
شانزدهم آذر روز دانشجو، در حافظه جمعی مردم ایران تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ روزی است که در آن، تاریخ بار دیگر حقیقت سرنوشتساز خود را یادآور میشود: هرگاه آزادی به محاق میرود و قدرت بر جان و اندیشه جامعه سایه میافکند، این دانشجویان هستند که نخستین فریادها را سر میدهند. از ۱۶ آذر ۱۳۳۲ تا جنبشهای دانشجویی دهههای بعد، دانشگاه همواره سنگر مقاومت و اعتراض بوده است.
انتشار بیانیه از دل زندان
در چنین روزی، انتشار بیانیهای از دل زندان، آن هم از سوی زندانی سیاسی محکوم به اعدام، معنای مضاعفی مییابد. احسان فریدی، که اکنون در زندان مرکزی تبریز زندانی است، در این بیانیه تازه نه تنها روایت شخصی خود از رنج، مقاومت و ایستادگی را بیان میکند، بلکه تصویری دقیق از نقش تاریخی دانشجویان در برابر استبداد و بیعدالتی ارائه میدهد. او با بازخوانی ۱۶ آذر تاریخی و پیوند آن با امروز، بر مسئولیت اخلاقی و اجتماعی نسل دانشجو تأکید میکند؛ نسلی که به باور او همچنان امید زنده این سرزمین است و آینده را میسازد، نه قدرتهای خارجی و نه ساختارهای استبدادی.
این بیانیه یادآور آن است که حتی در دل زندان، وقتی جسم در بند است، اندیشه همچنان میتواند آزادانه و با صراحت سخن بگوید.در زیر متن کامل بیانیه دانشجوی زندانی سیاسی احسان فریدی آمده است:
به نام عدالت و آزادی
۱۶ آذر؛ پیوند تاریخ مقاومت و امروز
به مناسبت گرامیداشت شانزدهم آذر، روز دانشجو، که آن روز در ادامه کودتای ننگین بیست و هشت مرداد چکمهپوشان محمدرضا پهلوی برای خوش خدمتی به اربابان خود با کشتار دانشجویان را سرکوب کردند تا آخرین روزنه ی امید برای آزادی را کور کنند، سلام و درود میفرستم به همه دانشجویان و اساتید شجاع سرزمینم؛ کسانی که در زیر سایه سنگین سرکوب و بیعدالتی، فریاد را انتخاب کرده، و همچنان مشعل آگاهی را روشن نگه داشتند. امروز نیز شاهدیم مثلث شوم ارتجاع ، استبداد و
استعمار، این سه ضلع کهنه اما همچنان فعال تاریخ، میکوشند با چهرهای نو و شعارهای فریبنده بار دیگر حق مردم را مصادره کنند؛ همان کسانی که زمانی با گلوله بر سینههای دانشجویان شلیک کردند، حال میخواهند با کمک موشک و بمب و هواپیمای قدرتهای خارجی نسخه ای تازه از آزادی برایمان بنویسند . اما ما نیک میدانیم که آزادی از بیرون تحمیل نمی شود؛ بلکه تنها از دل ایمان و اراده همین دانشجویان و مردم سرزمین مان زاده خواهد شد.
به یاران دبستانیام، از دانشگاه تا زندانها، در هر رشته و هر مقطعی میگویم: معیار سنجش ما نه عنوانهاست و نه مدرکها؛ تنها ایستادگی ماست که نشان خواهد داد از این آزمون چگونه بیرون آمدهایم. یاران دبستانی، شما امیدهای زنده این سرزمینید. آینده ایران را شما خواهید ساخت؛ شمایی که به آزادی ایمان دارید ، حقیقت را به معامله نمیگذارید و در سختترین لحظات، راه ایستادن را بر فراموشی و سازش ترجیح میدهید.
اگر توانستهایم در روزهای تلخ زندان دوام بیاوریم، بهخاطر شما بوده است؛ بهخاطر همدلیتان، بهخاطر اینکه نشان دادید هنوز در این خاک، دلهایی میتپد که زیر بار ظلم خم نمیشوند و در برابر تحقیر انسانیت خاموش نمیمانند. محکم بمانید، که ایران فردا نه از دل فرمانها و حصارها، بلکه از ایمان شما به کرامت انسان زاده خواهد شد. آینده را شما مینویسید؛ شما که حتی در بند، آزادتر از آنانید که آزادی مردم را به بند کشیدهاند.
احسان فریدی – زندانی سیاسی محکوم به اعدام در زندان مرکزی تبریز
استمرار مقاومت در سراسر کشور
بیانیه احسان فریدی نه فقط پیام یک زندانی سیاسی، بلکه گواهی روشن بر استمرار سنت مقاومت در کشور است؛ سنتی که از ۱۶ آذر ۱۳۳۲ آغاز نشده و به امروز نیز محدود نمیماند، بلکه همچنان در لایههای جامعه جریان دارد. سخنان او نشان میدهد که حتی در زیر فشار احکام سنگین و شرایط دشوار زندان، اندیشه آزادیخواهی و باور به کرامت انسانی خاموششدنی نیست.
در زمانی که بسیاری از دانشجویان و جوانان معترض یا زندانیان سیاسی با محدودیت، تبعید، بازداشت یا صدور احکام سنگین روبهرو هستند، مرور چنین پیامهایی یادآور میشود که مقاومت تنها یک کنش سیاسی نیست، بلکه یک انتخاب اخلاقی است.
صدای احسان فریدی، هرچند از پشت دیوارهای زندان، اما همچون ادامه فریاد تاریخی دانشجویانی است که برای آزادی و عدالت هزینه دادهاند. او بار دیگر نشان میدهد که مبارزه برای حقیقت، حتی در بند، ادامه دارد و ۱۶ آذر همچنان الهامبخش نسلی است که نمیخواهد آیندهاش با ترس و سکوت تعریف شود.
بر گرفته از کانون حقوق بشر ایران
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت