
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز پنجشنبه ۲۰ نوامبر (۲۹ آبان) قطعنامهای را تصویب کرد که در آن خواستار ارائه پاسخ و دسترسی از سوی ایران شده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از برخی دیپلماتهای حاضر در نشست روز پنجشنبه که پشتِ درهای بسته انجام شد، نوشت که شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهاد نظارتی هستهای وابسته به سازمان ملل متحد، در این روز قطعنامهای را تصویب کرد که طبق آن ایران باید «بدون تأخیر» وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده و همچنین سایتهای هستهای بمبارانشده را به آژانس اطلاع دهد.
هدف اصلی این قطعنامه تمدید و تنظیم دوباره مأموریت آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای گزارشدهی دربارهٔ جنبههایی از برنامه هستهای ایران است. اما قطعنامه همچنین تأکید میکند اکنون که پنج ماه از حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران میگذرد، این کشور باید بهسرعت پاسخها و دسترسیهای مورد درخواست آژانس را فراهم کند.
این قطعنامه را که با ۱۹ رأی موافق، سه رأی مخالف (روسیه، چین، نیجر) و ۱۲ رأی ممتنع تصویب شد، سه کشور اروپایی و آمریکا پیشنهاد کرده بودند و هدف اصلی آن تمدید و تنظیم مأموریت آژانس برای نظارت بر برخی جنبههای برنامهٔ هستهای ایران است.چند واحد تأسیسات هستهای ایران از جمله فردو، نطنز و مرکز فرآوری اورانیوم اصفهان در حملات اسرائیل و آمریکا تخریب شدهاند. تهران از آن زمان دسترسی بازرسان را ممنوع کرده و دربارهٔ سرنوشت ۴۴۱ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی اطلاعرسانی نکرده؛ مقداری که بهگفتهٔ آژانس برای ساخت حدود ۱۰ بمب اتمی در صورت غنیسازی بیشتر کافی است.
قدرتهای غربی این سطح غنیسازی را بیتوجیه میدانند و آژانس آن را «مایه نگرانی جدی» توصیف کرده است.
آژانس در گزارش اخیر خود تأکید کرده که ایران همچنان اجازهٔ ورود بازرسان را نمیدهد و بررسی ذخایر به تعویق افتاده است. عباس عراقچی نیز گفته که پس از حملهٔ آمریکا، غنیسازی عملاً متوقف شده چون تأسیسات آسیب دیدهاند.آلمان، ایالات متحده، بریتانیا و فرانسه، پیشنویس این قطعنامه را به شورای حکام ارائه کرده بودند که در آن از جمهوری اسلامی خواسته شده بلافاصله و بهطور کامل با آژانس همکاری کند و اجرای کامل پروتکل الحاقی را از سر بگیرد.
این چهار کشور شامگاه ۲۸ آبان در بیانیهای تاکید کردند: «پیام ما روشن است: ایران باید بدون تاخیر، مسائل پادمانی خود را حل کند. ایران باید از طریق فراهم کردن دسترسی، پاسخگویی و احیای نظارتها، همکاری عملی لازم را ارائه دهد تا آژانس بتواند وظایف خود را انجام دهد و روند بازسازی اعتماد تسهیل شود.»
جمهوری اسلامی پیش از این تهدید کرده بود تصویب این قطعنامه بر روابط تهران و آژانس «تاثیر منفی» خواهد گذاشت.
بیانیه مشترک جمهوری اسلامی، روسیه و چین
رسانههای حکومتی در ایران ۲۹ آبان گزارش دادند جمهوری اسلامی، روسیه، بلاروس، چین، کوبا، نیکاراگوئه، ونزوئلا و زیمبابوه، همزمان با نشست شورای حکام، بیانیهای مشترک صادر کردند.
در این بیانیه حملات آمریکا و اسرائیل به سایتهای اتمی حکومت ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه محکوم شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تاکنون بارها اعلام کرده در پی حملات ایالات متحده به سایتهای نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ، برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شده است.
با این حال، دیپلماتهای غربی بر این باورند که این حملات هرچند خسارتهای جدی بر جای گذاشت، اما نتوانست زیرساختهای هستهای ایران را منهدم کند و از همین رو، گمانهزنیها درباره ذخایر اورانیوم غنیشده تهران همچنان ادامه دارد.
میل به مذاکره با آمریکا
ترامپ ۲۷ آبان در نشست خبری مشترک با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در کاخ سفید گفت جمهوری اسلامی بهشدت خواهان دستیابی به توافق است و «ما مشغول گفتوگو با آنها هستیم».
در سوی دیگر، ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، ۲۹ آبان از سرگیری مذاکرات میان تهران و واشینگتن را تکذیب کرد و در عین حال گفت: «میل به مذاکره بوده و هست.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز ۲۸ آبان تاکید کرد حکومت ایران هرگونه توافق غنیسازی صفر را «خیانت» میداند و «به هیچ وجه» چنین شرطی را نخواهد پذیرفت.
پیش از جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۸ آبان در گفتوگو با خبرنگار ایراناینترنشنال گفت همه تاسیسات هستهای ایران از بین نرفتهاند و تنها بخشی از آنها «آسیب شدیدی» دیدهاند.
او تاکید کرد تخریب بخشی از این تاسیسات نمیتواند دلیلی برای توقف بازرسیها باشد و نظارت آژانس همچنان ضروری است.
بیانیه ۸ کشور در حمایت از ایران
از سوی دیگر هشت کشور در نشست آژانس بینالمللی انرژی اتمی بیانیهای مشترک صادر کردند که در آن حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران «نقض آشکار حقوق بینالملل» توصیف شده و از آژانس و جامعه جهانی خواسته شده این اقدامات را محکوم و از تکرارشان جلوگیری کنند.
هشت کشور عبارتاند از ایران، روسیه، بلاروس، چین، کوبا، نیکاراگوئه، ونزوئلا و زیمبابوه.
این کشورها همچنین از حق ایران برای استفادهٔ صلحآمیز از انرژی هستهای و از تعهد آن به مقررات پادمان حمایت کرده و بر تداوم همکاری ایران با آژانس تأکید کردند.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت