
نمایندگان اوکراین و روسیه پس از سه سال وقفه برای نخستینبار به صورت مستقیم در استانبول با میانجیگری ترکیه مذاکره کردند. این مذاکره یک ساعت و نیم طول کشید. اوکراین و روسیه بر سر تبادل هزار اسیر از هر طرف به توافق رسیدند.
مذاکرات روسیه و اوکراین پس از چند روز کشمکش، ظهر روز جمعه ۲۶ اردیبهشت (۱۶ مه) در در دفتر کار ریاستجمهوری ترکیه در کاخ “دلمهباغچه” استانبول آغاز شد.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه مذاکره صلح سه جانبه اوکراین، روسیه و ترکیه را افتتاح کرد. فیدان خواهان آتشبس فوری بین روسیه و اوکراین شد.
وزارت امور خارجه ترکیه اعلام کرد هدف گفتوگوهای استانبول بررسی راههای احتمالی برای پایان جنگ در اوکراین بوده است.
فیدان در شبکه اکس (توییتر سابق) درباره نتیجه این مذاکرات نوشته است، روسیه و اوکراین توافق کردند که به عنوان اقدامی برای اعتمادسازی، هزار اسیر از هر کشور را مبادله کنند.
با این حال منابع اوکراینی به رویترز گفتند خواستههای روسیه “غیرواقعبینانه” بوده و زمینهای برای توافق وجود نداشته است. یک مقام دولتی اوکراین نیز در گفتگو با خبرگزاری فرانسه اظهارات مشابهی را مطرح کرده است.
طبق گزارشها، روسیه خواستار واگذاری پنج منطقه اشغالی در خاک اوکراین و تضعیف ارتش این کشور شده است. شروطی که پیش از این نیز در مذاکرات سال ۲۰۲۲ مطرح شده بودند و به شکست انجامید.
پوتین مایل به دیدار با زلنسکی نبود
پوتین در واکنش به خواست اروپا برای آتشبس۳۰ روزه، پیشنهاد مذاکرات مستقیم با طرف اوکراینی در استانبول را داده بود.
هرچند رئیسجمهور روسیه پیشنهاد برگزاری مذاکرات را خود مطرح کرده بود اما در این نشست شخصا شرکت نکرد و هیاتی در سطح پایین به ریاست ولادیمیر مدینسکی مشاور کاخ کرملین را به استانبول اعزام کرد.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین پس از پیشنهاد پوتین به ترکیه سفر کرد، اما به دلیل اعزام هیأتی سطح پایین از سوی پوتین، در مذاکرات شرکت نکرد.
رئیس جمهور اوکراین پس از دیدار با رجب طیب اردوغان؛ رئیسجمهور ترکیه با انتقاد از روسیه گفت: «زمان جلسه معلوم نیست، دستورکار جلسه معلوم نیست، هیات عالیرتبهای در کار نیست. از دید من، رویکرد روسیه غیرجدی است.»
گزارشها حاکی از آن است که با این حال امکان برگزاری مذاکرات بیشتر در آینده وجود دارد، اما به گفته ناظران چشمانداز روشنی برای رسیدن به توافق در حال حاضر دیده نمیشود.
توافق روسیه و اوکراین بر سر تبادل هزار اسیر
هیأت اوکراینی به ریاست روستم عمروف، وزیر دفاع اوکراین در مذاکرات حضور داشت.
وزیر دفاع اوکراین پس از برگزاری نشست استانبول گفت موضوعات مربوط به آتشبس، تبادل اسرا و احتمال برگزاری نشست در سطح رهبران بررسی شده است. او همچنین افزود کییف در خصوص تبادل هزار نفر از هر طرف با روسیه به توافق رسیده است.

تصاویر زنده تلویزیون ترکیه نشان داد که هیاتهای روسیه و اوکراین در کنار نمایندگان ترکیه در حال مذاکره هستند. در آغاز این نشست، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، سخنانی ایراد کرد و ابراز امیدواری کرد این گفتوگوها به گامی در جهت حلوفصل بحران تبدیل شود.
این نشست در شرایطی برگزار شد که مقامهای آمریکایی دیداری کوتاه با هیات روسیه داشتند. همزمان، برخی گزارشها حاکی از آن است که روسیه با طرح درخواستهای دقیقه نودی، از جمله مخالفت با حضور سایر کشورها در مذاکرات، در تلاش بود روند گفتوگوهای صلح را با مانع مواجه کند.