آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
گزارش والاستریت ژورنال نشان میدهد که جمهوری اسلامی در یک سال گذشته صدها میلیون دلار از محل فروش نفت را از مسیر صرافیها و شرکتهای پوششی در دوبی به حزبالله منتقل کرده است؛ واقعیتی که نه فقط نقش سپاه پاسداران در کنترل درآمدهای نفتی را آشکار میکند، بلکه نشان میدهد چرا امارات—بهرغم اتحاد با آمریکا و همکاری امنیتی با اسرائیل—از تداوم یک ایران ضعیف، تحت فشار و وابسته به زیرساخت مالی دوبی سود میبرد.اختلال در مسیرهای سوریه و انتقال شبکه مالی تهران به دوبی
روزنامه والاستریت ژورنال در شماره دیروز خود پنجشنبه بیست و هفت نوامبر گزارش داده است که رژیم ایران در یک سال گذشته صدها میلیون دلار به حزبالله لبنان منتقل کرده است و انتقال این مبالغ از مسیر صرافیها، شرکتهای خصوصی و دلالان مالی در دوبی صورت گرفته است.
بر اساس این گزارش، راههای سنتی انتقال پول از طریق سوریه به دلیل تحولات میدانی و فروپاشی رژیم بشار اسد در دسامبر گذشته مختل شده است. همچنین دولت لبنان نظارت و کنترل بر فرودگاه بیروت را که در انحصار حزبالله بوده افزایش داده و این تغییرات، تهران و حزبالله را وادار کرده تا بیشتر از شبکه مالی دوبی و سیستم غیررسمی حوالهٔ سنتی استفاده کنند. یعنی : سیستمی که بر اعتماد میان دلالان متکی است و خارج از شبکه بانکی فعالیت میکند.
بهنوشته والاستریت ژورنال، پولهای ارسالی برای حزبالله عمدتاً از محل فروش نفت ایران تأمین میشود. منابع آگاه گفتهاند که رژیم ایران با استفاده از صرافیهای وابسته، شرکتهای خصوصی و واسطههای مالی، درآمد نفت را از امارات به لبنان منتقل کرده است. این پول سپس از طریق شبکه حواله به حزبالله میرسد.
به گفتۀ مقامهای آمریکایی، نیروی قدس سپاه پاسداران از ژانویه تاکنون بیش از یک میلیارد دلار به حزبالله پول منتقل کرده است. وزارت خزانهداری آمریکا در اوایل ماه جاری نوامبر این خبر را تأیید و منتشر کرده بود. یک مقام اماراتی که نخواسته نامش فاش شود به والاستریت ژورنال گفته است که ابوظبی با چنین فعالیتهایی مخالف است و با همکاری شرکای بینالمللی در تلاش است این شبکهها را متوقف کند.
دولت لبنان در ماههای گذشته برای مقابله با قاچاق و انتقال پول و اسلحه از ایران، پروازهای مستقیم از تهران را ممنوع کرده و نظارتهای مرزی خود را افزایش داده است. با این حال، مقامهای عربی به روزنامۀ وال استریت ژورنال گفتهاند که حکومت ایران اکنون مسافران بیشتری را با مقادیر کوچک پول نقد یا جواهرات به بیروت اعزام میکند تا به این ترتیب از الزامات گمرکی و سقفهای اعلام دارایی عبور کنند.
گزارش همچنین میگوید که بخش مهمی از پولهای ارسالی صرف بازسازی قوای حزبالله شده که در جریان جنگ یکساله با اسرائیل، بخش بزرگی از زیرساختها و فرماندهی خود را از دست داده و به همین دلیل پس از آتشبس نوامبر گذشته به دنبال احیای ساختار نظامی خود است. به نوشتۀ وال استریت ژورنال حکومت ایران قصد دارد با این تزریق مالی، توان حزبالله را دوباره بازسازی کند.
ماه گذشته وزارت خزانهداری آمریکا دو فرد را بهاتهام استفاده از صرافیها برای تأمین مالی حزبالله تحریم کرد. جان هارلی، معاون وزیر خزانهداری آمریکا در امور تروریسم مالی، گفته بود که حکومت ایران تنها در سال ۲۰۲۵ توانسته حدود یک میلیارد دلار به حزبالله پول منتقل کند.
انتشار گزارش وال استریت ژورنال همزمان است با نخستین سالگرد آتشبسی که به جنگ بیش از یکساله اسرائیل و حزبالله پایان داد. این جنگ از ۸ اکتبر ۲۰۲۳ و همزمان با درگیریهای غزه آغاز شد. اسرائیل در سپتامبر ۲۰۲۴ وارد لبنان شد و دو ماه بعد با وساطت آمریکا آتشبس برقرار شد. بر اساس توافق آتش بس، حزبالله و اسرائیل باید از جنوب لبنان عقبنشینی میکردند و ارتش لبنان جای آنها را میگرفت. ارتش اسرائیل از اکثر پایگاهها عقب کشیده، اما پنج موقعیت مرزی را همچنان حفظ کرده و دلیل آن را برچیده نشدن کامل زیرساختهای نظامی حزبالله مطابق نص توافق آتشبس اعلام کرده است.
از زمان برقراری آتشبس، اسرائیل صدها حمله هوایی، عملیات زمینی و یورش محدود علیه مواضع حزبالله انجام داده است تا مانع بازسازی مجدد نظامی این گروه شود. مقامات اسرائیلی میگویند حزبالله همچنان در تلاش برای بازیابی توان خود است و نشانههای بازسازی در جنوب لبنان دیده میشود. بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، حزبالله علاوه بر منابعی که رژیم ایران در اختیارش می گذارد، شبکههای مالی گستردهای در آفریقا و آمریکای جنوبی دارد. این شبکهها درگیر تجارت غیرقانونی مواد مخدر، الماس و پولشویی هستند و بخشی از اقتصاد پنهان گروه را تشکیل میدهند.
پول نفت در اختیار سپاه درآمدهای خارج از کنترل دولت
گزارش والاستریت ژورنال درباره انتقال صدها میلیون دلار از خاک امارات به حزبالله، این پرسش کلیدی را دوباره مطرح کرده است: چرا ابوظبی، با آنکه متحد آمریکا و شریک امنیتی اسرائیل است، به شبکههای مالی وابسته به سپاه و نیروی قدس اجازه میدهد از دوبی برای دور زدن تحریمها استفاده کنند؟ پاسخ را باید در ترکیب پیچیدهای از منافع اقتصادی و ملاحظات امنیتی امارات جستجو کرد.
دوبی سالهاست به «رگ حیاتی تجارت ایران» تبدیل شده است. رویترز در سال ۲۰۲۳ نوشت: «دوبی برای اقتصاد ایران نقشی محوری دارد و بیش از ۸ هزار شرکت ایرانی در آن فعالاند.» به گزارش نیویورکتایمز، تحریمها باعث شد امارات «به دروازه اصلی ورود کالا و سرمایه به ایران» تبدیل شود. حتی پس از فشارهای آمریکا، بلومبرگ تأیید کرد که «امارات همچنان کانال اصلی تجارت پنهان ایران» باقی مانده است.در کنار این واقعیت اقتصادی، امارات ملاحظات امنیتی روشنی دارد. انستیتوی واشنگتن مینویسد: «امارات، ایران را هم تهدید میبیند و هم همسایهای که باید با آن همزیستی کرد.» حملات پهپادی حوثیها در ۲۰۲۲ این واقعیت را به ابوظبی یادآوری کرد. به همین دلیل، امارات حتی پس از امضای پیمان ابراهیم، هنوز به سیاست «مدیریت تنش» با تهران وفادار مانده است. جیمز دورسی، پژوهشگر شناختهشده، میگوید: «ابوظبی بهدنبال بازدارندگی متقابل است؛ نه تقابل مستقیم با ایران.»
در این حال، آمریکا نیز به همکاری امنیتی امارات نیاز دارد و نمیخواهد آن را به سوی چین یا روسیه هل بدهد. والاستریت ژورنال در گزارشی جداگانه نوشت: «آمریکا، در قبال امارات، مصالح امنیتی را بر فشار بر ایران ترجیح میدهد.» اسرائیل نیز در همین چارچوب عمل میکند. هاآرتص تحلیل کرده که تلآویو «پیمان ابراهیم را مهمتر از فشار بر امارات» میداند، زیرا رابطه با ابوظبی برایش «یک دارایی استراتژیک» است.
اماراتِ متحد آمریکا، شریک پنهان تجارت و دورزدن تحریمهای ایران
نتیجه این ملاحظات روشن است: حفظ «ایران ضعیف اما پابرجا» به یاری حکومت اسلامی برای امارات سودآور و کمهزینهتر از فروپاشی جمهوری اسلامی یا تقابل مستقیم با تهران است. کریستین اولریشسن، پژوهشگر مسائل خلیج فارس در دانشگاه رایس، در یکی از صریحترین تحلیلهای خود میگوید: «امارات خواهان ایرانِ بیثبات نیست؛ اما از ایرانِ تحت فشار و وابسته به دوبی سود میبرد.» به گفته دورسی بیثباتی داخلی در ایران «امارات را از حالت تجارتمحور به حالت تدافعی و امنیتی میبرد» و جریان مالی ایران را ناخواسته کاهش میدهد.
گزارش والاستریت ژورنال درباره انتقال صدها میلیون دلار پول نفت ایران به حزبالله در یک سال گذشته به نکتۀ اساسی دیگری اشاره دارد: کنترل بخش مهمی از درآمدهای نفتی ایران در اختیار سپاه پاسداران و نیروی قدس است. وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیهای در نوامبر ۲۰۲۵ تأکید کرده بود که «نیروی قدس از ساختارهای فروش نفت ایران برای تأمین مالی گروههای نیابتی استفاده میکند.» رویترز نیز پیشتر گزارش داده بود که سپاه از طریق شرکتهای پوششی، بخشی از نفت ایران را در بازار سیاه میفروشد. این شواهد نشان میدهند که درآمدهایی که باید وارد خزانه عمومی ایران شود، در عمل در اختیار شبکه مالی سپاه قرار دارند و برای تأمین مالی حزبالله و دیگر نیروهای نیابتی خرج میشوند. به تعبیر یکی از مقامهای سابق خزانهداری آمریکا که در گفتگو با فایننشالتایمز مطرح شد: «سیستم مالی ایران دو لایه دارد : لایه رسمی دولت و لایه پنهان سپاه. و لایه دوم است که جریان پول را هدایت میکند.» در این بین دوبی تنها یکی از مسیرهای انتقال پول توسط سپاه است.
