
سازمان ملل هشدار داده که نزدیک به ۸۰ درصد از فقیرترین مردم جهان، مستقیماً در معرض خطرات اقلیمی تشدیدشده توسط گرمایش زمین قرار دارند. آنها «بار مضاعف و عمیقاً نابرابری» را تحمل میکنند.
بهگزارش خبرگزاری فرانسه، هائولیانگ شو، مدیر موقت برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP)، جمعه ۲۵ مهر / ۱۷ اکتبر در بیانیهای گفت:
هیچکس از تأثیرات مکرر و بیشتر تغییرات آبوهوایی مانند خشکسالی، سیل، موج گرما و آلودگی هوا مصون نیست، اما این فقیرترین افراد در میان ما هستند که با شدیدترین تأثیرات مواجهاند.
او اجلاس آبوهوایی سازمان ملل (COP30) در ماه نوامبر در برزیل را لحظهای دانست که رهبران جهان باید «به اقدام اقلیمی بهعنوان اقدامی علیه فقر نگاه کنند».
فقر چندبُعدی و آسیبپذیری
طبق تحقیقات سالانهای که برنامه توسعه سازمان ملل و «ابتکار فقر و توسعه انسانی» دانشگاه آکسفورد منتشر کردهاند، ۱,۱ میلیارد نفر، یا حدود ۱۸ درصد از ۶,۳ میلیارد نفر ساکن ۱۰۹ کشوری که مورد بررسی قرار گرفتهاند، بر اساس عواملی مانند مرگومیر نوزادان و دسترسی به مسکن، بهداشت، برق و آموزش، در فقر «چندبُعدی حاد» زندگی میکنند. نیمی از این افراد خردسال هستند.یکی از نمونههای چنین محرومیت شدیدی که در این گزارش ذکر شده است، مورد ریکاردو، یکی از اعضای جامعه بومی گوارانی است که در خارج از سانتا کروز د لا سیرا، بزرگترین شهر بولیوی، زندگی میکند.
ریکاردو که بهعنوان کارگر روزمزد درآمد ناچیزی کسب میکند، خانه کوچک تکخانواری خود را با ۱۸ نفر دیگر از جمله سه فرزند، والدین و سایر اعضای خانواده بزرگ خود شریک است. این خانه تنها یک حمام، یک آشپزخانه چوبسوز و ذغالسنگ دارد و هیچیک از کودکان به مدرسه نمیروند.
این گزارش میگوید: «زندگی آنها بازتابدهنده واقعیتهای چندبُعدی فقر است.»
اولویتبندی «مردم و سیاره»
دو منطقهای که بهطور خاص تحتتأثیر چنین فقری قرار دارند، آفریقای جنوب صحرا (مناطق جنوب صحرای بزرگ آفریقا) و جنوب آسیا هستند. مناطق فوق همچنین در برابر تأثیرات تغییرات اقلیمی بسیار آسیبپذیرند.
این گزارش بر ارتباط بین فقر و قرار گرفتن در معرض چهار خطر زیستمحیطی تأکید میکند: گرمای شدید، خشکسالی، سیل و آلودگی هوا.
در این گزارش آمده است:خانوارهای فقیر بهویژه در برابر شوکهای اقلیمی آسیبپذیرند زیرا بسیاری به بخشهایی مانند کشاورزی و کار غیررسمی که بسیار آسیبپذیر هستند، وابستهاند. هنگامی که خطرات همپوشانی دارند یا مکرراً رخ میدهند، محرومیتهای موجود را تشدید میکنند.
در نتیجه، براساس این گزارش، ۸۸۷ میلیون نفر، یا تقریباً ۷۹ درصد از این جمعیتهای فقیر، مستقیماً در معرض دستکم یکی از این تهدیدها قرار دارند، بهطوریکه ۶۰۸ میلیون نفر از گرمای شدید، ۵۷۷ میلیون نفر از آلودگی، ۴۶۵ میلیون نفر از سیل و ۲۰۷ میلیون نفر از خشکسالی رنج میبرند.
تقریباً ۶۵۱ میلیون نفر در معرض حداقل دو خطر، ۳۰۹ میلیون نفر در معرض سه یا چهار خطر هستند و ۱۱ میلیون نفر فقیر هر چهار مورد را در یک سال تجربه کردهاند.
این گزارش میافزاید: «همزمانی فقر و خطرات اقلیمی آشکارا موضوعی جهانی است.»
تهدیدی برای پیشرفت توسعه
افزایش رویدادهای شدید اقلیمی، پیشرفت توسعه را تهدید میکند. درحالیکه جنوب آسیا در مبارزه با فقر پیشرفت کرده است، ۹۹,۱ درصد از جمعیت فقیر آن در معرض دستکم یک خطر اقلیمی قرار دارند.
این گزارش میگوید، منطقه جنوب آسیا «باید بار دیگر مسیر جدیدی را ترسیم کند، مسیری که کاهش قاطعانه فقر را با اقدامات نوآورانه اقلیمی متعادل کند».با گرمشدن سریع سطح زمین، وضعیت احتمالاً بدتر خواهد شد و کارشناسان هشدار میدهند که فقیرترین کشورهای امروزی بیشترین آسیب را از افزایش دما خواهند دید.
در این گزارش آمده است: «پاسخ به خطرات همپوشان، مستلزم اولویتبندی هم مردم و هم سیاره است و مهمتر از همه، حرکت از شناخت به سوی اقدام سریع است.»
هائولیانگ شو، رئیس موقت برنامۀ توسعهای سازمان ملل متحد (UNDP) میگوید که «هیچکس از تأثیرات فزایندۀ شدید و مکرر تغییرات اقلیمی در امان نیست…اما فقیرترین افراد جامعه بیشترین آسیب را میبینند».
او در بیانیهای کتبی به خبرگزاری فرانسه میگوید که کنفرانس اقلیمی در ماه نوامبر در برزیل «باید فرصتی باشد برای رهبران جهان، تا اقدامات اقلیمی را به مثابه اقدامی علیه فقر در نظر بگیرند».
برنامۀ توسعهای سازمان ملل و مرکز پژوهشی ابتکار آکسفورد برای فقر و توسعۀ انسانی (OPHI) سالانه شاخص جهانی فقر چندبعدی را منتشر میکنند که اکنون بر اساس نتایج آن دیده میشود، ٧٨.٨ درصد جمعیت فقیر جهان (٨٨٧ میلیون نفر) مستقیماً در معرض دستکم یکی از خطرات ناشی از تغییرات اقلیمی مواجهاند.
براساس این آمارها، ۶٠٨ میلیون نفر در معرض تهدید گرمای شدید، ۵٧٧ میلیون نفر آلودگی هوا، ۴۶۵ میلیون سیلابها، و ٢٠٧ میلیون نفر در معرض خطر خشکسالی قرار دارند.
گزارش تأکید میکند که «همزمانی فقر و تهدیدهای اقلیمی، آشکارا یک مشکل جهانی است» و به همین دلیل، چند هفته قبل از برگزاری کنفرانس اقلیمی خواستهاست که اشتراککنندگان بر «همپوشانی» فقر و چهار خطر زیستمحیطی گرمای شدید، خشکسالی، سیل و آلودگی هوا تمرکز کنند.
گزارش همچنین مشخص کرده که برای رسیدن به شاخص جهانی فقر چندبعدی، معیارهایی همچون سوءتغذیه، مرگومیر کودکان، نبود مسکن مناسب، عدم دسترسی به بهداشت، برق و آموزش را، در ١٠٩ کشور جهان، با جمعیتی معادل ۶.٣ میلیارد نفر را در نظر گرفتهاست.
دو منطقۀ آفریقای سیاه با جمعیتی ۵۶۵ میلیون فقیر و آسیای جنوبی با ٣٩٠ میلیون که به طور خاص از این فقر «حاد» رنج میبرند، با پیامدهای خطرات اقلیمی، شدیداً در معرض آسیب قرار دارند.
بر اساس نتایج در سال ٢٠٢۴، مجموعاً ١٠١ میلیارد نفر در فقر «حاد» زندگی میکردند که نیمی از آنان کودکان بودند.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت