
ایالات متحده و ایران روز سهشنبه در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد بر سر شرایط ازسرگیری مذاکرات هستهای مواضع متفاوتی را مطرح کردند؛ آمریکا از آمادگی خود برای گفتوگوهای مستقیم سخن گفت و ایران اعلام کرد شروط مطرحشده از سوی واشنگتن را نمیپذیرد.
گفتوگوهای هستهای میان تهران و واشنگتن پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در ماه ژوئن، در پنج دور برگزار شد؛ جنگی که در جریان آن ایالات متحده نیز با حمله به تاسیسات هستهای ایران نقش مستقیمی ایفا کرد
روند گفتوگوها از همان ابتدا با اختلافهای اساسی همراه بود؛ بهویژه بر سر غنیسازی اورانیوم در خاک ایران، موضوعی که کشورهای غربی خواستار توقف آن برای کاهش خطرات نظامی هستند اما ایران آن را خط قرمز خود میداند.
مورگان اورتگاس، نماینده معاون امور خاورمیانه دولت دونالد ترامپ روز سهشنبه در شورای امنیت گفت: «ایالات متحده همچنان برای مذاکرات رسمی با ایران در دسترس است اما تنها در صورتی که تهران آماده گفتوگویی مستقیم و معنادار باشد.»
او افزود که واشینگتن شروط مشخصی را برای هر توافق احتمالی مطرح کرده و خاطرنشان شد «مهمترین اصل این است که هیچگونه غنیسازی در داخل ایران نباید انجام شود و مواضع ما در این زمینه تغییر نکرده است».در مقابل امیر سعید ایروانی، نماینده ایران در سازمان ملل متحد به اعضای شورا گفت که آمریکا با پافشاری بر سیاست غنیسازی صفر، با اصول یک مذاکره منصفانه همخوانی ندارد.
او گفت: «ما از هر مذاکره عادلانه و معناداری استقبال میکنیم اما اصرار بر سیاست غنیسازی صفر برخلاف حقوق ما بهعنوان عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای است و نشان میدهد که آنها در پی مذاکره منصفانه نیستند.»
ایروانی افزود: «آنها میخواهند نیت از پیش تعیینشده خود را به ایران دیکته کنند. ایران در برابر فشار و ارعاب سر خم نخواهد کرد.»
سازمان ملل متحد در اواخر ماه سپتامبر، پس از فعال شدن سازوکاری موسوم به «اسنپبک» توسط قدرتهای اروپایی آغاز شد، تحریم تسلیحاتی و برخی دیگر از تحریمها علیه ایران را به دلیل برنامه هستهای تهران دوباره برقرار کرد. همان زمان روسیه و چین با این اقدام مخالفت کردند.
بریتانیا، فرانسه و آلمان روند اسنپبک را در شورای امنیت با این استدلال آغاز کردند که ایران مفاد توافق هستهای سال ۲۰۱۵ را نقض کرده است؛ توافقی که هدف آن جلوگیری از دستیابی ایران به بمب هستهای بود.
ایران همواره تاکید کرده است که به دنبال ساخت سلاح هستهای نیست و میگوید اهداف برنامه هستهایاش کاملا صلحآمیز است.
توافق هستهای سال ۲۰۱۵ در قالب قطعنامهای در همان سال به تصویب شورای امنیت رسید. و از آن زمان این شورا بهطور منظم سالی دو بار روند اجرای این قطعنامه را بررسی کرده است.نشست روز سهشنبه به درخواست بریتانیا، فرانسه، ایالات متحده، دانمارک، یونان، اسلوونی و کره جنوبی برگزار شد. با این حال روسیه و چین استدلال کردند که همه مفاد این قطعنامه در ۱۸ اکتبر منقضی شده و با برگزاری جلسه مخالفت کردند، هرچند نشست طبق برنامه برگزار شد.
