
بامداد امروز، گروهی از زنان زندانی سیاسی از زندان قرچک ورامین به زندان اوین منتقل شدند. این انتقال در ساعت شش صبح و با حضور گسترده نیروهای امنیتی و اسکورت چندین دستگاه اتوبوس انجام گرفت.
منابع آگاه گزارش دادهاند که در جریان انتقال، تدابیر امنیتی فوقالعادهای اتخاذ شده و بازرسیهای چندمرحلهای در مبادی ورودی زندان اوین صورت گرفته است. شاهدان از صف طولانی خودروهای اسکورت در مسیر قرچک تا اوین و استقرار نیروهای گارد ویژه در اطراف زندان خبر دادهاند.
انتقال زندانیان مالی در کنار زندانیان سیاسی
در میان منتقلشدگان، چهار زن با اتهامات مالی نیز حضور داشتند که تحت عنوان «زندانیان رأی کار» به بند نسوان اوین منتقل شدهاند. این افراد پس از ورود به زندان، به همراه زندانیان سیاسی زن در یک بخش مستقر شدهاند.
با وجود حساسیت بالای این جابهجایی، تاکنون هیچ مقام رسمی از قوه قضاییه یا سازمان زندانها درباره دلایل انتقال توضیحی ارائه نکرده است. برخی ناظران این اقدام را تلاشی برای تمرکز زندانیان سیاسی زن در زندان اوین میدانند و برخی دیگر آن را اقدامی امنیتی در آستانه سالگرد اعتراضات سراسری ارزیابی کردهاند.
شرایط نامناسب در زندان قرچک
زنان منتقلشده، پیشتر در زندان قرچک ورامین و در بندی موسوم به «باشگاه» نگهداری میشدند. این بند فاقد تهویه مناسب، امکانات بهداشتی و شرایط زیستی اولیه و به محل تجمع حشرات و موشها تبدیل شده است.
ازدحام شدید از مهمترین مشکلات این زندان عنوان شده است. بیش از ۶۰ زندانی در هفت اتاق کوچک و یک راهروی باریک زندگی میکردند. کمبود تخت باعث شده بسیاری از زندانیان روی زمین بخوابند، در حالی که تنها سه حمام و سه توالت برای همه آنان در دسترس بود.
بحران غذا و بیتوجهی به سلامت زندانیان
قطع آب و برق در روز ۲۷ مرداد باعث شده بود مسئولان زندان از پخت و توزیع غذا خودداری کنند. این تصمیم بسیاری از زنان را که توان خرید مواد غذایی از فروشگاه زندان را نداشتند، دچار گرسنگی و ضعف شدید کرده بود. منابع تأیید کردهاند که در پی این بحران، چند زندانی دچار افت فشار و بیحالی شدند اما به بهداری زندان منتقل نشدند.
افزون بر بحران تغذیه، کمبود امکانات درمانی و بهداشتی، نبود پزشک مقیم و وضعیت غیربهداشتی بندها، سلامت زندانیان را بهشدت تهدید میکند. گزارشها از شیوع بیماریهای پوستی و عفونتهای قارچی در میان زندانیان حکایت دارد.
وضعیت نگرانکننده در سالن ۶ قرچک
در سالن ۶ زندان قرچک، دستکم ۱۲ زن محکوم به قصاص در انتظار اجرای حکم هستند. این وضعیت باعث شکلگیری فضای سنگین روانی و اضطراب دائمی در میان زندانیان شده است. منابع داخلی میگویند برخی از این زنان سالهاست در بلاتکلیفی به سر میبرند و همین امر موجب تشدید تنشهای روانی و درگیریهای ناگهانی در بند شده است.
سکوت مقامات و نگرانی خانوادهها
با گذشت ساعتها از انتقال زندانیان، تماسهای تلفنی و ارتباط خانوادهها با عزیزانشان قطع شده است. خانوادههای برخی از زندانیان اعلام کردهاند که هیچ اطلاع دقیقی از محل نگهداری و شرایط فعلی آنان ندارند.
فعالان حقوق بشر ضمن ابراز نگرانی از این وضعیت، خواستار نظارت فوری نهادهای بینالمللی بر رفتار با زنان زندانی شدهاند.انتقال اخیر گروهی از زنان زندانی از قرچک به زندان اوین، بار دیگر توجه افکار عمومی را به وضعیت اسفبار زندانها در ایران جلب کرده است. شرایط سخت زیستی، رفتارهای غیرانسانی و فقدان شفافیت قضایی، نشان میدهد بحران زندانهای زنان در ایران همچنان بدون پاسخ مانده است.
فعالان حقوق بشر از جامعه بینالمللی و نهادهای نظارتی خواستهاند بر وضعیت زنان زندانی در اوین و قرچک نظارت مستمر داشته و از سران حکومت بخواهند به تعهدات بینالمللی خود در زمینه رعایت کرامت انسانی زندانیان پایبند بماند.
قرچک و موج مطالبه تعطیلی
در ماههای گذشته گزارشهایی از شرایط غیرانسانی قرچک و وضعیت نامناسب زندانیان زن محبوس در آن منتشر شده بود.
در همین دوره، سمیه رشیدی، زندانی سیاسی و جمیله عزیزی و سودابه اسدی، زندانیان با اتهامات مالی، بهدلیل محرومیت از خدمات پزشکی مناسب در قرچک جان باختند.
انتشار این اخبار با واکنش گسترده زندانیان سیاسی، کنشگران حقوق بشر و کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد و بسیاری تعطیلی دائمی قرچک را خواستار شدند.
بند شش اوین
بند شش زندان اوین که زنان زندانی سیاسی به آن منتقل شدهاند، در سالهای گذشته با کمبود حداقل امکانات زیست انسانی و گزارشهای مکرر از شیوع ساس خبرساز بوده است.
میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی در اردیبهشت ۱۴۰۳ وجود ساس را تکذیب و اوین را «یکی از پاکیزهترین زندانها» توصیف کرد؛ ادعایی که با روایتهای زندانیان همخوان نیست.زنان زندانی سیاسی دوم تیر و پس از حملهٔ اسرائیل به اوین، از بند زنان این زندان به قرچک منتقل شدند.
با این حال، آنان به «بند زنان اوین» (محل سابق) بازگردانده نشدند و به «بند شش»—بندی تازه که در حال حاضر از امکانات حداقلی برخوردار نیست—منتقل شدند.
بند زنان اوین طی سالهای اخیر به نماد مقاومت زنان در برابر استبداد بدل شد و بارها صحنه اعتراضات جمعی بود.
واکنشها
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح با اشاره به انتقال زنان زندانی سیاسی از قرچک به اوین، در اینستاگرام نوشت: «دهها زندانی سیاسی زن سابق و هم بندی ها و خانواده های زندانیان زن سیاسی در اسپیس#قتلگاه قرچک با روایت هایشان، حافظه جمعی ما را پر درد اما پربار کردند و حمایت جمعی شان را از خواهرانشان اعلام کردند.»
او اضافه کرد: «حمایتهای رسانهای، مدنی، حقوق بشری و صنفی در کنار مقاومت زنان زندانی در قرچک بخشی از تلاش جمعی و مشترک بود. بیایید صدای اعتراض علیه ظلم به زندانیان را برای آزادی زندانیان بیمار و زندانیان در صف اعدام بلندتر کنیم.»سپیده قلیان، زندانی سیاسی پیشین نیز در واکنش به این رخداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «زندانیان سیاسی و زندانیان جرایم مالی به بند شش اوین منتقل شدهاند، اما سایر زندانیان همچنان در زندان قرچک محبوس هستند.»
قلیان افزود: «قوه قضاییه جمهوری اسلامی فاقد مشروعیت و اساساً فاسد است و متاسفانه همه شهروندان قربانی این نظام قضایی هستند. عدالت برای هیچکس وجود ندارد.»
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت