خانه / اخبار مهم روز / جنگ ایران و آزمون وحدت اروپا؛ احتیاط بریتانیا، همراهی آلمان و شعار «نه به جنگ» اسپانیا

جنگ ایران و آزمون وحدت اروپا؛ احتیاط بریتانیا، همراهی آلمان و شعار «نه به جنگ» اسپانیا

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، در واکنش به انتقادات واشینگتن از مواضع اخیر لندن درباره کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی اعلام کرد «روابط ویژه» بریتانیا و آمریکا «به‌طور عادی» ادامه دارد. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که جنگ ایران بر روابط آمریکا و اروپا سایه افکنده است.

استارمر پنج‌شنبه ۱۴ اسفند در یک نشست خبری گفت: «ما طبق روال معمول به‌صورت شبانه‌روزی اطلاعات را با یکدیگر به اشتراک می‌گذاریم. این همان روابط ویژه است که در عمل جریان دارد.»

او در عین حال افزود ترامپ خود باید درباره اقداماتی که آنها را در راستای منافع ملی ایالات متحده می‌داند، تصمیم‌گیری کند.

رویترز در همین رابطه نوشت واکنش محتاطانه لندن به بحران ایران و حمله پهپادی جمهوری اسلامی به پایگاه نظامی مهم این کشور در قبرس، تردیدهایی را در میان برخی متحدان درباره کارایی نظامی بریتانیا ایجاد کرده است.

ترامپ ۱۲ اسفند از مواضع دولت بریتانیا در قبال جنگ ایران ابراز نارضایتی کرده و گفته بود استارمر «چرچیل نیست».

وینستون چرچیل، نخست‌وزیر سابق بریتانیا، در جنگ جهانی دوم با تقویت اتحاد راهبردی بریتانیا و آمریکا و همکاری نزدیک با رییس‌جمهوری وقت ایالات متحده، نقش مهمی در شکل‌گیری ائتلاف متفقین و هماهنگی نظامی و سیاسی دو کشور ایفا کرد.

افزایش تحرکات نظامی بریتانیا و فرانسه

استارمر در ادامه گفت بریتانیا چهار جنگنده تایفون دیگر به قطر اعزام خواهد کرد.

او از سیاست‌های دولت خود در خاورمیانه دفاع کرد و افزود: «بریتانیا از پیش برنامه‌ریزی لازم را انجام داده و حتی قبل از آغاز جنگ، استقرار تجهیزات نظامی در نقاط مختلف منطقه را آغاز کرده بود.»

در تحولی دیگر، ارتش فرانسه ۱۴ اسفند اعلام کرد به شماری از هواپیماهای نظامی آمریکا اجازه داده است به‌طور موقت از پایگاه‌های فرانسه در خاورمیانه استفاده کنند.

سخنگوی ستاد کل ارتش فرانسه گفت این اقدام در چارچوب همکاری‌های دفاعی با واشینگتن انجام شده است و حضور این هواپیماها به تقویت حفاظت از شرکای غربی در کشورهای حوزه خلیج فارس کمک می‌کند.

در این میان، آلمان مهم‌ترین متحد اروپایی آمریکا در جنگ با جمهوری اسلامی به شمار می‌رود و از طرح تغییر حکومت ایران حمایت کرده است. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، ۱۲ اسفند در کاخ سفید با ترامپ دیدار کرد.

مرتس در این دیدار گفت: «از تلاش آمریکا و اسرائیل برای خلاص کردن ما از شر رژیم تروریست ایران حمایت می‌کنیم. باید برای فردای بعد از این رژیم استراتژی داشته باشیم.»

مواضع پراکنده و غیرمنسجم کشورهای اروپایی

وب‌سایت کانورسیشن ۱۴ اسفند گزارش داد کشورهای اروپایی در قبال جنگ علیه جمهوری اسلامی موضعی منسجم ندارند و تاکنون واکنش آنها عمدتا به کلیشه‌هایی چون دعوت به خویشتنداری، رعایت حقوق بین‌الملل و تاکید بر دیپلماسی محدود شده است.

کانورسیشن نوشت فرانسه، آلمان و بریتانیا کشورهایی هستند که داعیه رهبری منطقه‌ای دارند و در توافق برجام در سال ۲۰۱۵ نیز نقشی فعال داشتند.

بر اساس این گزارش، تمایل این کشورها به اتخاذ «اقدامات دفاعی» در برابر جمهوری اسلامی می‌تواند به‌عنوان نشانه‌ای از حمایت از کارزار نظامی آمریکا تفسیر شود.

یونان نیز به این جمع پیوسته است. این کشور دو واحد از نیروی دریایی خود را برای پشتیبانی از اقدامات دفاعی به آب‌های قبرس گسیل داشته؛ با این حال، این تصمیم را به‌طور رسمی اعلام نکرده است.

در مقابل، بسیاری از کشورهای دیگر اتحادیه اروپا عملا سکوت اختیار کرده و در حاشیه مانده‌اند.

برخی کشورها مانند جمهوری‌های بالتیک و لهستان روابط نزدیکی با واشینگتن دارند، اما همچنان با احتیاط عمل می‌کنند؛ در حالی که کشورهایی مانند ایرلند و اتریش موضعی انتقادی‌تر گرفته‌اند، هرچند در عمل رویکردی مشابه دارند.

سایر کشورها که اکثریت را تشکیل می‌دهند، تقریبا هیچ موضع‌گیری روشنی نداشته‌اند. همچنین هیچ‌یک از کشورهایی که میزبان پایگاه‌های نظامی ایالات متحده هستند، مانعی برای استفاده نیروهای آمریکایی از این تاسیسات یا حریم هوایی خود ایجاد نکرده‌اند.

تنها یک استثنای مهم در این میان دیده می‌شود؛ اسپانیا.

اسپانیا و شعار «نه به جنگ»

دولت اسپانیا آشکارا با کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی مخالفت کرده و آن را نقض حقوق بین‌الملل می‌داند.

البته این ارزیابی تنها محدود به مادرید نیست و کشورهایی مانند ایرلند، اتریش و مالت نیز دیدگاهی مشابه دارند.

مادرید به‌تنهایی در صف مخالفان اقدام آمریکا قرار گرفته و شعار «نه به جنگ» را که حزب سوسیالیست در زمان جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ سرداده بود، دوباره مطرح کرده است.

دولت اسپانیا همچنین اجازه استفاده از پایگاه‌های نظامی خود در خاک این کشور را به آمریکا، مهم‌ترین متحد نظامی‌اش، نداده است؛ آن هم در شرایطی که واشینگتن بیش از هر زمان دیگری به آنها نیاز دارد.

کانورسیشن در ادامه نوشت واکنش دولت ایالات متحده به این تصمیم بسیار تند بوده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از مادرید انتقاد کرد و گفت چنین تصمیمی «جان آمریکایی‌ها را به خطر انداخته است».

از نگاه کاخ سفید، رویکرد اسپانیا می‌تواند این کشور را به شریکی غیرقابل اعتماد تبدیل کند. احتمال اقدام‌های تلافی‌جویانه نیز مطرح شده و واشینگتن حتی مادرید را به تحریم‌های تجاری تهدید کرده است.

با این حال، اسپانیا بار دیگر بر موضع «نه به جنگ» خود تاکید کرده و در عین حال خبر داده یک ناوچه برای دفاع از قبرس به منطقه اعزام می‌کند.

کانورسیشن افزود در شرایطی که بحران منطقه‌ای رو به تشدید و غیرقابل پیش‌بینی است، نبود یک موضع مشترک در اروپا می‌تواند آسیب‌پذیری این قاره را افزایش دهد.

این بحران بار دیگر توانایی اروپا را برای ایفای نقش یک بازیگر راهبردی به آزمون گذاشته است؛ قاره‌ای که هنوز میان ایفای نقشی فعال و صرفا نظاره‌گر بودن سرگردان مانده است.