هیچگونه غنیسازی اورانیوم در داخل ایران قابل قبول نیست
نماینده ایالات متحده در شورای امنیت سازمان ملل در انتهای جلسه، بار دیگر با درخواست حق پاسخ به سخنان نماینده جمهوری اسلامی، ادعای پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ که توسط ایروانی مطرح شده بود را رد کرد و گفت «این قطعنامه نه با اتمام فرآیند اسنپبک و نه با رسیدن به تاریخ ۱۸ اکتبر منقضی نشده است.»
او تاکید کرد تمرکز اصلی واشینگتن بر بازگرداندن محدودیتها و تحریمهای جامعتر شورای امنیت است که به باور آمریکا باید دوباره اعمال شوند.
اورتگاس در ادامه، با اشاره به پیامهایی که از سوی نماینده حکومت ایران خطاب به رییسجمهوری آمریکا مطرح شده بود، گفت ایالات متحده همچنان آماده گفتوگوهای رسمی با ایران است، اما «تنها در صورتی که تهران وارد گفتوگویی مستقیم و معنادار شود.»
او تصریح کرد واشنگتن قصد مذاکره علنی «پشت تریبون» را ندارد و برای هر توافقی خطوط قرمز روشنی وجود دارد؛ «از جمله اینکه هیچگونه غنیسازی اورانیوم در داخل ایران قابل قبول نیست.» به گفته او، در هر دو دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، آمریکا «دست دیپلماسی» را به سوی ایران دراز کرده، اما تهران بهجای پذیرش این مسیر، خود را در موقعیتهای پرخطر قرار داده است.
اورتگاس با لحنی کنایهآمیز افزود: «از آتش فاصله بگیرید و دست دیپلماسی رییسجمهوری ترامپ را بپذیرید؛ این دست هنوز به سوی شما دراز است.»
سهشنبه دوم دیماه، در نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره برنامه هستهای تهران، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و چند کشور اروپایی با اشاره به ابهام درباره محل نگهداری ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران تاکید کردند مخفیماندن ذخایر اورانیوم ایران هیچ توجیهی ندارد.
نماینده آمریکا در این نشست گفت ایالاتمتحده همچنان ترجیح میدهد مساله برنامه هستهای جمهوری اسلامی از طریق یک راهحل مبتنی بر مذاکره حلوفصل شود.
نماینده آمریکا افزود بهجز برخی بندها، قطعنامه ۲۲۳۱ همچنان لازمالاجرا است.
او تاکید کرد این قطعنامهها «تنبیهی» نیستند و برای رسیدگی محدود به نگرانیهای عدم اشاعه درباره برنامه هستهای ایران طراحی شدهاند.
نماینده بریتانیا در شورای امنیت گفت جمهوری اسلامی موظف است از مصوبات شورای امنیت درباره برنامه هستهای خود پیروی کند.
اورشلیمپست: ناهماهنگی آمریکا و اسرائیل بر سر ایران، خطر تشدید بحران را افزایش داده است
اورشلیمپست: ناهماهنگی آمریکا و اسرائیل بر سر ایران، خطر تشدید بحران را افزایش داده است
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی دوشنبه گفته بود این آژانس باور دارد بخش عمده ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی همچنان در داخل ایران باقی مانده است.
گروسی در مصاحبه با خبرگزاری ریانووستی گفته بود: «بیتردید ما درباره برنامه هستهای ایران با کمبود جدی اطلاعات روبهرو هستیم که از منظر عدم اشاعه [تسلیحات هستهای]، موضوعی بسیار منفی است.»
به گفته او، حتی با وجود آسیب شدید به تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان در بمباران آمریکا و اسرائیل، درک روشنی مبنی بر این وجود دارد که بخش عمده اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی در داخل ایران نگهداری میشود.
نگرانی اروپا از محل ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران
نماینده اتحادیه اروپا در نشست شورای امنیت، با اشاره به گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد این نهاد تاکید کرده اطلاعی از محل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران ندارد؛ موضوعی که به گفته مقامهای اروپایی، یکی از اصلیترین نگرانیهای جامعه بینالمللی است.
