
شبکه ایبیسینیوز گزارش داد دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده، روز پنجشنبه در نشستی با دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، گزینههای اقدام نظامی احتمالی را علیه جمهوری اسلامی تشریح کرده است. منبعی نزدیک به رئیسجمهور ایالات متحده، به این شبکه گفته است، این جلسه با هدف بررسی سناریوهای مختلف در قبال تهران برگزار شد.شبکه ایبیسینیوز در گزارشی اعلام کرد دریادار برد کوپر، فرمانده نیروهای آمریکا در خاورمیانه و رییس فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، روز پنجشنبه دونالد ترامپ را درباره گزینههای احتمالی نظامی علیه جمهوری اسلامی توجیه کرده است.
به نوشته ایبیسینیوز، در این جلسه همچنین ژنرال دن کِین، رییس ستاد مشترک ارتش و عالیترین مشاور نظامی رییسجمهوری، حضور داشته است. این نشست همزمان با برگزاری گفتوگوهای غیرمستقیم میان مقامهای آمریکایی و ایرانی در ژنو درباره برنامه هستهای و موشکی ایران برگزار شد؛ مذاکراتی که بدون اعلام توافق پایان یافت. با این حال، وزیر امور خارجه حکومت ایران از «پیشرفت در مذاکرات» خبر داد و اعلام کرد گفتوگوهای فنی هفته آینده در وین از سر گرفته میشود.این نشست همزمان با برگزاری گفتوگوهای غیرمستقیم میان نمایندگان ایالات متحده و جمهوری اسلامی در ژنو انجام شد؛ گفتوگوهایی که محور آن برنامه هستهای و موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی بود. هیچیک از دو طرف اعلام نکردند که به توافقی دست یافتهاند. وزیر امور خارجه عمان گفت پیشرفتهایی حاصل شده و گفتوگوهای فنی هفته آینده در وین، پایتخت اتریش، ادامه خواهد یافت.
در همین حال، دو منبع آگاه به ایبیسی نیوز گفتهاند شماری از جمهوریخواهان و برخی مقامهای دولت ترامپ در روزهای اخیر بهطور خصوصی پیشنهاد کردهاند، بهجای آنکه آمریکا آغازگر درگیری باشد، اسرائیل ابتکار عمل حمله به جمهوری اسلامی را در دست بگیرد.
با این حال، بنا بر این گزارش، تا روز پنجشنبه مشخص نبود که رئیسجمهور آمریکا از چنین رویکردی حمایت کرده باشد. این منابع میگویند دونالد ترامپ از خودداری جمهوری اسلامی در پذیرش خواستههای واشنگتن، از جمله توقف غنیسازی اورانیوم و محدودسازی برنامه موشکی، ناراضی است.
بهگفته ایبیسینیوز در این جلسه، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا و عالیترین مشاور نظامی رئیسجمهور، نیز حضور داشت.
نشریه پولیتیکو هم پیشتر گزارش داده بود که برخی مشاوران ارشد دونالد ترامپ و تعدادی از قانونگذاران جمهوریخواه معتقدند اسرائیل باید آغازگر هرگونه اقدام نظامی باشد.
منابع مطلع میگویند احتمال اجرای عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل همچنان مطرح است. ایالات متحده در هفتههای اخیر شمار قابل توجهی از ناوهای جنگی و جنگندهها را به منطقه اعزام کرده که در برد عملیاتی جمهوری اسلامی قرار دارند.
آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، در واکنش به گمانهزنیها درباره تصمیم رئیسجمهور آمریکا گفته است رسانهها میتوانند هر اندازه که میخواهند درباره رویکرد او گمانهزنی کنند، اما تنها شخص دونالد ترامپ از تصمیم نهایی آگاه است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و جان رتکلیف، رئیس سیآیای، سازمان اطلاعات مرکزی این کشور، روز سهشنبه در نشستی محرمانه قانونگذاران ارشد ایالات متحده را در جریان آخرین تحولات مربوط به جمهوری اسلامی قرار دادند.
جزئیات این جلسه منتشر نشده است؛ اما پس از این نشست، دموکراتها اعلام کردند از اینکه دولت این بار پیش از هر اقدام مهم در سیاست خارجی با کنگره مشورت کرده، استقبال میکنند. سناتور مارک وارنر، عضو ارشد دموکرات کمیته اطلاعات سنای آمریکا، گفت: «این مقطع زمانی بسیار حساس و سرنوشتساز برای خاورمیانه و همچنین برای ایالات متحده است.»
به گفته منابع آگاه، که با ایییسی صحبت کردهاند، از جمله گزینههای مورد بررسی، حملهای محدود به سکوهای پرتاب موشکهای بالستیک و برخی تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی است؛ اقدامی که میتواند بهعنوان هشداری برای واداشتن تهران به پذیرش شروط واشنگتن انجام شود. در عین حال، گزینه اجرای عملیاتی گستردهتر علیه اهداف متعدد و در بازه زمانی طولانیتر نیز همچنان روی میز قرار دارد.
پیشاپیش نشست ژنو، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی همچنان از مذاکره درباره برنامه موشکی خودداری کند، این موضوع به «مشکلی بسیار بسیار بزرگ» تبدیل خواهد شد.
روبیو در گفتوگو با خبرنگاران گفت جمهوری اسلامی در حال تلاش برای توسعه موشکهای بالستیک قارهپیما است و مذاکراتی که قرار است روز پنجشنبه برگزار شود، عمدتاً بر برنامه هستهای تهران متمرکز خواهد بود.
اظهارات وزیر خارجه آمریکا یک روز پس از آن بیان شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، گفت جمهوری اسلامی در حال کار بر روی موشکهایی است که میتوانند خاک آمریکا را هدف قرار دهند.
مارکو روبیو در اینباره گفت: «اصرار جمهوری اسلامی بر اینکه درباره موشکهای بالستیک گفتوگو نکند، یک مشکل بسیار بسیار بزرگ است.»
او تأکید کرد که واشنگتن انتظار دارد موضوع برنامه موشکی جمهوری اسلامی نیز در چارچوب مذاکرات مورد بحث قرار گیرد، در حالی که مقامهای تهران پیشتر اعلام کردهاند برنامه موشکی خود را قابل مذاکره نمیدانند.
رئیسجمهور ایالات متحده، در سخنرانی وضعیت کشور با اشاره مستقیم به جمهوری اسلامی اعلام کرد که آمریکا «هرگز» اجازه نخواهد داد این کشور به سلاح هستهای دست پیدا کند و در صورت لزوم، از اقدام نظامی برای مقابله با تهدیدها علیه ایالات متحده استفاده خواهد کرد.
او در این سخنرانی گفت که ارتش آمریکا در ماه ژوئن گذشته طی «عملیات چکش نیمهشب» برنامه تسلیحات هستهای جمهوری اسلامی را در حملهای در داخل خاک این کشور «نابود» کرده است.
دونالد ترامپ این عملیات را «خیرهکننده» توصیف کرد و آن را در چارچوب سیاست دیرینه آمریکا برای جلوگیری از هستهای شدن جمهوری اسلامی دانست.
رئیسجمهور آمریکا با اشاره به سیاست چند دههای واشنگتن تأکید کرد که ایالات متحده همواره متعهد بوده مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شود.
او همچنین درباره گسترش «تروریسم و مرگ» توسط جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن در منطقه اشاره کرد و گفت این نیروها هزاران نظامی آمریکایی را در حملات بمبهای کنار جادهای کشته یا مجروح کردهاند.
او به حذف قاسم سلیمانی به عنوان «پدر بمب کنار جادهای» در دولت اول خود اشاره کرد.
آقای ترامپ در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به سرکوب خونین خیزش سراسری ایرانیان گفت مقامهای جمهوری اسلامی «دستکم ۳۲ هزار معترض» را در داخل کشور کشتهاند.
او همچنین با اشاره به برنامه موشکی جمهوری اسلامی گفت این کشور پیشتر موشکهایی توسعه داده که میتواند اروپا و پایگاههای آمریکا در خارج از کشور را هدف قرار دهد و در حال کار بر روی موشکهایی است که «بهزودی» قادر خواهند بود خاک ایالات متحده را تهدید کنند.
ترامپ گفت پس از «عملیات چکش نیمهشب» به تهران هشدار داده شده که هیچ تلاشی برای بازسازی برنامه تسلیحاتی خود انجام ندهد، اما جمهوری اسلامی همچنان به پیگیری «جاهطلبیهای هستهای» خود ادامه میدهد.
محاسبات سیاسی و خطرات منطقهای
تحلیلگران به ایبیسینیوز گفتهاند پیشنهاد آغاز حمله توسط اسرائیل میتواند پوششی سیاسی برای جمهوریخواهان در سال انتخاباتی باشد؛ زیرا ترامپ با وعده پایان دادن به جنگها – نه آغاز آنها – وارد کارزار شده بود. در صورت حمله اسرائیل، مقامهای دفاعی پیشبینی میکنند حکومت ایران بهاحتمال زیاد تلافی خواهد کرد و در آن صورت ترامپ میتواند مداخله آمریکا را در چارچوب دفاع از اسرائیل توجیه کند.
با این حال، برخی کارشناسان هشدار دادهاند چنین رویکردی ممکن است در خاورمیانه بهعنوان اقدامی با پشتوانه اسرائیل تلقی شود و پیامدهای سیاسی گستردهای داشته باشد. آنها همچنین نسبت به ریسک درگیری طولانیمدت و احتمال تلفات نیروهای آمریکایی هشدار دادهاند.
گزینههای روی میز
به گزارش ایبیسینیوز، از جمله گزینههای مورد بررسی، حمله محدود به پرتابگرهای موشک بالستیک و تاسیسات هستهای ایران برای اعمال فشار در مذاکرات است. گزینه دیگر، عملیات گستردهتر و طولانیمدت علیه شمار زیادی از اهداف در ایران است. منابع گفتهاند حمله اولیه به رهبری اسرائیل میتواند علاوه بر فشار دیپلماتیک، سامانههای پدافند هوایی ایران را تضعیف کند تا زمینه برای کارزار گستردهتر فراهم شود.تحلیلگران هشدار دادهاند چنین عملیاتی ممکن است هفتهها طول بکشد و تضمینی وجود ندارد که به شکلگیری حکومتی همسو با منافع آمریکا منجر شود. همچنین نگرانی جدی درباره امنیت حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه وجود دارد که ممکن است هدف حملات تلافیجویانه حکومت ایران قرار گیرند.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت