آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
در حالی که تنش میان واشنگتن و پاریس بر سر بلندپروازیهای ارضی ترامپ در شمال اروپا به اوج رسیده است، انتشار پیامک امانوئل ماکرون توسط دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال»، معادلات خاورمیانه را وارد فاز جدیدی کرد.
رئیس جمهور فرانسه در بخشی از پیامک خود خطاب به همتای آمریکایی خود، پس از اشاره به همسویی در مورد تحولات سوریه و پیش از طرح پیشنهاد گفتگو در مورد گریلند و اوکراین، نوشته است: «میتوانیم در ایران کارهای بزرگی انجام دهیم.»؛ جملهای مبهم که فرضیه در جریان بودن یک توافق پشتپرده و بزرگ (Grand Bargain) را مطرح میکند.اما این «کار بزرگ» در روزهایی که ایران شاهد اعتراضات سراسری گستردهای است که هزاران کشته برجا گذاشته، چه معنایی دارد؟ آیا آقای ماکرون در حال فروش کارت ایران برای حفظ آرامش در قاره سبز است، یا دونالد ترامپ با افشای این پیام، قصد دارد نقش میانجیگری فرانسه را پیش از آغاز هر مذاکرهای با سران جمهوری اسلامی بسوزاند؟
با توجه به برگزاری اعتراضات سراسری در ایران، بخش مربوط به ایران در پیامک رئیس جمهوری فرانسه از انجام «کارهای بزرگ در ایران» میتواند با یکی از چهار هدف زیر ارسال شده باشد:
۱. سناریوی «تغییر مدیریتشده»: امانوئل ماکرون همواره سعی کرده تا در چالشهای دیپلماتیک خود را به عنوان مرد «راهحلهای سوم» مطرح کند. براین اساس، احتمالا او به دونالد ترامپ پیشنهاد داده که به جای جنگ یا تحریمهای کماثر، روی یک «گذار ساختاری» سرمایهگذاری کنند. تلاش فرانسه برای حضور روسیه در نشستهای پاریس میتواند نشان دهنده تلاش فرانسه برای راضی کردن روسیه است تا در ازای دریافت امتیازاتی در اوکراین، دست از حمایت از تهران بردارد تا راه برای یک تحول بزرگ درونی در ایران هموار شود.
۲. سناریوی «خلع سلاح در برابر بقا»: ممکن است «کار بزرگ» مورد نظر آقای ماکرون، یک توافق موشکی-هستهای بسیار سختگیرانه باشد؛ دستاورد دیپلماتیکی پرسر و صدا که هم آقای ترامپ بتواند آن را پیروزی شخصی جا بزند، هم با توجه به سابقه جدی فرانسه در برقراری کانالهای پشتپرده با تهران، آقای ماکرون بتواند نقش میانجی خود را حفظ و ایفا کند.
در نتیجه منظور از کارهای بزرگ در این سناریو میتواند تغییر قواعد بازی بدون رخداد جنگ مستقیم باشد؛ بدین معنا که با تشدید هماهنگ تحریمها، و محدودسازی شبکههای نیابتی ایران برای نقش آفرینی در منطقه، توازن قوا در منطقه خاورمیانه به نفع اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس بازطراحی شود و در عین حال سیاست رفع تدیجی فشار اقتصادی و سیاسی بر ایران به اجرا گذاشته شود.
۳. سناریوی ائتلاف برای «مهار حداکثری»: رئیس جمهوری فرانسه ممکن است به دنبال حصول توافق در مورد مشارکت نیروهای اروپایی مستقر در منطقه خاورمیانه در هرگونه اقدام نظامی احتمالی ایالات متحده علیه ایران یا ارائه طرحی برای حمایت لجستیکی از معترضان ایرانی و گروههای اپوزیسیون یا فشار نهایی برای فروپاشی اقتصادی جمهوری اسلامی باشد. واژه «بزرگ» در اینجا میتواند به معنای تغییر کامل رژیم (Regime Change) با کمترین هزینه نظامی و اقتصادی برای غرب باشد.
۴. سناریوی نمادین و «طعمه روانی»: آقایماکرون میداند ترامپ به زبان اغراق و «دستاورد بزرگ» حساس است. پس این جمله میتواند بیشتر ادبیات ترغیبی باشد تا برنامه دقیق. لذا این احتمال نیز مطرح است که رئیس جمهوری فرانسه از ارسال متن «میتوانیم در ایران کارهای بزرگی انجام دهیم» به عنوان نوعی «طعمه روانی» برای تشویق دونالد ترامپ به پذیرش دعوت او برای حضور در پاریس و گفتگوهای چندجانبه در مورد اوکراین و گرینلند استفاده کرده باشد. در این صورت، ایران تنها بخشی از یک پازل بزرگتر برای راضی کردن ترامپ به دست کشیدن از تصاحب گرینلند و وضع تعرفههای بیشتر علیه اروپاست.
اما چرا ترامپ متن پیامک را منتشر کرد؟
رئیس جمهوری ایالات متحده با انتشار این پیامک، در واقع تلاش کرد تا همتای فرانسوی خود را آچمز کند. او با این کار به هوادارانش نشان داد که رهبران اروپا برای جلب نظر او در مورد موضوعات مختلف به ویژه گرینلند «صف کشیدهاند.»
