خانه / اخبار مهم روز / پرتاپ سه ماهواره ایرانی از خاک روسیه به فضا

پرتاپ سه ماهواره ایرانی از خاک روسیه به فضا

ایران روز یکشنبه ۷ دی ماه از خاک روسیه سه ماهواره به مدار زمین پرتاب کرد. کشورهای غربی نسبت به برنامه ماهواره‌ای ایران انتقاد دارند. آن‌ها نگران‌اند که جمهوری اسلامی بتواند از فناوری فضایی برای مقاصد نظامی استفاده کند.

خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داد که یک موشک سایوز حامل ماهواره‌های ایرانی “کوثر، پایا و ظفر ۲” از پایگاه فضایی وستوچنی در خاور دور روسیه به مدار پایین زمین و در ارتفاعی حدود ۵۰۰ کیلومتر پرتاب شد.

گفته می‌شود این سه ماهواره قرار است با جمع‌آوری داده‌های محیطی، از جمله اطلاعات مربوط به سامانه‌های جوی، بلایای طبیعی و کشاورزی، به توسعه علمی در ایران کمک کنند.

بنا بر اعلام وحید یزدانیان، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس پژوهشگاه فضایی ایران، سه ماهواره سنجشی که از پایگاه روسیه به فضا پرتاب شدند، توسط بخش خصوصی ساخته شده‌اند.

به گفته کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه با پرتاب این سه ماهواره جدید، شمار ماهواره‌های ایرانی که از طریق پایگاه فضایی وستوچنی در مدار قرار گرفته‌اند به هفت ماهواره افزایش یافته‌اند.

ایران پیش از این نیز چندین ماهواره به فضا پرتاب کرده است. مقامات ایرانی تاکید دارند که برنامه فضایی این کشور کاملاً صلح‌آمیز است و اهداف نظامی را دنبال نمی‌کند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با توصیف این پرتاب به‌عنوان “یک مأموریت صرفاً علمی” گفت: «ایران صرفاً در حال پیشبرد فناوری خود است و پرتاب ماهواره بخشی از این مسیر به شمار می‌رود.»

با این حال، کشورهای غربی، به‌ویژه ایالات متحده و اسرائیل، نسبت به برنامه ماهواره‌ای ایران انتقاد دارند. آن‌ها نگران‌اند که جمهوری اسلامی بتواند از فناوری فضایی برای مقاصد نظامی استفاده کند.

منتقدان به‌ویژه نقش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در چنین مأموریت‌های “علمی” زیر سوال می‌برند.

روسیه و ایران، عمدتاً به دلیل تحریم‌های غرب که هر دو کشور را تحت تأثیر قرار داده است، همکاری نزدیکی با یکدیگر دارند.

ایران همچنین متهم شده است که در جنگ علیه اوکراین، پهپادهایی در اختیار روسیه قرار داده است. تهران می‌گوید تأمین پهپادها بخشی از همکاری‌های نظامی عمومی با مسکو است و نباید به‌عنوان اقدامی علیه کی‌یف تلقی شود.کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در روسیه، در اظهاراتی که پیش از پرتاب منتشر شد، گفت: «این ماهواره‌ها که با فناوری کاملا بومی جمهوری اسلامی طراحی و ساخته شده‌اند، حاصل زحمات بخش‌های دولتی، دانشگاهی و شرکت‌های خصوصی دانش‌بنیان کشورمان هستند.»

او افزود: «دو ماهواره متعلق به دولت و یک ماهواره متعلق به بخش خصوصی است.»

جلالی گفت جمهوری اسلامی با وجود فشارهای بین‌المللی به توسعه توانمندی‌های فضایی خود ادامه داده است. او تصریح کرد: «طراحی و ساخت این سه ماهواره بیانگر میزان پیشرفت ایران در عرصه طراحی و ساخت ماهواره است و اینکه شرکت‌های دانش‌بنیان و دانشگاه‌های کشورمان حرف‌های زیادی در صنعت فضایی برای گفتن دارند.»حسن سالاریه، رییس سازمان فضایی ایران، نیز گفت این پرتاب بازتاب‌دهنده جایگاه ایران در میان گروه کوچکی از کشورهاست که به‌طور هم‌زمان از توانمندی‌های کامل فضایی برخوردارند.

او گفت: «ایران سال‌هاست که جزو ۱۰ تا ۱۱ کشور برتر دنیاست که چرخه کامل فناوری فضایی شامل ساخت ماهواره، تولید ماهواره‌بر، و زیرساخت‌های پرتاب، کنترل و دریافت داده را به‌صورت بومی در اختیار دارد.»

سالاریه افزود ایران قصد دارد هم تعداد و هم دقت ماهواره‌های خود را افزایش دهد.

او گفت:«آنچه برای ما ضروری است، افزایش تعداد ماهواره‌ها، ارتقای دقت و کیفیت آن‌ها و توسعه کلاس‌های مختلف ماهواره‌ای است.»

رسانه‌های ایرانی ماهواره‌های پرتاب‌شده را «پایا» که با نام «طلوع-۳» نیز شناخته می‌شود، «ظفر-۲» و یک ماهواره نمونه اولیه با نام «کوثر-۱.۵» معرفی کردند. این ماهواره‌ها به همراه یک خوشه بزرگ از ماهواره‌ها که عمدتا متعلق به روسیه بودند، به مداری در ارتفاع پایین زمین پرتاب شدند.

ماهواره پایا (طلوع-۳) که در سازمان فضایی ایران ساخته شده، سنگین‌ترین ماهواره سنجش از دور ایران تا به امروز است و حدود ۱۵۰ کیلوگرم وزن دارد.به گفته مقام‌های ایرانی، این ماهواره قادر است تصاویر سیاه‌وسفید با دقت حدود پنج متر و تصاویر رنگی با دقت حدود ۱۰ متر تهیه کند و برای کاربردهایی از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، پایش محیط زیست و ارزیابی بلایای طبیعی طراحی شده است.

ماهواره ظفر-۲ که در دانشگاه علم و صنعت ایران توسعه یافته، نیز یک ماهواره سنجش از دور است که برای نقشه‌برداری، پایش محیط زیست و ردیابی مخاطرات طبیعی طراحی شده است.

کوثر-۱.۵ ترکیبی از قابلیت‌های تصویربرداری و اینترنت اشیا را در خود دارد و بنا بر اعلام مقام‌های جمهوری اسلامی، عمدتا برای کاربردهای کشاورزی و پایش مزارع در نظر گرفته شده است.

جلالی همکاری فضایی ایران و روسیه را «گسترده» توصیف کرد و گفت تجربه مسکو نقشی کلیدی در این مسیر داشته است.

او گفت: «روسیه در حوزه فضایی، از جمله ماهواره‌ها، پرتابگرها و پرتاب ماهواره، پیشرفته است و ما توانسته‌ایم بخشی از فناوری را منتقل کرده و به‌صورت مشترک کار کنیم.»او همچنین موشک سایوز را بسیار قابل اعتماد خواند و افزود: «پیش از آنکه روابط روسیه با غرب تیره شود، بسیاری از ماهواره‌های غربی با استفاده از سایوز پرتاب می‌شدند.»

جمهوری اسلامی می‌گوید برنامه فضایی‌اش ماهیتی غیرنظامی دارد و بر اهداف علمی و اقتصادی متمرکز است، اما دولت‌های غربی می‌گویند فناوری پرتاب ماهواره با سامانه‌هایی که برای توسعه موشک‌های بالستیک قاره‌پیما به کار می‌روند، هم‌پوشانی دارد.