
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در نخستین سالگرد کار دولت جدید خود، روز سهشنبه ۳۰ دی در کاخ سفید سخنرانی کرد و به سوالات خبرنگاران پاسخ داد.
آقای ترامپ در این سخنرانی به مسائل ایران نیز اشاره کرد.
او در بخشی از سخنرانی خود گفت: «درباره ایران، قرار بود ۸۳۷ نفر را اعدام کنند. من این را روشن کردم—و ما به آنها اطلاع دادیم—که اگر چنین کاری انجام شود، روز بسیار بدی برایشان (جمهوری اسلامی) خواهد بود. و آنها تصمیم گرفتند این کار را نکنند.»
رئیس جمهوری آمریکا افزود مقامات جمهوری اسلامی «کسی را اعدام نکردند.»
او اما تاکید کرد که: «من نمیتوانم بگویم در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد، اما ظاهراً این موضوع را از دستور کار خارج کردهاند. قرار بود هفته گذشته این کار را انجام دهند. قرار بود روز پنجشنبه، چهارشنبه—فکر میکنم قرار بود ۸۳۷ نفر را اعدام کنند—و هیچکس را اعدام نکردند. بنابراین باید منتظر بمانیم و ببینیم درباره ایران چه خواهد شد.»
او افزود «آیا گزینه نظامی از روی میز برداشته شده است؟ خیر!»رئیس جمهوری آمریکا همچنین در بخش دیگری از سخنانش گفت: «حمله به توانمندی هستهای [جمهوری اسلامی] ایران کاملاً آن را نابود کرد. در دولت اول، قاسم سلیمانی، پدرِ بمبهای کنار جادهای که داشت داعش را بازسازی میکرد حذف کردیم.»
دونالد ترامپ گفت «توان غنیسازی هستهای ایران را کاملاً نابود کردیم و عملیات ‘چکش نیمهشب’ یکی از موفقترین عملیاتهایی بود که کسی تا به حال دیده است. سیانان، جعلی، گفت: خب، شاید آنقدرها هم موفق نبوده؛ که این واقعاً من را عصبانی کرد، چون این خلبانها جانشان را کف دستشان گذاشتند، ساعت دو بامداد، و تکتک بمبها از دهانه هواکشها پایین رفت و همهچیز را نابود کرد. بعد سیانان آمد گفت: خب، شاید اینطور نبوده؛ همان نویسندهی کلاهبردار که میدانید، داستانهای جعلی مینوشت، کلی داستان جعلی درباره موضوعات دیگر. میدانید، خلبانها برگشتند و گفتند همهچیز را زدیم.»
رئیس جمهوری آمریکا اقدام خلبانها را «فوقالعاده» خواند و گفت «بعد از آن هم، از یک زیردریایی حدود ۳۰ موشک تاماهاوک شلیک کردیم. آن تاسیسات کاملاً نابود شد. سیانان گفت: خب، شاید آنقدرها هم بد نبوده. اما بود؛ معلوم شد بدتر از آن چیزی بود که گفته میشد. میدانید چه کسی میتواند این را به شما بگوید؟ خودِ ایرانیها. اگر الان هم بخواهند کاری کنند، مجبورند یک جای کاملاً جدید از نو بسازند. اما حمله فوقالعادهای انجام دادند. این شبیه همان کاری بود که ما با ونزوئلا کردیم.»
روزنامه والاستریت ژورنال سهشنبه ۳۰ دی در گزارشی بهنقل از مقامهای آمریکایی نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، همچنان مشاوران خود را برای ارائه آنچه «گزینههای نظامی قاطع» خوانده شده، تحت فشار قرار داده است.
همزمان با انتشار این گزارشها یک ناو هواپیمابر و جنگندههای آمریکایی راهی خاورمیانه شدهاند. این تحرکات میتواند آغازی برای تقویت گستردهتر نیروها باشد تا در صورت تصمیم ترامپ، توان آتش لازم برای حمله به جمهوری اسلامی را در اختیار او قرار دهد.
