آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
رئیسجمهور فرانسه روز پنجشنبه اعلام کرد که مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای سازمان ملل در پایان سپتامبر فعال میشود. به نظر میرسد تلاشها برای رسیدن به توافق میان قدرتهای اروپایی و جمهوری اسلامی شکست خورده است.
به گزارش خبرگزاریها، امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، روز پنجشنبه ۱۷ سپتامبر (۲۷ شهریور) اعلام کرد که مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل متحد علیه جمهوری اسلامی در پایان ماه سپتامبر فعال خواهد شد.
اظهارات مکرون در گفتوگو با شبکه اسرائیلی “کانال ۱۲” نشان میدهد تلاشها برای رسیدن به توافق میان قدرتهای اروپایی و جمهوری اسلامی شکست خورده است. در نتیجه، تهران با آسیبهای اقتصادی شدیدتری روبهرو خواهد شد و ناظران بینالمللی عملاً هیچ نظارتی بر مواد و تأسیسات هستهای ایران نخواهند داشت.
در همین حال انتظار میرود شورای امنیت سازمان ملل متحد هفته آینده درباره بازگرداندن تحریمها علیه جمهوری اسلامی رأیگیری کند.
تهران نیز تهدید کرده است که در واکنش، از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) خارج خواهد شد، اما دیپلماتهای اروپایی بر این باورند که جمهوری اسلامی تا آن حد پیش نخواهد رفت.
مکانیسم ماشه بهطور خودکار تمامی تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل را که ذیل توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام) لغو شده بود، دوباره برقرار میکند.
در این زمینه جمهوری اسلامی استدلال میکند که هرگز از منافع کامل برجام که آمریکا در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد، بهرهمند نشده است. از نظر تهران، اعمال دوباره تحریمها بهعنوان مجازات عدم پایبندی، “غیرمشروع” است.
مقامهای ایرانی همچنین درخواست برای بازگشت به مذاکرات هستهای با دولت ترامپ را رد کردهاند، با این استدلال که آنها تا پیش از بمباران توسط آمریکا و اسرائیل در حال مذاکره بودهاند.
اظهارات مکرون
زمانی که خبرنگار کانال ۱۲ اسرائیل از مکرون پرسید آیا بازگشت تحریمها قطعی است، او پاسخ داد: «بله، چنین فکر میکنم. زیرا آخرین اخباری که از طرف ایرانیها داریم جدی نیست.»
مکرون اضافه کرد که عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، “تلاش کرد پیشنهاد معقولی برای رسیدن به توافق با قدرتهای اروپایی ارائه دهد، اما حمایت سایر مقامات حکومت ایران را به دست نیاورد.”
اوایل هفته جاری، جمهوری اسلامی پیشنهادی تازه به سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و بریتانیا (E3) ارائه کرد. بر اساس این پیشنهاد، ایران در ازای چند ماه تعویق در اجرای مکانیسم ماشه، وعده داد که اقداماتی در برنامه هستهای خود انجام میدهد و مذاکرات با ایالات متحده را از سر میگیرد.
در همین حال یک منبع آگاه در نشست خبری روز پنجشنبه گفت: «سه کشور اروپایی این پیشنهاد را از نظر محتوا ناکافی میدانند، زیرا ایران خواستار اقدامات گستردهای مانند تعویق طولانیمدت یا حتی لغو کامل مکانیسم ماشه شده، در حالی که در مقابل تنها اعلام نیت ارائه داده و هیچ اقدام مشخصی نکرده است.»
این منبع افزود که سه کشور اروپایی “همچنان متعهد به دیپلماسی هستند و آمادهاند در هر زمان، از جمله هفته آینده در نیویورک، با ایران وارد گفتوگو شوند.”
کالاس: پنجره دستیابی به راهحل دیپلماتیک بهسرعت در حال بسته شدن است
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، مقامهای اروپایی روز چهارشنبه ۱۷ سپتامبر (۲۶ شهریور) به جمهوری اسلامی هشدار دادند که هنوز اقداماتی را که برای جلوگیری از بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد علیه برنامه هستهایاش لازم است، انجام نداده و زمان در حال پایان یافتن است.
این اظهارات از سوی وزارت خارجه آلمان و اتحادیه اروپا پس از تماس ایران با نمایندگان فرانسه، آلمان و بریتانیا و همچنین کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، مطرح شد.
کالاس در بیانیهای هشدار داد: «پنجره برای یافتن یک راهحل دیپلماتیک در موضوع هستهای جمهوری اسلامی بهسرعت در حال بسته شدن است.»
او ادامه داد: «تهران باید گامهای معتبری در جهت پاسخ به خواستههای فرانسه، بریتانیا و آلمان نشان دهد و این به معنای همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و اجازه بازرسی بدون تأخیر از همه سایتهای هستهای است.»
در همین حال وزارت خارجه آلمان نیز جداگانه در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «ایران هنوز اقدامات معقول و دقیقی را که برای جلوگیری از اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل ضروری است، برنداشته است.»از سوی دیگر شورای امنیت سازمان ملل قرار است روز جمعه ۲۸ شهریور دربارهٔ قطعنامهای رأیگیری کند که بر اساس آن، تحریمهای سازمان ملل علیه ایران به طور دائم لغو میشود؛ اقدامی که پس از آغاز فرایند «سازوکار ماشه» توسط فرانسه، بریتانیا و آلمان الزامی است.
خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلماتها نوشته که این قطعنامه به احتمال زیاد حتی به حداقل ۹ رأی لازم برای تصویب نخواهد رسید و حتی اگر تصویب شود، توسط ایالات متحده، بریتانیا یا فرانسه وتو خواهد شد.فرانسه، بریتانیا و آلمان به عنوان طرفهای اروپایی توافق برجام روز ششم شهریور در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل فرایند فعال کردن مکانیسم یا سازوکار ماشه را آغاز کرده بودند.
آنها با استناد به عدول ایران از تعهدات برجامی خود از سال ۲۰۱۹ بخصوص افزایش سطح غنیسازی اورانیوم، فرایندی ۳۰ روزه را آغاز کردند و از ایران خواستند علاوه بر آن که دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تأسیسات هستهای خود را -که بعد از جنگ ۱۲ روزه قطع شده بود- فراهم کند، مذاکرات مستقیم با آمریکا درباره پرونده هستهای خود را ازسرگیرد.
این مذاکرات که پنج دور از آن از زمان روی کار آمدن دولت دونالد ترامپ برگزار شده بود، در پی حملات روز ۲۳ خرداد اسرائیل به ایران و آغاز جنگ ۱۲ روزه متوقف شد.
رئیسجمهور فرانسه در بخش دیگری از مصاحبه روز پنجشنبه خود با تلویزیون اسرائیلی تصریح کرد: «فرانسه همواره در موضوع ایران بازیگری بسیار سختگیر، شفاف و ثابتقدم بوده است.»
آقای مکرون گفت: «ما هرگز خطر بمب هستهای در ایران و همچنین ظرفیتهای موشکی و بیثباتسازی منطقهای که از سوی ایران صورت میگیرد، را دستکم نگرفتیم زیرا آنها شفاف نیستند و هیچ تعهد روشنی در این زمینه ارائه نمیدهند.»
او افزود: «این موضع اروپا است و ما با همکاران بریتانیایی و آلمانی خود روی آن کار کردهایم. ما مکانیزم بازگرداندن تحریمها را فعال خواهیم کرد.»
خبرنگار والاستریت جورنال ساعتی پیش از اعلام موضع رئیسجمهور فرانسه گفته بود که ایران روز چهارشنبه پیشنهاد جدیدی به سه کشور اروپایی ارائه داد تا از فعال شدن «مکانیسم ماشه» جلوگیری کند.
او در شبکهٔ ایکس به نقل از یک «منبع آگاه» نوشت که فرانسه، بریتانیا و آلمان این پیشنهاد را «ناکافی» میدانند، چون «شامل خواستههای گستردهای همچون تمدید سازوکار ماشه یا حتی لغو کامل قطعنامه ۲۲۳۱ در ازای صرفاً اعلام نیت از سوی ایران و بدون هیچ اقدام عملی مشخص است».
این منبع در عین حال گفته که سه کشور اروپایی بر تعهد خود به دیپلماسی تأکید کردهاند و آمادگی دارند که هفتهٔ آینده و در حاشیهٔ مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک با ایران وارد گفتوگو شوند.
تحریمهای لغو شده ایران که در صورت فعال شدن سازوکار ماشه بازگردانده میشوند، به قطعنامهٔ ۲۲۳۱ شورای امنیت مربوط میشوند. این قطعنامه که بر توافق برجام صحه گذاشت ده ساله است و اکتبر امسال منقضی میشود.
روند اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل علیه ایران به گونهای طراحی شده است که در سازمان ملل متحد غیرقابل وتو باشد.
این روند در پایان ماه سپتامبر اجرایی خواهد شد، مگر اینکه شورای امنیت سازمان ملل با توقف آن موافقت کند.
منابع اروپایی و ایران روز چهارشنبه اعلام کردند که وزیر خارجه جمهوری اسلامی با همتایان خود از سه کشور اروپایی و همچنین مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا مذاکره تلفنی داشت.
در پی این تماس تلفنی، مقامهای اروپایی به ایران هشدار دادند که هنوز اقدامات لازم را برای جلوگیری از اجرای «سازوکار ماشه» که به معنای بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه تهران است، انجام نداده است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، بعد از این تماس در بیانیهای هشدار داد: «روزنه برای یافتن یک راهحل دیپلماتیک در مورد مسئله هستهای ایران به سرعت در حال بسته شدن است».
وزیر امور خارجه آلمان نیز از ایران خواست تا به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی دسترسی مستقیم به تأسیسات هستهای خود بدهد.
از سوی دیگر وزارت خارجه ایران اعلام کرد که عباس عراقچی در تماس با همتایان اروپاییاش گفته است ایران برای رسیدن به یک «راه حل منصفانه و متوازن که متضمن منافع متقابل باشد» آمادگی دارد.
ایران و آژانس انرژی اتمی روز هجدهم شهریور با میانجیگری مصر به توافقی دست یافتند که به موجب آن به این نهاد ناظر سازمان ملل اجازه دسترسی به تمام تأسیسات هستهای ایران داده میشد. اما مقامهای جمهوری اسلامی سپس اعلام کردند در صورت بازگشت تحریمهای سازمان ملل، ایران همکاری با آژانس را «پایان یافته» تلقی خواهد کرد.
این در حالی است که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، روز ۲۴ شهریور در سخنرانی افتتاحیه نشست شورای حکام آژانس خواستار اجرای چارچوب همکاری با آژانس از سوی جمهوری اسلامی ایران شد.
