
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز دوشنبه در گفتوگویی با راوید باراک از سایت خبری آکسیوس گفت وضعیت درباره جمهوری اسلامی ایران «نامشخص» است. چون او یک «ناوگان بزرگ» به منطقه اعزام کرده، اما در عین حال فکر میکند تهران واقعاً میخواهد به یک توافق برسد.
به نوشته آکسیوس، رئیس جمهوری آمریکا گفت: «ما یک ناوگان بزرگ کنار ایران داریم؛ بزرگتر از ونزوئلا.»
آکسیوس میگوید رئیس جمهوری آمریکا از توضیح درباره گزینههایی که تیم امنیت ملیاش به او ارائه کرده یا اینکه کدام گزینه را ترجیح میدهد، خودداری کرد. اما او در عین حال گفت «آنها (جمهوری اسلامی) میخواهند توافق کنند. من این را میدانم. بارها تماس گرفتهاند. میخواهند گفتوگو کنند.»
آکسیوس گزارش میدهد که افزون بر ناو لینکلن، ارتش آمریکا جنگندههای اف-۱۵ و اف-۳۵ و هواپیماهای سوخترسان بیشتری را علاوه بر سامانههای پدافند هوایی اضافی به منطقه اعزام کرده است.
طبق این گزارش منابع آگاه میگویند، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، دریاسالار برد کوپر، روز شنبه برای هماهنگی برنامههای نظامی و تلاشهای دفاعی مشترک احتمالی در برابر حمله احتمالی جمهوری اسلامی ایران به اسرائیل، به این کشور سفر کرده است.
رئیس جمهوری آمریکا در آغاز اعتراضات ضدحکومتی اخیر در ایران با تعیین خط قرمزی گفته بود که اگر جمهوری اسلامی مانند گذشته معترضان را بکشد و آنها را اعدام کند، ضربه سختی از آمریکا خواهد خورد. نشریه آمریکایی تایم به تازگی به نقل از منابعی در ایران گفته است که بیش از ۳۰هزار نفر در اعتراضات کشته شدهاند.ترامپ اوایل ماه جاری، پس از کشته شدن هزاران معترض در ایران، تا آستانه صدور دستور حمله به اهداف حکومتی جمهوری اسلامی پیش رفت. با این حال، او تصمیم خود را به تعویق انداخت و همزمان دستور اعزام تجهیزات و نیروهای نظامی بیشتر به منطقه را صادر کرد. مقامهای کاخ سفید میگویند گزینه حمله همچنان روی میز است، هرچند اعتراضات در ایران تا حد زیادی سرکوب شده است.
منابع آگاه از روند تصمیمگیری میگویند ترامپ هنوز تصمیم نهایی را نگرفته و احتمالا این هفته نیز مشورتهای بیشتری انجام خواهد داد و گزینههای نظامی تازهای به او ارائه میشود.
این گزینهها با ورود یک گروه ضربت ناو هواپیمابر به منطقه تقویت شدهاند. ناو «یواساس آبراهام لینکلن» روز دوشنبه وارد حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) شد.
اظهارات ترامپ
ترامپ در این مصاحبه به تصمیم خود برای اعزام ناو لینکلن اشاره کرد و گفت: «ما یک ناوگان بزرگ کنار ایران داریم؛ بزرگتر از ونزوئلا.»او از توضیح درباره گزینههایی که تیم امنیت ملیاش به او ارائه داده یا اینکه کدام گزینه را ترجیح میدهد، خودداری کرد.
با این حال، ترامپ تاکید کرد که مسیر دیپلماسی همچنان باز است. او گفت: «آنها میخواهند به توافق برسند. من این را میدانم. بارها تماس گرفتهاند. میخواهند گفتوگو کنند.»
در همین راستا، یک مقام آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفته است که واشنگتن آماگی مذاکره با ایران را دارد. رویترز به نقل از این منبع عالیرتبه که نامش فاش نشده نوشته است: «در صورت تمایل تهران، ما آمادگی گفتگو با ایران را داریم.» او در عین حال اضافه کرده که جمهوری اسلامی شروط آمریکا را میداند و تا زمانی که تهران از این شروط آگاه باشد، امکان گفتگو وجود دارد.
پشتپرده
برخی از چهرههای تندرو در اطراف ترامپ از او خواستهاند خط قرمزی را که خود تعیین کرده بود، اجرا کند؛ بهویژه پس از آنکه وعده داده بود از معترضان حمایت و حکومت ایران را مجازات کند.
در مقابل، گروهی دیگر این پرسش را مطرح کردهاند که بمباران تهران در عمل چه دستاوردی خواهد داشت و بیشتر به استفاده از ضعف فعلی حکومت برای وادار کردن ایران به توافق علاقهمند هستند.
مقامهای آمریکایی میگویند هر توافقی باید شامل خارج کردن کامل اورانیوم غنیشده از ایران، تعیین سقف برای ذخایر موشکهای دوربرد، تغییر سیاست ایران در حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه و ممنوعیت غنیسازی مستقل اورانیوم در داخل کشور باشد.
ترامپ همچنین مدعی شد که پیش از جنگ ۱۲روزه ماه ژوئن گذشته، «نیروی بزرگ موشکی» ایران میتوانست یک حمله غافلگیرکننده و مخرب علیه اسرائیل انجام دهد.
او گفت با دادن چراغ سبز به اسرائیل برای حمله پیشدستانه، مانع از تحقق چنین سناریویی شده است. ترامپ افزود: «آنها قصد حمله داشتند، اما روز اول جنگ برایشان فاجعهبار بود. رهبرانشان را از دست دادند و بسیاری از موشکهایشان نابود شد.»
او اضافه کرد: «اگر رئیسجمهور دیگری در آمریکا بود، ایران حالا سلاح هستهای داشت و آنها اول حمله میکردند.»
بررسی واقعیت
پیش از جنگ ۱۲روزه، ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل نشان میداد اگر ایران تصمیم به حرکت سریع برای ساخت سلاح هستهای بگیرد، حدود دو هفته زمان برای غنیسازی اورانیوم در سطح تسلیحاتی و چهار تا شش ماه برای تولید یک بمب هستهای ابتدایی نیاز دارد.
تاسیسات هستهای ایران در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب جدی دیدند، هرچند وضعیت دقیق ذخایر اورانیوم این کشور همچنان بهطور کامل روشن نیست.
ارتش آمریکا خود را برای صدور احتمالی دستور اقدام از سوی ترامپ آماده میکند. علاوه بر ناو آبراهام لینکلن، آمریکا شمار بیشتری جنگنده اف-۱۵ و اف-۳۵، هواپیماهای سوخترسان و سامانههای پدافند هوایی به منطقه اعزام کرده است.به گفته منابع آگاه، دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز شنبه به اسرائیل سفر کرده تا درباره برنامههای نظامی و اقدامات دفاعی مشترک احتمالی برای مقابله با حمله احتمالی ایران علیه اسرائیل هماهنگی انجام دهد.
فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح ایالات متحده در خاورمیانه، «سنتکام»، عصر دوشنبه ششم بهمنماه با انتشار دو عکس از داخل ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن، از حضور این ناو و گروه ضربت همراهش در اقیانوس هند و در منطقۀ عملیاتی سنتکام، شامل خاورمیانه و ایران خبر داد.
این ناو هواپیمابر هستهای که نزدیک به ۹۰ جنگنده، از جمله جنگندههای فوق پیشرفته اف ۳۵ را روی عرشه خود دارد، طی روزهای گذشته از محل استقرار قبلیاش در دریای چین جنوبی، به سمت خلیج فارس در حرکت بوده و حالا بنابر تأیید سنتکام، به نزدیکی این آبراه مهم بینالمللی در جنوب ایران رسیده است.
حرکت این شهر شناور به سمت خلیج فارس در روزهای گذشته، واکنشهای زیادی را هم در داخل ایران و منطقه برانگیخته بود. چندین مقام نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی با خط و نشان کشیدن برای آمریکا، نسبت به هرگونه اقدام نظامی علیه ایران هشدار دادهاند. از جمله علی عبداللهی فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، که مدعی شد «تعرض به ایران، همۀ پایگاههای آمریکا در منطقه را به اهداف مشروع جمهوری اسلامی تبدیل خواهد کرد».
در روزهای اخیر تصاویری هم از دیوارنگارۀ معروف میدان ولیعصر تهران منتشر شده، که این بار، به عکسی هوایی و تخیلی از «هدف قرار گرفتن ناو هواپیمابر آمریکا و کشیدهشدن ردی از خون پشت سر آن با طرحی مشابه نوارهای پرچم آمریکا» اختصاص یافته است. موضوعی که خود، نشانگر حساسیت و نگرانی مقامات جمهوری اسلامی از حضور این گروه ضربت در نزدیکی ایران است.در همین حال، با افزایش گمانهزنیها دربارۀ احتمال فزایندۀ درگیری نظامی واشینگتن و تهران، تحرکات سیاسی و نظامی در منطقه هم شتابی دوچندان گرفته؛ از ابراز نگرانی کشورهایی همچون امارات متحده عربی که تأکید میکنند اجازه استفاده از حریم هوایی یا دریایی خود برای حمله به ایران را نخواهند داد، تا رایزنیهای کشورهایی همچون قطر، عمان، ترکیه و حتی عربستان سعودی که تلاش میکنند با میانجیگری، مانع درگیری نظامی، که آن را زمینهساز بیثباتی در کل منطقه میدانند، شوند.
در این میان، برخی هم همچون رهبر حزبالله لبنان هشدار میدهند که در صورت هدف قرار گرفتن ایران، «بیطرف نخواهند ماند»؛ هرچند مشخص نیست پس از ضربات سنگین اسرائیل، این گروه متحد جمهوری اسلامی چه ابزارهایی برای مقابله با آمریکا و اسرائیل در اختیار داشته باشد.
در عین حال، فدراسیون روسیه هم بهعنوان مهمترین متحد اینروزهای تهران و یک بازیگر جدی در عرصۀ بینالملل، که از قضا این روزها و در ارتباط با جنگ اوکراین، در حال تعامل و چانهزنی با دولت ترامپ هم هست، تأکید میکند که بروز یک درگیری تازه بین ایران و آمریکا را، در تضاد با امنیت و ثبات منطقه و جهان میبیند و خواستار «خویشتنداری همۀ طرفین ذینفع، و تلاش برای دستیابی به راه حل دیپلماتیک» شده است.چیزی که استیو ویتکاف، فرستادۀ ویژه رئیس جمهور ایالات متحده هم طی هفتههای اخیر بارها بر آن تأکید کرده است. خود دونالد ترامپ هم چندین بار، حتی پس از تأیید ارسال و اعزام نفرات و ادوات جنگی به سوی ایران گفته که امیدوار است ناچار به استفاده از آنها نشود.
با وجود این، موضوع ویژهای در مورد رئیسجمهور ایالات متحده، که دوست و دشمن بر سر آن اتفاق نظر دارند، «غیر قابل پیشبینی بودن» اوست و اینکه در سیاست خارجی و نظامی، تصمیماتش را در آخرین لحظه و شخصاً میگیرد. موضوعی که احتمالاً خواب را از چشمان سران جمهوری اسلامی ربوده است.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت