
سازمان عفو بینالملل با اعلام اینکه از ابتدای سال ۲۰۲۵ تاکنون بیش از هزار اعدام در ایران گزارش شده است، خواستار توقف فوری اعدامها شد. این سازمان بینالمللی حقوق بشری گزارش داد که اعدامها در ایران «پس از دادگاههای ناعادلانه و با هدف سرکوب اعتراضات و اقلیتها» انجام میشود.
حسین بائومی، معاون بخش خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل، پنجشنبه ۲۴ مهر اعلام کرد: «کشورهای عضو سازمان ملل باید با فوریت به مقابله با موج شوکآور اعدامها در ایران برخیزند.»
او افزود از زمان آغاز اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، مقامهای جمهوری اسلامی از مجازات اعدام برای «ایجاد رعب، سرکوب اعتراضها و مجازات اقلیتهای حاشیهنشین» استفاده کردهاند.
به گفته این مقام عفو بینالملل، در سال جاری «اعدامها به سطحی رسیدهاند که از سال ۱۹۸۹ سابقه نداشته است».
بائومی گفت بسیاری از این اعدامها به جرائم مواد مخدر مربوط میشوند و «پس از محاکمههای ناعادلانه و پشت درهای بسته، همراه با شکنجه و اعترافات اجباری» انجام میگیرند.
در همین ارتباط، زندانیان سیاسی در زندانهای مختلف با روشهایی چون تحصن، صدور بیانیه و حضور در کارزارهای «نه به اعدام»، اعتراض خود را به موج گسترده اعدامها در ایران اعلام کردند.
گزارشهای رسیده حاکی از آن است که اعتراض صدها زندانی محبوس در زندان قزلحصار کرج به افزایش چشمگیر اعدامها ادامه دارد و جمعی از زندانیان همچنان در اعتصاب غذای گروهی هستند.
کمیته انضباطی زندان اوین چهارشنبه ۲۳ مهر ملاقات دستکم چهار زندانی سیاسی معترض به اعدامها را برای سه نوبت آینده لغو کرد.سازمان عفو بین الملل با صدور بیانیهای از کشورهای عضو سازمان ملل خواست فوراً مقامات دیکتاتوری حاکم بر ایران را تحت فشار قرار دهند تا اجرای احکام اعدام متوقف شود. این بیانیه در حالی منتشر شد که شمار اعدامها در ایران بهطور چشمگیری افزایش یافته و هزاران زندانی سیاسی و اجتماعی در معرض خطر اجرای احکام اعدام قرار دارند.
گزارش سازمان عفو بین الملل و واکنش جهانی
حسام باومی، معاون مدیر منطقهای عفو بین الملل برای خاورمیانه و شمال آفریقا، از کشورهای عضو سازمان ملل خواست «با فوریت لازم با موج تکاندهنده اعدامها توسط سران حکومت مقابله کنند». این سازمان اعلام کرده که از ابتدای سال ۲۰۲۵ تاکنون بیش از یکهزار نفر در ایران اعدام شدهاند و بهطور میانگین روزانه چهار نفر جان خود را از دست دادهاند.
عفو بین الملل در بیانیه خود تأکید کرده که تلاش مقامات حکومت برای «عادیسازی» اجرای احکام اعدام، نقض آشکار حق حیات است و نباید این اقدامات وحشتناک بهعنوان یک امر طبیعی تلقی شوند. این سازمان خواستار لغو فوری همه احکام اعدام، اصلاح قوانین ضد مواد مخدر و توقف کامل مجازات اعدام شده است.
اعتصاب زندانیان قزلحصار در حمایت از نه به اعدام
همزمان با انتشار این بیانیه، زندانیان واحد ۲، ۳ و ۴ زندان قزلحصار در سومین روز اعتصاب غذای خود به سر میبرند. این اعتصاب در اعتراض به موج گسترده اعدامها و انتقال زندانیان به سلولهای انفرادی آغاز شده و اکنون به یکی از بزرگترین اعتراضات زندانیان در ماههای اخیر تبدیل شده است.منابع داخلی گزارش دادهاند که زندانیان سالنهای ۱ تا ۴ واحد ۲ بهطور همزمان از دریافت وعدههای غذایی خودداری کردهاند و برخی از آنها در وضعیت جسمی وخیم قرار دارند. زندانیان با صدور بیانیهای از درون زندان اعلام کردهاند: «اعدامهای پیدرپی و شبانه در زندان قزلحصار، جان انسانها را بیصدا میگیرد و هیچ نهاد مستقلی پاسخگو نیست».