مقامهای آمریکایی که نامشان اعلام نشده، به والاستریت ژورنال گفتهاند که ترامپ بارها از واژه «قاطع» برای توصیف اثری که مایل است هر اقدام آمریکا بر ایران داشته باشد، استفاده کرده است. همین تعبیر باعث شده مقامهای پنتاگون و کاخ سفید مجموعهای از گزینهها را برای رییسجمهوری پالایش و دقیقتر کنند؛ از جمله گزینههایی که هدفشان میتواند بیرون راندن رژیم از قدرت باشد. مقامها همچنین در حال طراحی گزینههای محدودتری هستند که میتواند شامل هدف قرار دادن تاسیسات سپاه پاسداران باشد.
بهنوشته والاستریت ژورنال ترامپ تاکنون دستور حمله به ایران را صادر نکرده و آنچه در نهایت تصمیم خواهد گرفت، همچنان نامشخص است. با این حال، ادامه این گفتوگوها نشان میدهد که او مجازات تهران بهدلیل کشتن معترضان در میانه بحران اقتصادی فزاینده ایران را از دستور کار خارج نکرده است.به گفته مقامهای پیشین و کارشناسان، پرسش بزرگتر برای دولت آمریکا این است که آیا میتوان با اتکای صرف به قدرت هوایی آمریکا یک رژیم خارجی را از قدرت کنار زد یا نه. کاخ سفید همچنین باید با این مساله روبهرو شود که آیا دولت آماده اجرای یک کارزار نظامی طولانیمدت است که در صورت بازگشت معترضان ایرانی به خیابانها و درخواست حمایت از ترامپ، ممکن است هفتهها یا ماهها به طول بینجامد.
دیوید دپتولا، ژنرال بازنشسته نیروی هوایی آمریکا که در کارزار هوایی «طوفان صحرا» علیه عراق در سال ۱۹۹۱ نقش کلیدی داشت، به والاستریت ژورنال گفت: «در گزینههای نظامی در جریان سرکوب حقوق بشری، کارهایی قابل انجام و کارهایی غیر قابل انجام هستند. میشود در حاشیه، مانع برخی رفتارهای رژیم شد اما اگر واقعا بخواهید رژیم را تغییر دهید، نیازمند انجام عملیات گسترده هوایی و زمینی خواهید بود.»در حالی که دولت آمریکا درباره گامهای بعدی بحث میکند، ارتش این کشور با شتاب تجهیزات بیشتری را به خاورمیانه منتقل کرده است. به گفته مقامهای آمریکایی و دادههای رهگیری پرواز، جنگندههای اف-۱۵ئی آمریکا یکشنبه در اردن به زمین نشستند. ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن و گروه رزمی آن — که شامل ناوشکنها، جنگندههای اف-۳۵ و دیگر هواپیماهای رزمی و جنگ الکترونیک است — نیز طبق دادههای رهگیری دریایی، در حال حرکت از دریای چین جنوبی به سمت خلیج فارس مشاهده شدهاند.
به گفته مقامهای آمریکایی، سامانههای پدافند هوایی بیشتری نیز به منطقه منتقل خواهد شد، از جمله سامانههای پاتریوت و تاد، که برای مقابله با هرگونه حمله تلافیجویانه جمهوری اسلامی ضروری خواهند بود.
به گفته مقامها، ورود تجهیزات نظامی بیشتر به خاورمیانه گزینههای حمله بیشتری در اختیار آمریکا قرار خواهد داد. مارکو روبیو، مشاور امنیت ملی و وزیر امور خارجه آمریکا، دوشنبه با فیصل بن فرحان آلسعود، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، درباره ایران گفتوگو کرد؛ کشوری که حمایت آن برای هرگونه کارزار هوایی علیه ایران ضروری خواهد بود.
در جریان اعتراضات ایران در هفته گذشته، ترامپ چندین گزارش توجیهی درباره پیچیدگیهای یک کارزار نظامی دریافت کرد، از جمله اینکه حملات هوایی آمریکا تضمینی برای فروپاشی حکومت ایران نخواهد بود.
از آن زمان، برخی مقامها در داخل دولت این پرسش را مطرح کردهاند که هدف سیاسی حملات علیه جمهوری اسلامی در مقطع کنونی دقیقا چیست. ترامپ آگاه است که هر اقدام نظامی بسیار دیرتر از زمانی انجام خواهد شد که او به معترضان وعده داده بود «کمک در راه است» و بعید است به سرعت عملیاتی باشد که نیکلاس مادورو، رهبر پیشین ونزوئلا، را کنار زد.کاخ سفید هنوز بهطور علنی برنامهای برای چگونگی اداره ایران در صورتی که آمریکا موفق به سرنگونی رژیم شود، ارائه نکرده است.
رمزی مردینی، تحلیلگر ریسک ژئوپلیتیک در خاورمیانه و پژوهشگر دانشگاه استنفورد، به والاستریت ژورنال گفت: «یک راهبرد قطع سر ممکن است توهمِ پنجرهای از فرصت ایجاد کند، اما هیچ نیروی مخالفی روی زمین یا حتی در افق وجود ندارد که بتواند رژیم را تصرف کند، چه رسد به برقراری ثبات در کشور. چه کسی در خیابانها پلیس را به کار خواهد گرفت؟ چه کسی تسلیحات، پایگاههای نظامی و تاسیسات هستهای را ایمن میکند؟ چه کسی مرزهای عراق و افغانستان را کنترل میکند؟ معترضان؟»
برخی مشاوران پیشنهاد دادهاند که از ابزارهای غیرنظامی برای تنبیه جمهوری اسلامی استفاده شود؛ از جمله کمک به معترضان برای هماهنگی آنلاین یا اعلام تحریمهای جدید علیه رژیم.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، سهشنبه در مجمع جهانی اقتصاد در سوییس گفت: «فشار مالی آمریکا موثر بوده، چون در دسامبر اقتصادشان فروپاشید. به همین دلیل مردم به خیابانها آمدند. این دیپلماسی اقتصادی است، بدون شلیک حتی یک گلوله، و اوضاع در اینجا بهشکلی بسیار مثبت در حال پیش رفتن است.»
ترامپ در نطق تحلیف خود یک سال پیش وعده داده بود که دولتش بخشی از موفقیت خود را با «جنگهایی که هرگز وارد آنها نمیشویم» خواهد سنجید. در دسامبر، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، به حاضران در مجمع دفاع ملی ریگان گفت که آمریکا دیگر نمیخواهد «با ملتسازی، مداخلهگری، جنگهای نامشخص و تغییر رژیم» منحرف شود.
با این حال، ترامپ در مورد تغییر رهبری در ایران پیامهای متناقضی فرستاده است. ترامپ در مصاحبهای با رویترز در هفته گذشته، نسبت به اینکه ایرانیان پس از سقوط رژیم، حول چهرهای مانند شاهزاده رضا پهلوی گرد هم آیند، ابراز تردید کرد. اما اندکی بعد در مصاحبهای دیگر گفت که خواهان تغییر رهبری در ایران است.
او روز شنبه در پاسخ به پستهای شبکههای اجتماعی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، که ترامپ را مسئول اعتراضات دانسته بود، به پولیتیکو گفت: «وقت آن رسیده که به دنبال رهبری جدید در ایران باشیم.»
ترامپ افزود: «این مرد، مردی بیمار است که باید کشورش را درست اداره کند و دست از کشتن مردم بردارد.»
تهران هشدار داده است که در صورت بمباران ایران از سوی آمریکا، آمریکاییها را هدف قرار خواهد داد، بهویژه اگر حملات متوجه علی خامنهای باشد. مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، یکشنبه گفت که هرگونه تعرض به خامنهای بهمنزله «جنگ تمامعیار علیه ملت ایران است.»
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت