آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
در پایان دور دوم از مذاکرات میان ایران و آمریکا که روز گذشته در پایتخت ایتالیا برگزار شد، عباس عراقچی، وزیر خارجه و رئیس هیئت ایرانی، اعلام کرد تیمی از کارشناسان دو طرف طی روزهای آینده برای بررسی جزئیات فنی دیدار خواهند کرد. این جزئیات شامل تعیین سقف غنیسازی اورانیوم، میزان ذخایر قابل نگهداری در ایران، و نحوه نظارت و راستیآزمایی پایبندی به هرگونه توافق احتمالی خواهد بود.
در پی این اظهارات، بحثهایی درباره امکان ادامه غنیسازی ایران در سطح 3.67 درصد (همانطور که در توافق هستهای سال 2015 تعیین شده بود) یا توقف کامل غنیسازی شکل گرفت.
در حالیکه مایکل والتز، مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ، پیشتر تأکید کرده بود تمام سایتهای اصلی هستهای ایران و زرادخانههای موشکی دوربرد باید «بهطور برچیده شوند»، استیو ویتکاف، نماینده ترامپ در امور خاورمیانه، موضع نرمتری داشت. او در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز گفته بود: «ایران نیازی به غنیسازی فراتر از 3.67 درصد ندارد.» با این حال، دفتر او در ادامه، بار دیگر به موضوع تفکیک کامل برنامه هستهای ایران اشاره کرد.
مقامهای آمریکایی هنوز جزئیات روشنی از جلسه دیروز ارائه نکردهاند و تنها از فضای مثبت مذاکرات سخن گفتهاند. اما بر اساس گزارش «نیویورکتایمز»، در مذاکرات غیررسمی پیش از جلسه دیروز، طرف ایرانی آمادگی خود را برای کاهش سطح غنیسازی به 3.67 درصد، مطابق با توافق «برجام»، اعلام کرده بود. این میزان برای تولید سوخت نیروگاههای هستهای کافی است.
در همین حال، وزارت خارجه عمان که نقش میانجی را در این مذاکرات ایفا میکند، با انتشار بیانیهای اعلام کرد دو طرف آمادهاند وارد مرحله جدیدی از مذاکرات شوند که هدف آن دستیابی به توافقی پایدار و الزامآور است. طبق این بیانیه، توافق نهایی باید هم شامل انصراف کامل ایران از دستیابی به سلاح هستهای باشد و هم رفع کامل تحریمها را تضمین کند، در عین حال که «حق ایران برای توسعه انرژی هستهای صلحآمیز به رسمیت شناخته شود».
به گزارش «والاستریتژورنال»، منابع آگاه خبر دادهاند که هیئت ایرانی پیش از جلسه روز گذشته (شنبه) قصد داشت مجموعهای از پیشنهادها برای توافقی جدید ارائه دهد؛ از جمله درخواست برای دریافت ضمانت از دولت ترامپ مبنی بر اینکه آمریکا از توافق احتمالی آینده، همانند آنچه در سال 2018 رخ داد، خارج نخواهد شد.
ایران همواره تأکید کرده که گفتوگوهایش با آمریکا تنها به موضوع هستهای و رفع تحریمها محدود میشود و توان موشکی یا توقف فعالیتهای هستهای با اهداف غیرنظامی را «خط قرمز» میداند. عباس عراقچی نیز روز جمعه گذشته بهطور علنی هشدار داد که «مطرح کردن خواستههای غیرمنطقی و غیرواقعبینانه» مذاکرات را به خطر میاندازد. این هشدار در پاسخ به اظهارات ابتدایی ویتکاف بود که خواستار «تفکیک کامل برنامه هستهای ایران، از جمله بخش غیرنظامی آن» شده بود.
دونالد ترامپ در سال 2018 از توافق هستهای خارج شد و تحریمهای گستردهای را علیه ایران بازگرداند. دولت جو بایدن نیز با وجود چندین دور مذاکره، موفق به امضای توافق جدیدی با ایران نشد و تأکید داشت ارائه ضمانت مبنی بر عدم خروج از توافق آینده ممکن نیست، چرا که هیچ رئیسجمهور آمریکا نمیتواند چنین تعهدی را به دولت بعدی تحمیل کند.
ایران دور دوم مذاکرات هستهای با آمریکا را سازنده و رو به جلو خواند و وزیر خارجه عمان هم گفت که مذاکرات شتاب گرفته است؛ یک مقام ارشد آمریکایی هم از پیشرفت بسیار خوب در مذاکرات سخن گفت.
دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا روز شنبه ۳۰ فروردین در رم، پایتخت ایتالیا، برگزار شد و به گفته دو طرف، حدود چهار ساعت ادامه داشت.
در این دور از مذاکرات نیز، مانند دور قبلی، استیو ویتکاف و عباس عراقچی مذاکرهکنندگان اصلی از طرف آمریکا و ایران بودند.
مذاکرات در یکی از اماکن دیپلماتیک متعلق به عمان در شهر رم برگزار شد و در نزدیکی این ساختمان، نیروهای پلیس و همچنین خبرنگاران حضور داشتند.
ایران بار دیگر مذاکرات را «غیرمستقیم» و تبادل پیام بین دو سالن جدا توسط وزیر خارجه عمان اعلام کرده است؛ یک مقام ارشد آمریکا هم از «گفتوگوهای مستقیم و غیرمستقیم» سخن گفته است.
نیویورکتایمز: مشارکت احتمالی با کشورهای عربی
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پس از دیدار با استیو ویتکاف، نماینده دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، گفت که یک گروه کارشناسی طی روزهای آینده تشکیل جلسه خواهد داد تا جزئیات فنی را بررسی کند؛ از جمله تعیین سقف مجاز برای غنیسازی اورانیوم، میزان ذخایر هستهای قابل نگهداری توسط ایران، و چگونگی نظارت و راستیآزمایی بر اجرای هرگونه توافق احتمالی.
روزنامه نیویورکتایمز روز شنبه در گزارشی در این مورد نوشت که «مقامهای ایرانی گفتهاند که زیرساخت هستهایای را که میلیاردها دلار برای آن سرمایهگذاری کردهاند، برنمیچینند و نابود نخواهند کرد. آقای ویتکاف نیز بهصورت خصوصی به مقامهای دولت آمریکا گفته که اگر بر برچیدن کامل این زیرساختها اصرار شود، بعید است بتواند به توافقی در این مذاکرات دست یابد.»
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران، به نیویورکتایمز گفت: آغاز مرحله فنی مذاکرات نشانهای از عملگرایی است و نشان میدهد که بحث دربارهٔ برچیدن برنامه هستهای ایران بیشتر جنبهٔ تبلیغات عمومی داشته است.»
بنا بر گزارش نیویورکتایمز، «ایران پیشنهاد راهاندازی یک پروژهٔ مشترک برای ادارهٔ تأسیسات غنیسازی هستهای خود را مطرح کرده است؛ گزینهای که میتواند به دولت ترامپ این امکان را بدهد که اعلام کند توافقی متفاوت از آنچه در دوران اوباما بسته شد، بهدست آورده است.»
نیویورکتایمز مینویسد که به گفتهٔ آقای واعظ و یکی از مقامهای ارشد ایرانی آشنا با این مذاکرات، هنوز روشن نیست که ایالات متحده یا کشور ثالثی، ترجیحاً یکی از همسایگان عرب ایران در خلیج فارس، طرف این مشارکت باشد، اما چنین گزینهای میتواند یک لایهٔ اضافی از تضمین را برای صلحآمیز بودن برنامهٔ هستهای ایران فراهم کند. این مقام ایرانی به دلیل حساسیت مذاکرات نخواست نامش فاش شود.
آقای واعظ گفت: «مفهوم برنامه هستهای ایران بهصورت یک مشارکت مشترک با کشورهای عربی یا ایالات متحده، لایهٔ مضاعفی از نظارت در محل ایجاد میکند که ماهیت صلحآمیز این برنامه را تضمین خواهد کرد.»
این مقام ارشد ایرانی همچنین به نیویورکتایمز گفت که ایران آمادگی دارد ذخایر اورانیوم غنیشدهٔ خود را به روسیه یا کشور دیگری منتقل کند، مشابه کاری که در آغاز اجرای توافق سال ۲۰۱۵ (برجام) انجام داد. ایران از آن زمان به بعد بهطور چشمگیری میزان این ذخایر را افزایش داده است، و اکنون به اندازهای اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد که اگر تصمیم به تسلیحاتیکردن آن بگیرد، میتواند برای ساخت بیش از شش بمب هستهای کافی باشد.»
نیویورکتایمز در پایان گزارش خود مینویسد که: رسانههای ایرانی و برخی از مفسران محافظهکار تصویری از پرچمهای کوچک ایران و آمریکا را که کنار یکدیگر روی میز مذاکرات قرار گرفته بودند، منتشر کردند؛ تصویری متفاوت با سوزاندن یا لگدمالکردن پرچم آمریکا که معمولاً در راهپیماییهای طرفداران دولت دیده میشود.
مقام ارشد آمریکا: پیشرفت بسیار خوبی داشتیم
یک مقام ارشد آمریکایی گفت که مذاکرات رم با «پیشرفت بسیار خوبی» همراه بود.
به گزارش رویترز، این مقام ارشد آمریکایی که خواست نامش فاش نشود شامگاه شنبه به گروهی از خبرنگاران گفت: «امروز در رم بیش از چهار ساعت در دور دوم مذاکرات خود پیشرفت بسیار خوبی در گفتوگوهای مستقیم و غیرمستقیم داشتیم.»
به نوشته وبسایت اکسیوس، این مقام آمریکایی همچنین با اشاره به توافق دو طرف برای دیدار دوباره در هفته آینده، از عمان برای تسهیل مذاکرات و از ایتالیا برای میزبانی مذاکرات شنبه قدردانی کرد.
مقامهای ایالات متحده هنوز به طور رسمی درباره دور دوم مذاکرات هستهای با ایران اظهار نظر نکردهاند.
اظهار خوشبینی محتاطانه ایران و «ناکافی» خواندن برجام
در همین حال عباس عراقچی اواخر شامگاه شنبه در توییتی به زبان انگلیسی نوشت که «جو نسبتا مثبت در رم» باعث پیشرفت در مسیر دستیابی به توافق احتمالی شده است.
او افزود: «در حال حاضر شاید خوشبینی موجه باشد اما تنها با احتیاط زیاد.»
عباس عراقچی ساعاتی پیش از این نوشته، دیدگاه رهبر جمهوری اسلامی را تکرار کرده و به تلویزیون ایران گفته بود: «دلیلی برای خوشبینی زیاد و بدبینی زیاد وجود ندارد.»
او در پست خود در شبکه اجتماعی ایکس افزود: در مذاکرات رم «تصریح کردیم که بسیاری در ایران بر این باورند که برجام دیگر برای ما کافی نیست و تنها چیزی که از آن باقی مانده “درسهای فراگرفته شده” است. شخصا با این دیدگاه موافقام.»
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، که همواره منتقد توافق برجام بوده است اردیبهشت ۱۳۹۷ خروج آمریکا از این توافق را اعلام کرد و پس از آن، ایران از تعهدات برجامی خود عدول کرد و فعالیتهای حساس هستهای را افزایش داد.
بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل که بر برجام صحه میگذارد، کشورهای طرف برجام میتوانند تا پیش از ۲۶ مهر امسال فرایند موسوم به مکانیسم ماشه را برای بازگرداندن فوری تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه ایران فعال کنند.
عمان: مذاکرات شتاب گرفته است
در همین حال وزیر خارجه پادشاهی عمان با تشکر از «رویکرد بسیار سازنده» نمایندگان آمریکا و ایران در مذاکرات رم، شامگاه شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این گفتوگوها در حال شتاب گرفتن است و در حال حاضر حتی امر بعید هم ممکن شده است.»
بدر البوسعیدی که میانجی مذاکرات هستهای ایران و ایالات متحده است همچنین بیانیه وزارت خارجه عمان را بازنشر کرده که در آن آمده است مذاکره کنندگان دو طرف موافقت کردند که وارد مرحله بعدی مذاکرات شوند.
بر اساس این بیانیه، این مذاکرات «با هدف دستیابی به توافقی عادلانه، پایدار و الزامآور انجام میشود» و این توافق «اطمینان خواهد داد که ایران کاملا عاری از سلاحهای هستهای باقی بماند، تحریمها [علیه این کشور] لغو شوند و در همین حال، توانایی توسعه انرژی هستهای صلحآمیز خود را حفظ کند.»
دیدارها با وزیر خارجه ایتالیا
آنتونیو تایانی، وزیر خارجه ایتالیا، با انتشار تصویری از ملاقات خود با عباس عراقچی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رم پایتخت صلح و گفتوگو میشود.»
او با اشاره به اینکه وزیر خارجه ایران را به ادامه مسیر مذاکرات علیه سلاحهای هستهای تشویق کرده نوشت: «دولت ایتالیا امیدوار است که با هم بتوانیم به یک راه حل مثبت برای خاورمیانه برسیم.»
آقای تایانی یک روز پیشتر هم با همتای عمانی خود دیدار کرده بود و روز شنبه نیز با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دیدار و گفتوگو کرد.
مدیرکل آژانس با انتشار تصاویری از این دیدار نوشت که از نقش سازنده ایتالیا در حمایت از صلح «در برههای حساس که دیپلماسی بسیار مورد نیاز است» استقبال میکند.
آقای گروسی روز پنجشنبه در تهران گفتوگوهای فشردهای با مقامهای ایران داشت.