حمایت خانوادهها و واکنش رسانهها
اعتصاب زندانیان قزلحصار با حمایت خانوادههای زندانیان در بیرون از زندان همراه بوده است. خانوادهها با تجمع و سر دادن شعارهای «نه به اعدام»، خواستار توقف فوری اعدامها شدند. رسانههای حکومتی تلاش کردهاند این اعتصاب را به اعضای باندهای مجرمانه نسبت دهند، اما زندانیان و خانوادههایشان تأکید کردهاند که اعتراض به اعدام و دفاع از جان زندانیان سیاسی، جرم نیست.
درخواست برای اقدام فوری جامعه جهانی
عفو بین الملل از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته که با انتشار بیانیههای شفاهی و در گفتگوهای کمیته سوم درباره وضعیت نقض حقوق بشر در ایران، موضع قاطع اتخاذ کنند. این سازمان همچنین از دفتر سازمان ملل در امور مواد مخدر و هیئت بینالمللی کنترل مواد مخدر خواسته است مقامات حکومت را برای اصلاح سیاستهای کنترل مواد مخدر تحت فشار قرار دهند تا حقوق بشر رعایت شود.سازمان حقوق بشری عفو بین الملل تأکید کرده است که هزاران زندانی، از جمله افرادی که به اتهامات سیاسی و یا جرایم مرتبط با مواد مخدر محکوم شدهاند، در معرض اجرای فوری اعدام هستند. بسیاری از این افراد با اتهامات مبهمی مانند «محاربه» و «فساد فیالارض» روبهرو شدهاند که نقض آشکار قوانین بینالمللی است.
پیامدهای حقوق بشری و بینالمللی
اعتصاب غذای گسترده در زندان قزلحصار، همزمان با فشار عفو بین الملل ، بازتاب جدی در جامعه جهانی داشته و توجه به وضعیت وخیم حقوق بشر در ایران را افزایش داده است. این اقدامات، نمونهای آشکار از نقض حقوق بشر توسط دیکتاتوری حاکم بر ایران است و ضرورت پاسخگویی بینالمللی را بیش از پیش نمایان کرده است.
با ارسال هرگونه اطلاعات در این زمینه به ما کمک کنید تا صدای زندانیان باشیمعفو بینالملل از دولتهای جهان خواست با استفاده از صلاحیت جهانی، تحقیقات کیفری درباره شکنجه و سایر جرائم بینالمللی در ایران را آغاز کنند و برای مقامهایی که در این موارد مسئولیت کیفری دارند، حکم بازداشت صادر کنند.
دو نهاد حقوق بشری، ۱۱ مهر اعلام کردند شمار اعدامها در ایران در سپتامبر ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
ههنگاو، دستکم ۱۸۷ مورد و سازمان حقوق بشر ایران، ۱۷۱ مورد اعدام را ثبت کردهاند.
این آمارها بهدلیل پنهانکاری دستگاه قضایی، بر پایه شبکههای راستیآزمایی و منابع مستقل، گردآوری شدهاند.
اقلیتها در معرض بیشترین خطر
در بیانیه تازه عفو بینالملل آمده است هزاران نفر در ایران با خطر اعدام روبهرو هستند؛ از جمله محکومان به جرائم مواد مخدر و کسانی که با اتهامهای مبهمی مانند «محاربه» و «افساد فیالارض» در پروندههای سیاسی محاکمه شدهاند.
به گفته این نهاد، «دادگاههای انقلاب که استقلال ندارند»، در همکاری با نهادهای امنیتی و اطلاعاتی، احکام اعدام صادر میکنند و اقلیتهای قومی و مذهبی، از جمله افغانها، عربهای اهوازی، بلوچها و کُردها، بیشترین قربانیان این روند هستند.
عفو بینالملل تاکید کرد مجازات اعدام در هر شرایطی نقض حق بنیادین حیات است و آن را «نهایت بیرحمی و مجازاتی غیرانسانی و تحقیرآمیز» دانست.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت