهای ایران از منظر امنیتی قابل قبول نیست.
او گفت در شرایط فعلی “درست نیست به دشمن اطلاع داده شود که چه میزان آسیب وارد شده است” و خواستههای آژانس را “غیرواقعبینانه” توصیف کرد.
کمالوندی تأکید کرد که درخواست آژانس برای اجرای کامل موافقتنامه پادمان و ارائه گزارشهای تفصیلی درباره مواد و سایتهای هستهای، در وضعیتی که ایران آن را شرایط جنگی میداند، منطقی نیست. به گفته او، این موافقتنامه اساساً برای دوران غیرجنگی تنظیم شده و اصرار بر اجرای آن در شرایط فعلی “غیرمعقول” است.
“سوءاستفاده از توافق قاهره”
او همچنین به لغو توافق موسوم به “توافق قاهره” اشاره کرد و گفت ایران در چارچوب این توافق تلاش کرده بود با رویکردی مبتنی بر حسن نیت، امکان ادامه تعامل با آژانس پس از حملات نظامی را فراهم کند، اما به گفته کمالوندی، این رویکرد با “سوءاستفاده” مواجه شد.
توافق قاهره که حدود سه ماه پیش با میانجیگری مصر و با امضای عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و رافائل گروسی منعقد شده بود، زمینه ازسرگیری بازرسیهای آژانس از تأسیسات هستهای ایران را فراهم میکرد.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران در ادامه توضیح داد که بررسی درخواستهای آژانس در حال حاضر بر اساس مصوبات مجلس شورای اسلامی و تصمیمهای شورای عالی امنیت ملی انجام میشود.
او گفت ادامه همکاریها منوط به رایزنیهای بیشتر است و صدور هرگونه مجوز بازرسی تنها با نظر شورای عالی امنیت ملی امکانپذیر خواهد بود. به گفته او، ملاحظات فنی و امنیتی ایجاب میکند که از اطلاعات حساس کشور محافظت شود.
کمالوندی همچنین به راهکاری اشاره کرد که به نظر میرسد مورد پذیرش آژانس قرار نگیرد. او گفت تهران در حال بررسی این موضوع است که آیا میتوان بدون حضور فیزیکی بازرسان در سایتها، از مسیرهای جایگزین، حسابرسی مواد هستهای را انجام داد و اطلاعات لازم را در اختیار آژانس گذاشت یا نه.
تأکید گروسی بر ضرورت دسترسی بازرسان به سایتهای اصلی هستهای
این مواضع در حالی بیان میشود که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بارها بر ضرورت دسترسی بازرسان به سایتهای اصلی هستهای ایران تأکید کرده است. گروسی هفته گذشته گفته بود اگرچه بازرسان آژانس به ایران بازگشتهاند، اما هنوز اجازه ورود به تأسیسات کلیدی را دریافت نکردهاند.
او در مصاحبهای که روز شنبه ۲۹ آذر (۲۰ دسامبر) منتشر شد، تصریح کرد اگر تهران مدعی ناایمن بودن سایتها است، “دقیقاً به همین دلیل باید امکان دسترسی فراهم شود تا راستیآزمایی صورت گیرد.” گروسی در این اظهارات به تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان اشاره کرده است؛ سایتهایی که به گفته مقامهای آمریکایی در پی حملهای در اول تیرماه سال جاری دچار آسیب جدی شدهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز چندین بار تاکید کرده است که این تأسیسات “به طور کامل نابود شدهاند.”
آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیشتر اعلام کرده بود جمهوری اسلامی به بازرسان اجازه دسترسی به تأسیساتی را که هدف حملات اسرائیل و آمریکا قرار گرفتهاند، نداده است.
در همین حال، سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان به همراه ایالات متحده، پیشنویس قطعنامهای را به شورای حکام آژانس ارائه کردهاند که در آن خواستار شفافسازی ایران درباره ذخایر اورانیوم غنیشده و فراهم شدن دسترسی بازرسان به سایتهای بمبارانشده شدهاند.
جمهوری اسلامی تاکنون جزئیات مشخصی درباره وضعیت این تأسیسات یا میزان ذخایر اورانیوم خود، از جمله مواد با غنای تا ۶۰ درصد، در اختیار آژانس قرار نداده است.
