آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
در حالیکه دهها حکم اعدام در زندان قزلحصار در آستانه اجرا قرار دارد، بیش از ۱۵۰۰ زندانی واحد ۲ این زندان برای پنجمین روز متوالی در اعتراض به موج گسترده اعدامها، دست به اعتصاب غذا زدهاند.
بهرغم تهدیدها و فشارهای شدید مأموران و مقامات قضایی، زندانیان اعلام کردهاند تا زمانی که احکام اعدامشان لغو یا به حبس تبدیل نشود، از اعتصاب دست نخواهند کشید. این اعتصاب اکنون به یکی از گستردهترین اعتراضات جمعی در تاریخ زندان قزلحصار تبدیل شده است.
آغاز اعتصاب و گسترش آن به بندهای دیگر
گزارشهای رسیده از منابع داخلی زندان حاکی است که این اعتصاب از روز دوشنبه ۲۱ مهرماه آغاز شده و بهسرعت به سایر بخشها از جمله بندهای ۳ و ۴ نیز گسترش یافته است.
بیشتر زندانیان شرکتکننده در این حرکت، محکومان به اعدام در پروندههای مرتبط با مواد مخدر یا اتهامات سیاسی هستند. برخی از آنان در اقدامی نمادین لبهای خود را دوختهاند تا نشان دهند که حتی در سکوت نیز صدای اعتراضشان خاموش نخواهد شد.
به گفته یکی از زندانیان ماموران برای بردن چند زندانی که لبهایشان را دوخته بودند به داخل بند آمدند اما با ممانعت سایر زندانیان مجبور به ترک بند شدند. تلاش حکومت این است که ارتباط زندانیان با خارج زندان را قطع کند تا در ادامه آنها را سرکوب کنند. این زندانیان از مردم خواستار حمایت و پشتیبانی شدهاند.
یکی از منابع داخل زندان میگوید:
«پنج روز است هیچ جیره غذایی وارد سالنها نشده و هیچکس حاضر نیست حتی یک لیوان آب بخورد. تعدادی از زندانیان را هم به سلول انفرادی منتقل کردهاند و هنوز به بند بازنگرداندهاند.»
به گفته همین منبع، بسیاری از زندانیان محکوم به اعدام نه مجرم حرفهای، بلکه قربانی فقر و نابرابری اجتماعی هستند. او میگوید:
«بیشتر کسانی که به اتهام حمل مواد بازداشت شدهاند، خودشان از فقر به این کار کشیده شدند. بعضی حتی نمیدانستند در بارشان مواد وجود دارد.»
پیام یک زندانی از داخل بند ۲ زندان قزلحصار
مردم شریف ایران امروز جمعه ۲۵ مهرماه ۱۴۰۴ قتلگاه قزلحصار وارد روز پنجم اعتصابات در زندان قزلحصار شدیم صبح امروز مأموران امنیتی زندان برای بردن چند زندانی که به دلیل اعتصابات لبهای خود را دوخته بودند.
و در شبکه های مجازی تصویر شان منتشر شده بود داخل بند آمدند اما با مقاومت زندانی ها مواجه شدند و مانع از بردن اعتصابگران شدیم.
اعتصاب غذا؛ مقاومتی در دل مرگ
زندانیان در بیانیهای که از درون زندان منتشر شده، اعتصاب غذای خود را «نه خودزنی و نه خودکشی، بلکه مبارزهای آگاهانه با بدن» توصیف کردهاند.
در این بیانیه آمده است:
«اعتصابکننده با تمام داراییاش ـ یعنی جانش ـ به مبارزهای رو در رو با وضعیت ظالمانه دست میزند. زندان را برای ما ساختهاند تا بترسیم، اما ما از دیوار ترس عبور کردهایم.»
در ادامه بیانیه، زندانیان با تأکید بر اینکه «ما نخستین قربانیان غارت و چپاول حاکمان هستیم»، از مردم خواستهاند صدای آنان باشند و از حرکتشان حمایت کنند. آنان اعتصاب را «فراخوانی برای ایستادگی جمعی در برابر نظام اعدام و سرکوب» دانستهاند.
ما در سکوت به اعتصاب خود ادامه میدهیم و هیچ کس را تسلیم مأمورین امنیتی نمی کنیم.
هدف مسئولین این است که ارتباط زندانی ها را با فضای بیرون از زندان قطع کنند و هر بلایی دلشان خواست سر ما بیاورند. هموطنان عزیز امروز به فریاد مظلومانه مادر بند قزلحصار برسید. شاید فردایی نباشد هر ساعت و هر لحظه عرصه را به ما زندانیان با توافق های شان تنگ تر می کنند. ما به امید شماها در اعتصاب مانده ایم. لطفا حمایت کنید.
زندان قزلحصار؛ نماد سیاست اعدام در دیکتاتوری حاکم
زندان قزلحصار در کرج، یکی از بزرگترین و پرجمعیتترین زندانهای ایران است و همواره محل اجرای گسترده احکام اعدام بوده است.