او همچنین با این اقدام خود، خواسته یا ناخواسته، هرگونه مذاکره مخفیانه احتمالی بین پاریس و تهران را پیشدستانه افشا کرد تا راه برای دیپلماسی مخفی فرانسه بسته شود.
رئیس جمهوری ایالات متحده پیرو پیامهای پیشین خود خطاب به معترضان ایرانی و طرح وعده کمک به آنها، تلویحا نشان داد که قدرتهای بزرگ در حال تصمیمگیری نهایی در مورد تحولات ایران هستند.
در مجموع، افشای این پیام نه نشانه آغاز یک توافق قطعی، بلکه پردهبرداری از رقابت قدرتها بر سر «کارت ایران» است؛ کارتی که هر یک از بازیگران میکوشند پیش از دیگری، قواعد بازی آن را تعیین کنند.
دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا یک پیام خصوصی رئیس جمهوری فرانسه را بر روی حساب «تروث سوشال» خود منتشر کرده که در آن امانوئل مکرون به او درباره امکان همکاری گسترده بر موضوع ایران گفته است.
در این پیام که مکرون درباره چند موضوع سخن گفته، درباره ایران هم نوشت: میتوانیم کارهای بزرگی درباره ایران انجام دهیم.
آقای مکرون در این پیام به رئیس جمهوری آمریکا درباره همسویی دو کشور درباره سوریه نوشته و ابهاماتی درباره سیاست ترامپ در قبال گرینلند اشاره کرد. او به رئیس جمهوری آمریکا پیشنهاد داده این هفته بعد از شرکت در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، به همراه سران کشورهای عضو گروه هفت به پاریس بیایند و شب با هم شام بخورند.موضوع ایران یکی از اولویتهای دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا شده است. او از زمان آغاز اعتراضات مردم در ایران، به جمهوری اسلامی درباره کشتار معترضان هشدار داده بود و گفت آمریکا اقدام خواهد کرد.
جمهوری اسلامی تنها در دو روز پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دیماه، هزاران نفر از معترضان را کشت. نهادهای حقوق بشری تاکنون اسامی بیش از دو هزار نفر از کشتهشدگان را منتشر کردهاند. شبکه سیبیاس نیوز شمار کشتهها را بین ۱۲ هزار تا ۲۰ هزار نفر برآورد کرده و روزنامه ساندی تایمز لندن به نقل از پزشکان گزارش داده است که دستکم ۱۶ هزار و ۵۰۰ معترض ایرانی کشته و حدود ۳۳۰ هزار نفر دیگر زخمی شدهاند. ساندی تایمز این سرکوب را «وحشیانهترین اقدام جمهوری اسلامی در ۴۷ سال حیات آن» توصیف کرده است.
روزنامه اسرائیل هیوم به نقل از منابعی گزارش داد، انجام یک اقدام بزرگ از سوی آمریکا قطعی است و تنها مساله، زمان است. رئیسجمهور آمریکا مصمم است با رژیمی مقابله کند که به گفته او مانعی جدی بر سر راه هرگونه پیشرفت سیاسی و اقتصادی در خاورمیانه محسوب میشود.
هفته پیش برخی منابع خبری آمریکا اعلام کردند که ترامپ در آخرین لحظه تصمیم حمله به جمهوری اسلامی را لغو کرد. برخی خبرنگاران کاخ سفید با استناد به منابع مطلع درباره اینکه چرا دونالد ترامپ در آخرین لحظه از حمله به جمهوری اسلامی منصرف شد، گفتند که برخی از مشاوران او، از جمله استیو ویتکاف، با این حمله مخالف بودند.
به گفته این منابع، ویتکاف پیامی از عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، دریافت کرده بود که در آن رژیم ایران مدعی شده بود به خواست ترامپ، اعدامها متوقف شده است. پس از انتشار این جزئیات، دونالد ترامپ از توقف اعدام معترضان استقبال کرد.
رئیسجمهوری آمریکا در سه روز اخیر دو موضعگیری جداگانه انجام داد. او در گفتوگو با نشریه پولیتیکو گفت که «آیتالله» به دلیل «ویران کردن کامل کشورش» گناهکار است و «وقت آن رسیده است که به دنبال رهبری تازهای در ایران باشیم.»
روز یکشنبه نیز دونالد ترامپ در شبکه تروت سوشال لینک ویدیویی از شبکه فاکسنیوز را بازنشر کرد که در آن مهمان برنامه شوی «زندگی، آزادی و لوین» به میزبانی مارک لوین میگوید: «پیشبینی میکنم که ترامپ به ایران آزاد، هاوانای آزاد و کاراکاس آزاد پیش از ترک کاخ سفید خواهد رفت.»
در این میان، واشنگتن پست نوشت که ترامپ در حال «خرید زمان» برای اقدام احتمالی علیه جمهوری اسلامی است؛ اقدامی که میتواند در هفتههای آینده و با تکمیل استقرار نظامی آمریکا در منطقه انجام شود.
سخنگوی کاخ سفید تاکید کرده است که همه گزینهها، از جمله اقدام نظامی، همچنان روی میز قرار دارد. گزارشهایی نیز منتشر شده که نشان میدهد ایالات متحده در حال انتقال تجهیزات نظامی اضافی به منطقه خاورمیانه است.
