آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
اعلام ورشکستگی بانک «آینده»، یکی از بزرگترین بانکهای باصطلاح خصوصی ایران، موجی از نگرانی در میان سپردهگذاران و ناظران اقتصادی برانگیخته است. کارشناسان این رویداد را نه صرفاً سقوط یک مؤسسه مالی، بلکه علامتی از بحرانی فراگیر در ساختار بانکی و اقتصادی کشور میدانند؛ بحرانی که در پرتو تحریمها، فساد و سوءمدیریت، نظام رانتی-مالی ایران را در آستانۀ فروپاشی قرار داده است.
بانک «آینده»، از بزرگترین بانکهای باصطلاح خصوصی ایران، رسماً ورشکسته اعلام شد و داراییها و تعهدات آن بنا به تصمیم بانک مرکزی به بانک دولتی «ملی ایران» واگذار گردید. این تصمیم، که امروز شنبه ۲۵ اکتبر از سوی رسانههای رسمی جمهوری اسلامی گزارش شد، از نادرترین موارد انحلال بانکی در تاریخ معاصر ایران بهشمار میرود.
بانک آینده در سال ۲۰۱۲ تأسیس شد و با داشتن ۲۷۰ شعبه در سراسر کشور – از جمله ۱۵۰ شعبه در تهران – از جمله مؤسسات مالی پرنفوذ بخش خصوصی بود. اما بنا بر گزارش خبرگزاری ایسنا، بانک آینده در سالهای اخیر با بدهیهای سنگین و زیان انباشتهای بالغ بر ۵۴۰۰ هزار میلیارد ریال (حدود ۴,۵ میلیارد یورو) و ۳۱۱۰ هزار میلیارد ریال کسری نقدینگی (نزدیک به ۲,۵ میلیارد یورو) روبررو بوده است.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی اعلام کرده است که از روز شنبه، تمام داراییها، سپردهها و تعهدات بانک آینده به بانک ملی منتقل شده و سپردهگذاران میتوانند بدون نگرانی وجوه خود را از طریق شعب بانک ملی دریافت کنند.
ابوالفضل نجارزاده، مدیرعامل بانک ملی، در گفتگو با تلویزیون دولتی ایران تأیید کرد که «فرآیند انتقال بانک آینده به بانک ملی بهطور کامل انجام شده است». او افزود: «ما از پیوستن مشتریان جدید به خانوادۀ بزرگ بانک ملی خرسندیم.» پیامکی با همین مضمون نیز روز شنبه به تلفن همراه مشتریان سابق بانک آینده ارسال شده است.
در تهران، خبرنگار خبرگزاری فرانسه گزارش داده که در برابر شماری از شعب سابق بانک آینده صفهای طولانی سپردهگذاران تشکیل شده و نیروهای پلیس نیز در محل حضور داشتهاند. علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد ایران، در واکنش به نگرانیهای سپردهگذاران اعلام کرد که «هیچ خطری متوجه مشتریان نیست و وجوه آنان بهطور کامل تضمین شده است.»
سوءمدیریت و پروژههای پرهزینه
روزنامۀ «هممیهن» در گزارشی، از «ورشکستگی کامل» بانک آینده سخن گفته و نوشته است که این مؤسسه سالها بدون سرمایۀ کافی به فعالیت ادامه داده و برای جبران کسری نقدینگی به وامگیری گسترده روی آورده بود. حمیدرضا غنیآبادی، از مدیران بانک مرکزی، نیز تأکید کرده است که «بیش از ۹۰ درصد منابع مالی بانک آینده به شرکتهای وابسته یا پروژههایی اختصاص یافته که خود بانک مدیریت میکرد و هیچگاه بازپرداخت نشدند.»
از جمله این پروژهها، مجتمع عظیم «ایرانمال» در غرب تهران است که از سوی بانک آینده تأمین مالی شد و بهعنوان یکی از بزرگترین مراکز تجاری جهان معرفی میشود.
بحرانی فراتر از یک بانک
بانک ملی و بانک سپه از مهمترین نهادهای بانکی دولتی ایران بهشمار میآیند، اما بانک آینده تنها مورد ورشکستگی نیست. خبرگزاری تسنیم گزارش داده است که دستکم پنج بانک دیگر از جمله «سرمایه»، «دی»، «ایرانزمین»، «ملل» و حتی خود بانک «سپه» نیز با مشکلات مالی جدی روبرو هستند.
به باور ناظران اقتصادی، فروپاشی بانک آینده نشانهای از بحران ساختاری در نظام بانکی ایران است : نظامی که در سایۀ تحریمهای بینالمللی، ضعف نظارت، فساد گسترده و پروژههای غیرمولد، بیش از هر زمان دیگری آسیبپذیر شده است.
ورشکستگی بانک آینده میتواند سرآغاز زنجیرهای از ورشکستگیها باشد. به باور ناظران، سالها سوءمدیریت، فساد و هدایت منابع بانکی به سمت پروژههای غیرمولد، نظام مالی ایران را در آستانۀ فروپاشی قرار داده است.
در شرایط تحریم، تورم مزمن و سقوط ارزش ریال، «ادغام» و «نجات موقت» بانکها شاید بتواند بحران را به تعویق اندازد، اما دیگر قادر به پنهان کردن واقعیت نیست: نظام بانکی ایران و به تبع آن نظام اقتصادی کشور به نقطۀ بحرانی فروپاشی رسیده است.