بنا بر گزارش نهادهای حقوق بشری، بیش از نیمی از اعدامهای ثبتشده در ایران در سالهای اخیر، در همین زندان انجام شده است.
موج اعدامها در ماههای اخیر شدت گرفته و تنها در مهرماه، دهها زندانی در زندانهای قزلحصار، رجاییشهر و دستگرد اصفهان به دار آویخته شدهاند.
کارشناسان حقوق بشر این روند را نشانهای از استفاده ابزاری حکومت از مجازات مرگ برای ایجاد رعب و مهار بحرانهای اجتماعی میدانند.
فریادی برای زندگی
اعتصاب غذای زندانیان قزلحصار در شرایطی ادامه دارد که وضعیت جسمانی بسیاری از آنان نگرانکننده است و هیچیک از مقامات قضایی حاضر به گفتوگو با نمایندگان زندانیان نشدهاند.
با این حال، از درون زندان پیامهایی بیرون آمده که نشان میدهد این حرکت، تنها برای نجات جان فردی نیست، بلکه نمادی از مقاومت جمعی در برابر سیاست اعدام است.
یکی از زندانیان در پیامی صوتی گفته است:
«ما چیزی برای از دست دادن نداریم جز زنجیرهایمان. اگر مرگ را برایمان میخواهند، ما با زندگینکردن دروغینشان مقابله میکنیم.»
در حالی که خانوادهها بیرون زندان به امید شنیدن خبری از عزیزان خود چشمبهراهاند، صدای «نه به اعدام» از درون دیوارهای قزلحصار، به یکی از رساترین فریادهای انسانی علیه ماشین مرگ حکومتی بدل شده است.
تهدید مقامات قضایی و حضور نیروهای ضد شورش
روز چهارشنبه، حسینزاده، معاون دادستان تهران و مسئول اجرای احکام اعدام، وارد زندان قزلحصار شد و در جلسهای با نمایندگان زندانیان آنان را تهدید کرد. او گفت اگر اعتصاب پایان یابد، اجرای اعدامها برای سه ماه متوقف خواهد شد،
اما در غیر این صورت «هر ماه دو سری اعدام، با هر سری شامل ۳۰ نفر» انجام خواهد گرفت.
او همچنین با لحن خشونتآمیزی هشدار داد که زندانیان «رهبر اعتصاب» را مجازات خواهد کرد و گفت:
«کاری میکنم از ادامه اعتصاب پشیمان شوید.»
همزمان، نیروهای نوپو (یگان ویژه ضدشورش) و گارد زندان در محوطه مستقر شدهاند. اگرچه تاکنون به بندها یورش نبردهاند، اما زندانیان میگویند هر لحظه احتمال حمله وجود دارد و فضای زندان بهشدت متشنج و ملتهب است.
وضعیت وخیم جسمانی زندانیان
در پنجمین روز اعتصاب، بسیاری از زندانیان دچار افت فشار، بیهوشی و ضعف شدید شدهاند. برخی از آنان به بهداری زندان منتقل شدهاند، اما بدون دریافت درمان مناسب دوباره به بند بازگردانده میشوند.
منابع میگویند مسئولان زندان از توزیع آب و مواد غذایی میان زندانیان خودداری کردهاند تا اعتصاب را بشکنند. با این حال، هیچ نشانهای از عقبنشینی در میان معترضان دیده نمیشود.
بر روی دیوارها و دستنوشتههای داخل بند، شعارهایی چون:
«ما هم فرزندان ایرانیم، لطفاً حمایت کنید»،
«نه به اعدام»،
«اینجا زندان نیست، قتلگاه است»
و
«هر مسلمان که شاهد ظلمی باشد و ساکت بماند، گناهش از ظالم سنگینتر است»
نقش بسته است — تصاویری از اعتراض درون سلولهایی که مرگ هر روز در آن تکرار میشود.
حمایت خانوادهها و بازتاب اجتماعی
همزمان با ادامه اعتصاب، شماری از خانوادههای زندانیان در برابر زندان قزلحصار تجمع کردند و خواستار توقف فوری اعدامها شدند.
در این میان، خانواده بابک شهبازی، یکی از زندانیان اعدامشده، با حضور بر مزار او از اعتصابکنندگان حمایت کردند و در پیامی ویدئویی گفتند:
«اعتصاب زندانیان قزلحصار صدای دفاع از حق حیات است — حقی که اعدام از انسان میگیرد. اعدام نه بازدارنده است، نه عدالت؛ فقط تکرار درد و رنج است.»
در شبکههای اجتماعی نیز موجی از همبستگی شکل گرفته و کاربران با هشتگهایی چون #نهبهاعدام و #قزلحصار، از زندانیان حمایت کردهاند. بسیاری از فعالان حقوق بشر خواستار اقدام فوری جامعه جهانی برای توقف موج اعدامها در ایران شدهاند.
اعتصاب، اعتراض بدن علیه مرگ
اعتصاب غذای زندانیان قزلحصار را نمیتوان صرفاً حرکتی فردی یا ناامیدانه دانست؛ این اقدام، شکل سازمانیافتهای از مقاومت در برابر سیاست سیستماتیک مرگ است.
یکی از بیانیههای غیررسمی زندانیان درون بند چنین میگوید:
«اعتصاب غذا خودکشی نیست، بلکه مبارزهای است که در آن، انسان با تمام داراییاش — یعنی جانش — در برابر ستم میایستد.»
در واقع، زندانیان با امتناع از خوردن و نوشیدن، به جهانی بیرون از دیوارها پیام میفرستند:
مرگ، تنها سلاح حکومت است، اما زندگی در مقاومت معنا مییابد.اعتصاب زندانیان قزلحصار، پژواکی است از فریاد انسانهایی که میان مرگ و کرامت، دومی را برگزیدهاند.
آنها بدنهای خود را به سنگر مقاومت تبدیل کردهاند تا جهانیان را از جنایتی که هر روز در زندانهای ایران تکرار میشود، آگاه کنند.
در حالیکه حکومت میکوشد با اعدام، ترس را بازتولید کند، زندانیان با گرسنگیِ آگاهانه خود ثابت میکنند که حتی در قلب تاریکی، هنوز میتوان چراغ اعتراض را روشن نگه داشت.
همزمان با پنجمین روز اعتصاب غذای زندانیان زندان قزلحصار کرج، نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح، ضمن حمایت از این اعتصاب غذا در اعتراض به اجرای احکام اعدام، نوشت که زندانیان پیام دادهاند «پناه و امیدشان» مردم ایران هستند.
محمدی، جمعه ۲۵ مهرماه با انتشار ویدیویی از ادامه اعتصاب زندانیان بندهای دو، سه و چهار زندان قزلحصار خبر داد و نوشت تعدادی از زندانیان در پنجمین روز اعتصاب، بدحال هستند و نیاز به مراقبت دارند.
این فعال حقوق بشر افزود: «نهاد امنیت، قصد سرکوب زندانیان معترض و ایجاد ارعاب و وحشت دارد. زندانیان پیام دادهاند که پناه و امیدشان مردم ایران هستند.
۲۴ مهر نیز جمعی از زنان زندانی سیاسی در زندان اوین در بیانیهای مشترک در مخالفت با اعدام و برای حمایت از اعتراض زندانیان قزلحصار نوشتند: «بند زنان اوین ضمن تقدیر از حرکت تاثیرگذار زندانیان قزلحصار، تا لغو مجازات اعدام در کنار تمامی محکومان به مرگ و خانوادههای آنان ایستاده است.»
آنها تاکید کردند: «بلوغ سیاسی در زندان قزلحصار، نقطهعطفی در تاریخ مبارزات مردم ایران علیه سرکوب و مجازات مرگ است.»
به اعتقاد امضاکنندگان نامه، «اعمال مجرمانهای نظیر قتل، جرایم مواد مخدر، سرقت و تجاوز که عموما منجر به صدور احکام مرگ میشوند، در نتیجه تدابیر سیاسی-اقتصادی حاکمیت بروز مییابند» و اعتراض علیه این سیاستها، «نشانه بلوغ افکار عمومی» است.
صدای زندانیان محکوم به اعدام شویم
محمدی در بخش دیگری از پیام اینستاگرامی خود نوشت: «بیایید صدای هزاران زندانی محکوم به اعدام شویم که برای حق حیات، جانشان را به میدان مبارزه علیه اعدام آوردهاند.»
او با اعلام حمایت از اعتصاب غذای زندانیان قزلحصار افزود: «از نهادهای مدافع حقوق بشر تقاضای حمایت از مردم و مبارزه علیه اعدام را دارم.»زندانیان اعلام کردند تا وقتی که حکم اعدامشان به حبس تغییر نکند، به اعتصاب ادامه خواهند داد.
طی روزهای گذشته شماری از خانوادههای زندانیان محکوم به اعدام با تجمع در مقابل زندان قزلحصار، نسبت به روند فزاینده اجرای احکام اعدام اعتراض کردند.
قزلحصار کرج یکی از مخوفترین زندانهای ایران است که بسیاری از احکام اعدام زندانیان با اتهامات مختلف در آن اجرا میشود.
هرانا ۱۷ مهرماه در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام خبر داد در یک سال گذشته (۱۹ مهر ۱۴۰۳ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۴) دستکم هزار و ۵۳۷ نفر در ایران اعدام شدهاند.
در این گزارش آمده است زندان قزلحصار با ۱۸۳ اعدام، بیشترین آمار اجرای احکام اعدام در یک سال گذشته را داشته است.
حسین بائومی، معاون بخش خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل، ۲۴ مهرماه تاکید کرد: «کشورهای عضو سازمان ملل باید با فوریت به مقابله با موج شوکآور اعدامها در ایران برخیزند.»
