آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
فرانسه، بریتانیا، آلمان وآمریکا پیشنویس قطعنامۀ تازهای را به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی دادهاند که در آن از رژیم ایران خواسته شده توضیحاتی درباره دو سایت هستهای بمبارانشده و وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده این کشور ارائه کند و دسترسی بازرسان به تأسیسات هستهای ایران را بیدرنگ فراهم سازد.
سه قدرت اروپایی فرانسه، بریتانیا و آلمان به همراه ایالات متحد آمریکا پیشنویس قطعنامهای را به نشست این هفته شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارائه کردهاند. در این پیشنویس از رژیم ایران خواسته شده درباره دو سایت هستهای این کشور که در ماه ژوئن هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند توضیح بدهد و دسترسی بازرسان به این مراکز و نیز ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را فراهم سازد. این چهار کشور تاکید کردند که قطعنامه، خواست تازهای از جمهوری اسلامی مطرح نمیکند و فقط بر اجرای تعهداتی تاکید دارد که تهران پیشتر به آنها ملزم شده است؛ از جمله فراهم کردن دسترسی بدون مانع برای بازرسان، ارائه اطلاعات دقیق درباره حسابرسی مواد هستهای و احیای ترتیبات نظارتی ضروری.
در بیانیه این کشورها آمده است: «پیام ما روشن است: ایران باید بدون تاخیر مسائل پادمانی خود را حل کند. ایران باید با دسترسی، پاسخگویی و احیای نظارت، همکاری عملی ارائه دهد تا آژانس بتواند وظیفه خود را انجام دهد و به بازسازی اعتماد کمک کند.»
به گفته این چهار کشور، قطعنامه ارائهشده ماموریت گزارشدهی آژانس را مشخصتر میکند تا گزارشهای منظم درباره میزان پایبندی حکومت ایران به مولفههای هستهای قطعنامههای بازاعمالشده شورای امنیت منتشر شود.
این کشورها افزودند که قطعنامه هیچ تعهد جدیدی ایجاد نمیکند، بلکه شفافیت را بازمیگرداند و سازوکار گزارشدهی را به وضعیت پیش از توافق برجام، در قالب یک دستورکار واحد، برمیگرداند؛ امری که برای اجرای موثر ماموریت آژانس «ضروری» توصیف شد. در بیانیه همچنین به «عدم پایبندی مداوم ایران» به تعهدات حقوقیاش طبق توافقنامه پادمان انپیتی اشاره شده و تاکید میشود که این توافق «در هر شرایطی لازمالاجرا» است و جمهوری اسلامی باید دسترسی کامل به تمامی تاسیسات تحت پادمان فراهم کند.
چهار کشور غربی از جمهوری اسلامی خواستند گزارش ویژه درباره مواد هستهای خود را فورا ارائه کند و امکان دسترسی کامل آژانس به مواد و تاسیسات هستهای را فراهم آورد.
ساعاتی پیش از ارائه این قطعنامه، رافائل گروسی در نشست خبری خود که چهارشنبه برگزار شد گفته بود که آژانس بینالمللی انرژی اتمی از شورای حکام درخواست نوشتن پیشنویس قطعنامه علیه ایران نکرده است.
او اشاره کرد آژانس هنوز در مکانهایی که نیاز دارد حاضر باشد، حاضر نیست و اجازه دسترسی به سایتهای اتمی مورد حمله را نیافته است.
گروسی اشاره کرد ماندن جمهوری اسلامی در انپیتی به این معناست که باید قواعد آن را رعایت کند.
مدیرکل آژانس اضافه کرد: «تنها کاری که آژانس میتواند انجام دهد گفتوگو با تهران است تا دسترسی به سایتهای مورد نظر را به دست بیاورد.» گروسی گفت ذخیره اورانیوم غنیشده ایران همچنان موجود است.
پیشتر نیز کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سهشنبه هشدار داده بود توافقی که تهران در ماه سپتامبر با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در قاهره امضا کرد، با قطعنامه آمریکا و سه کشور اروپایی در شورای حکام به خطر خواهد افتاد.توافق قاهره به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه داد تا بازرسیها را از تمام تاسیسات هستهای اعلام شده ایران، از جمله تاسیساتی که در جربان جنگ ۱۲ روزه و به دنبال حملات اسرائیل و آمریکا آسیب دیدند، از سر بگیرد.
اما پس از آنکه سه قدرت اروپایی در اواخر سپتامبر از طریق مکانیسم ماشه، تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی را بازگرداندند، مقامات جمهوری اسلامی گفتند که اعمال مجدد تحریمها «به طور قطع» این توافق را متوقف خواهد کرد.در سپتامبر گذشته، جمهوری اسلامی در چارچوب توافقی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی ازسرگیری کامل بازرسیها و تحقیق دربارۀ سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده تهران را پذیرفت، هر چند اندکی بعد این توافق را بیاعتبار اعلام کرد.
در متن پیشنویس جدید علاوه بر انتقاد از سطح نازل همکاری حکومت ایران، از این کشور خواسته شده که پروتکل الحاقی پیمان منع گسترش سلاحهای اتمی را نیز اجرا کند. اجرای این پروتکل دامنه اختیارات آژانس را در بازرسیها بهطرز چشمگیری افزایش میدهد.
جمهوری اسلامی ایران این پروتکل را در سال ۲۰۰۳ امضا کرد، اما هرگز آن را که از ارکان اصلی توافق هستهای ۲۰۱۵ است اجرا نکرد. این پروتکل امکان بازرسیهای سرزده و دسترسی به سایتهای اعلامنشدۀ هستهای را برای آژانس فراهم میکند.
پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ حکومت ایران اجرای این پروتکل را کنار گذاشت. در پیشنویس همچنین آمده است : «شورای حکام از جمهوری اسلامی میخواهد که مطابق مفاد پروتکل الحاقی که در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۳ امضا کرده، عمل و آن را بدون تأخیر اجرا کند.» پیشنویس همچنین از آژانس میخواهد که در گزارشهای خود جزئیات بیشتری درباره محل نگهداری ذخایر اورانیوم و شمار سانتریفوژهای حکومت ایران ارایه کند.
