رویترز: آمریکا و متحدان اروپایی به دنبال ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت هستند
به گفته دیپلماتها و بر اساس متن پیشنویسی که «رویترز» به آن دست یافته، کشورهای آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان تلاش میکنند تا شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی هفته آینده با قطعنامهای، پرونده ایران را برای نخستین بار در ۲۰ سال گذشته به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع دهد.
دیپلماتها روز جمعه ۱۳ شهریور گفتند آمریکا و متحدان آن شامل بریتانیا، فرانسه و آلمان، در تلاش هستند سایر کشورهای عضو شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی را ترغیب کنند تا هفته آینده قطعنامهای تصویب کنند که پرونده ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع میدهد.
در صورت تصویب، این قطعنامه در ادامه قطعنامهای خواهد بود که ۱۲ ژوئن پارسال به تصویب رسید و ایران را به دلیل همکاری نکردن کامل با تحقیقات درباره آثار اورانیوم یافتشده در سایتهای اعلامنشده، ناقض تعهدات منع گسترش تسلیحات هستهای معرفی کرد.
اسرائیل و آمریکا در تابستان ۱۴۰۴ تأسیسات مهم غنیسازی اورانیوم ایران را نابود کرده یا بهشدت به آنها آسیب زدند.
ایران از آن زمان به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازگشت به سایتهای بمبارانشده را نداده است و امکان راستیآزمایی آنچه از ذخایر اورانیوم غنیشدهاش باقی مانده، فراهم نکرده است.
بخشی از ذخایر اورانیوم ایران تا ۶۰ درصد غنی شده است که تنها یک گام کوتاه با درجه تسلیحاتی فاصله دارد.
قطعنامه شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس که ایران را به شورای امنیت ارجاع میدهد، همچنین نقطه اوج رویارویی بر سر دسترسی آژانس به آن سایتها خواهد بود، زیرا شورای حکام در سال گذشته دو قطعنامه تصویب کرده که از ایران میخواهد ذخایر اورانیوم غنیشده خود را اعلام کند و دسترسی کامل برای راستیآزمایی آنها را به آژانس بدهد.
دیپلماتها گفتند متن پیشنویس این قطعنامه هنوز بهطور رسمی به شورای حکام ارائه نشده و مذاکرات میان کشورها درباره عبارتبندی دقیق آن ادامه دارد. معمولاً پیشنویس بهطور رسمی در اوایل هفتهای که نشست شورا برگزار میشود ارائه میشود.
در همین حال، نمایندگی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین به این خبر واکنش نشان داده و آن را اقدام «مذبوحانه جدید» دانسته و گفته که این کشورها از آن «طرفی نمیبندند».
ایران به عنوان یکی از طرفهای پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای (انپیتی)، حق توسعه فناوری هستهای از جمله غنیسازی برای مقاصد صلحآمیز را دارد. ایران میگوید هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد.
با این حال، ایران تنها کشوری است که بدون ساخت بمب، اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنی میکند. میزان اورانیومی که تا این سطح غنی کرده، از نظر آژانس «مایه نگرانی جدی» است.
آژانس بر این باور است که بیش از ۲۰۰ کیلوگرم از آن اورانیوم بسیار غنیشده از بمبارانها جان سالم به در برده و در مجموعهای از تونلها در اصفهان و در تأسیسات نطنز نگهداری میشود.
تنش هستهای ایران وارد مرحله تازهای میشود
تصویب قطعنامهای برای ارجاع ایران به شورای امنیت از سوی هیئت ۳۵ عضوی حکام آژانس، میتواند اوج اختلافات بر سر دسترسی آژانس به مراکز هستهای ایران باشد.شورای حکام در یک سال گذشته دو بار از ایران خواسته است ذخایر اورانیوم غنیشده خود را اعلام کند و اجازه دسترسی کامل بازرسان برای راستیآزمایی این ذخایر را بدهد.
در متن این پیشنویس تازه که رویترز به آن دست یافته، آمده است که «(شورای حکام) از مدیرکل (آژانس) میخواهد این قطعنامه و قطعنامههای پیشین تصویبشده را … برای تمامی اعضای آژانس و شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل ارسال کند.»
این پیشنویس همچنین «بار دیگر از ایران میخواهد فورا موارد عدم پایبندی خود به توافقنامه پادمانها را برطرف کند و همه اقداماتی را که آژانس و شورای حکام ضروری میدانند انجام دهد تا مدیرکل بتواند تضمینهای لازم را درباره صحت و کامل بودن اظهارات ایران ارائه کند.»
دیپلماتها میگویند این پیشنویس هنوز رسما به هیئت حکام ارائه نشده و مذاکرات درباره جزئیات و عبارتبندی آن ادامه دارد.هرگاه این چهار قدرت در سالهای اخیر پیشنویس قطعنامهای درباره ایران ارائه کردهاند، این قطعنامه به تصویب رسیده است.
با این حال، بعید است شورای امنیت بتواند اقدام عملی علیه ایران انجام دهد؛ چرا که روسیه و چین، دو متحد تهران، عضو دائم این شورا هستند و از حق وتو برخوردارند.
نگرانی آژانس از ادامه غنیسازی ایران
ایران در گذشته بارها در واکنش به قطعنامههای شورای حکام آژانس علیه خود، با افزایش فعالیتهای هستهای یا کاهش همکاری با آژانس واکنش نشان داده است، اما گزینههای تهران برای انجام هر دو اقدام در شرایط کنونی بسیار محدود است.
هنوز روشن نیست این اقدام چه پیامدهای دیگری میتواند برای تهران در مناقشه با آمریکا به همراه داشته باشد.
ایران بهعنوان یکی از طرفهای معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی)، حق دارد فناوری هستهای، از جمله غنیسازی، را برای اهداف صلحآمیز خود توسعه دهد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
ایران همواره تاکید کرده است که قصد تولید سلاح هستهای را ندارد.
با این حال، ایران تنها کشوری است که بدون داشتن بمب هستهای، اورانیوم را تا غنای ۶۰ درصد تولید کرده است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید حجم اورانیوم ایران با این سطح از غنا، مایه نگرانی جدی است.برآورد آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشان میدهد ایران پیش از حملات به تأسیسات هستهایاش، ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار داشته است. بر اساس معیار محاسباتی آژانس، اگر این ذخیره تا سطح بالاتری غنی شود، میتواند برای ساخت حدود ۱۰ سلاح هستهای کافی باشد.