نماینده دانمارک در این نشست گفت «هیچ توجیه صلحآمیزی» برای مخفی ماندن ذخایر اورانیوم غنیشده ایران وجود ندارد و از تهران خواست به میز مذاکره بازگردد و تردیدهای جدی درباره ماهیت برنامه هستهای خود را برطرف کند.
نماینده فرانسه خودداری جمهوری اسلامی از اجرای تعهدات بینالمللی هستهای را «تهدیدی جدی علیه صلح و امنیت جهانی» خواند و تاکید کرد تنها راهحل عملی برای حلوفصل این پرونده، دیپلماسی است.
مقام روسی: برنامه موشکی جمهوری اسلامی نباید بخشی از مذاکرات با غرب باشد
مقام روسی: برنامه موشکی جمهوری اسلامی نباید بخشی از مذاکرات با غرب باشد
نماینده یونان نیز از مشخص نبودن محل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران ابراز نگرانی کرد و این وضعیت را غیرقابل توجیه دانست.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ۱۲ آبان در مصاحبه با شبکه الجزیره گفته بود ذخایر اورانیوم با غنای بالا زیر آوار تاسیسات بمباران شده مدفون است.
او گفته بود تا وقتی این ذخایر از زیر آوار بیرون کشیده نشدهاند نمیتوان ارزیابی کرد چه میزان از آن سالم مانده و چه مقدار از بین رفته است.
جمهوری اسلامی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای در ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، گمانهزنیهای مختلفی در خصوص سرنوشت آنها مطرح شده است.
نماینده جمهوری اسلامی: مکانیسم ماشه اعتباری ندارد
نماینده جمهوری اسلامی در نشست شورای امنیت بار دیگر حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را نقض آشکار منشور سازمان ملل دانست و گفت: «قطعنامه ۲۲۳۱ درباره برنامه هستهای ایران در اکتبر منقضی شد و دیگر هیچ اعتبار قانونی ندارد.»
نماینده جمهوری اسلامی گفت: «مشکل کنونی در پرونده هستهای ایران به دلیل خروج یکجانبه آمریکا از برجام، پایبند نبودن سه کشور اروپایی به تعهدات برجامی خود و حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران است.»
حامیان قدیمی از تهران دفاع کردند
نماینده روسیه در این جلسه، رویکرد کشورهای غربی را «ضد ایرانی» توصیف کرد و انتقادها از برنامه هستهای جمهوری اسلامی را سیاسی دانست.
نماینده روسیه با تاکید بر این که اقدام نظامی نمیتواند نگرانیها را درباره مساله اتمی ایران برطرف کند گفت: «سه کشور اروپایی به جای پایبندی به دیپلماسی، مکانیسم ماشه را علیه ایران فعال کردند.»
نماینده چین در این شورا گفت: «مساله اتمی ایران باید از موضعی برابر و از طریق مذاکره حلوفصل شود.»
او افزود: «کشورهای عضو شورای امنیت باید سوءاستفاده از این شورا را برای فشار بر ایران و اقدامات تبیهی علیه این کشور متوقف کنند.»
نماینده چین با اشاره به این که سه کشور اروپایی صلاحیت قانونی برای فعالسازی مکانیسم ماشه را نداشتند، تاکید کرد: «اختلافها باید از مسیر گفتوگو حل شود.»
نماینده چین همچنین گفت خروج آمریکا از برجام و حمله تابستان اسرائیل و آمریکا به ایران، مساله اتمی ایران را به یک بحران عمیق تبدیل کرده است.
نماینده بریتانیا در این نشست اظهارات روسیه و چین را رد کرد و گفت مکانیسم ماشه کاملا مطابق قطعنامه ۲۲۳۱ و بهدلیل عدم پایبندی ایران به تعهدات برجامی فعال شده و تحریمهای سازمان ملل همچنان معتبر و لازمالاجرا هستند.
نماینده اتحادیه اروپا نیز اعلام کرد: «نباید درباره اعتبار اقدام سه کشور اروپایی در فعالسازی مکانیسم ماشه علیه تهران، هیچ تردیدی ایجاد کرد.»
او گفت: «حصول اطمینان از جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای برای اتحادیه اروپا و جامعه جهانی اهمیتی اساسی دارد.»
فرانسه، بریتانیا و آلمان به عنوان سه کشور اروپایی امضاکننده برجام شش شهریور در نامهای به شورای امنیت روند ۳۰ روزه مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای سازمان ملل را فعال کردند.
این اقدام با استقبال آمریکا و اسرائیل مواجه شد و مقامات جمهوری اسلامی آن را «باطل و غیرقانونی» دانستند و وعده پاسخ مقتضی دادند.
در این نشست نمایندگانی از پاناما، اسلونی و پاکستان نیز به تشریح مواضع خود در باره پرونده هستهای جمهوری اسلامی پرداختند.
نماینده آمریکا در نشست شورای امنیت درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت ایالاتمتحده همچنان یک راهحل مبتنی بر مذاکره را برای حلوفصل برنامه هستهای جمهوری اسلامی ترجیح میدهد.
نماینده آمریکا افزود بهجز برخی بندها، قطعنامه ۲۲۳۱ همچنان لازمالاجرا است. او تأکید کرد این قطعنامهها «تنبیهی» نیستند و برای رسیدگی محدود به نگرانیهای عدم اشاعه درباره برنامه هستهای ایران طراحی شدهاند.
نماینده روسیه در این نشست گفت سه کشور اروپایی با فعالسازی سازوکار ماشه در حال تعمیق شکافهای سیاسی، حقوقی و رویهای در شورای امنیت هستند.
چین اعلام کرد سازوکار ماشه فعالشده از سوی فرانسه، بریتانیا و آلمان دارای خلأهای حقوقی است و شورای امنیت درباره اختیار آنها اجماع ندارد.
نمایندگان کشورهای غربی در این نشست تاکید کردند که مخفیماندن ذخایر اورانیوم ایران هیچ توجیهی ندارد
نماینده بریتانیا در این نشست اظهارات روسیه و چین را رد کرد و گفت مکانیسم ماشه کاملا مطابق قطعنامه ۲۲۳۱ و بهدلیل عدم پایبندی ایران به تعهدات برجامی فعال شده و تحریمهای سازمان ملل همچنان معتبر و لازمالاجرا هستند.
نماینده دانمارک در این نشست خواستار بازگشت تهران به میز مذاکره شد و گفت هیچ توجیه صلحآمیزی برای مخفی ماندن ذخایر اورانیوم غنی شده ایران وجود ندارد.امیر سعید ایروانی، نماینده جمهوری اسلامی، در نشست شورای امنیت، حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را «نقض آشکار منشور سازمان ملل» خواند و گفت برنامه اتمی ایران «کاملا صلحآمیز» است و تحت شدیدترین نظام راستیآزمایی قرار داشته است.
او در پاسخ به صحبتهای مورگان اورتگاس، نماینده آمریکا درباره آمادگی این کشور برای «مذاکرات مستقیم و معنادار»، گفت: تهران از مذاکره عادلانه و معنادار استقبال میکند، اما سیاست غنیسازی صفر را مغایر حقوق خود در چارچوب انپیتی میداند.
ایروانی اضافه کرد: «جمهوری اسلامی تحت هیچ فشار و ارعابی تسلیم نخواهد شد.»
اورتگاس خطاب به ایروانی گفت: «از آتش فاصله بگیرید و دست دیپلماسی رییسجمهور ترامپ را بپذیرید؛ این دست هنوز به سوی شما دراز است.»
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت