آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت
چندین شهر ایران روز سهشنبه ۲۸ بهمن صحنه برگزاری مراسم چهلم جانباختگان کشتار دی ۱۴۰۴ بود. بنا بر گزارشها و ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی این آیینها در چند نقطه به میدان رویارویی مستقیم خانوادههای داغدار و نیروهای امنیتی تبدیل شد.
گزارشهای تصویری شهروندخبرنگاران از مشهد، آبدانان، تهران، شهر صنعتی اراک، و چندین شهر دیگر از تلاش حکومت برای مهار اعتراضات با بستن درِ آرامستانها، استقرار گسترده نیروهای حکومتی، و برگزاری آیینهای رسمی و حکومتی حکایت دارد. همزمان شعارهای خانوادهها و سوگواران در چهلم جانباختگان نشاندهنده تداوم اعتراضات خیابانی و ثبت حافظه جمعی از کشتار دی است.
خانوادههای جانباختگان در شبکههای اجتماعی، از فشارهای امنیتی گسترده برای لغو یا محدود کردن این مراسم سخن گفتهاند؛ فشارهایی که شامل احضار، تهدید، حضور مأموران مقابل خانهها، و حتی ممنوعیت مراجعه آزادانه به مزار کشتهشدگان است.
در غرب ایران، از جمله در استان ایلام و شهرهایی مانند آبدانان، تصاویر و ویدیوهای منتشرشده از تیراندازی در اطراف آرامستانها حکایت دارد؛ جایی که مراسم چهلم چند تن از جانباختگان به سرعت به تجمع اعتراضی تبدیل شد و با شلیک هوایی و هجوم نیروهای امنیتی روبهرو شد. این منطقه پیش از این نیز یکی از کانونهای اصلی اعتراضات دی و از جمله محل جانباختن شماری از قربانیان نوجوان و جوان بوده است.
در تهران، بهشتزهرا به کانون اصلی تنش تبدیل شد. جایی که از روزهای گذشته، خودروها و نیروهای امنیتی در قطعات مربوط به جانباختگان مستقر شدهاند تا از شکلگیری تجمعهای بزرگ جلوگیری کنند و رفتوآمد خانوادهها به این قطعات را شدت دادهاند.
همچنین گزارشهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی حاکی از آن است که آرامستان اصلی اراک، درست چند روز پیش از فرا رسیدن چهلم جانباختگان سرکوب اعتراضات دی، با دستور مقامات تا ۲۹ بهمن بسته شده تا از برگزاری هرگونه مراسم جلوگیری شود.
این تصمیم در حالی اتخاذ شده که خانوادهها از مدتها قبل برای برگزاری مراسم چهلم فرزندان و عزیزان خود فراخوان داده بودند و اکنون ناچارند میان لغو مراسم، برگزاری مخفیانه در مکانهای خصوصی، یا خطر رویارویی با نیروهای امنیتی در مسیر آرامستان، یکی را انتخاب کنند.
اعتراضات سراسری که از هفتم دی آغاز شد، با سرکوب خونین و کشته شدن هزاران تن از معترضان در دهها شهر همراه بود.
در پی این اعتراضات دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، بارها ضمن ابراز حمایت صریح خود از معترضان ایرانی، نسبت به کشتار معترضان به جمهوری اسلامی و دستگاه سرکوب آن هشدار داده و گفته بود در صورت اعدام معترضان، ایالات متحده «اقدامات بسیار قاطعی» انجام خواهد داد.
او روز شنبه ۲۷ دی ۱۴۰۴ در گفتوگو با نشریه پولیتیکو گفت که «آیتالله» به دلیل «ویران کردن کامل کشورش» گناهکار است و «وقت آن رسیده است که به دنبال رهبری تازهای در ایران باشیم.»
رئیس جمهوری آمریکا همچنین درباره علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت: «گناه او به عنوان رهبر یک کشور، نابودی کامل کشور و استفاده از خشونت در سطوحی است که قبلاً هرگز دیده نشده است.»همزمان، نهادهای جمهوری اسلامی در تهران و برخی شهرهای دیگر مراسم حکومتی برای بزرگداشت چهلم جانباختگان اعتراضات در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه برگزار کردند که مقامهای دولتی و افراد دستچینشده در آنها شرکت داشتند.
در حالی که دولت مسعود پزشکیان گفته است حدود سه هزار نفر در این اعتراضات کشته شدند، گروههای حقوق بشری تا ۳۰ هزار کشته را نیز گزارش کردهاند که بسیاری از آنها در نتیجهٔ سرکوب خونین نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان خود را از دست دادند. این در حالی است که مقامهای تهران ادعا میکنند گروههای «تروریستی» در این کشتار دست داشتهاند.
اعتراضات دیماه ابتدا با تظاهرات شماری از بازاریان در واکنش به افزایش لجامگسیختهٔ قیمت ارز و نابسامانی اقتصادی آغاز شد ولی بعد به سرعت رنگ و بوی سیاسی به خود گرفت و در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی به اوج خود رسید.
پس از سرکوبهای شدید این دو روز، اعتراضات فروکش کرد، اما در روزهای اخیر شهروندان ایرانی شبها از پنجره خانهها و پشتبامها علیه رهبران جمهوری اسلامی بویژه علی خامنهای شعار سر دادهاند.
در ویدئوهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، جمعیتی در آبدانان در استان ایلام روز ۲۸ بهمن با در دست داشتن گل و عکسهای یادبود در مراسم چهلم علیرضا صیدی شرکت کردند. علیرضا صیدی، نوجوان ۱۶ ساله اهل آبدانان، ۱۹ دیماه در جریان اعتراضات در تهران و بر اثر شلیک گلوله کشته شد.
معترضان در این مراسم، شعار «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
https://ir.voanews.com/embed/player/Article/8114792.html?type=video&FullScreenMode=True
ویدئوی دیگری از همین شهر نشان میدهد که مردم با شنیدن صدای تیراندازی وحشتزده میدوند، هرچند بلافاصله مشخص نبود که این صداها مربوط به شلیک گلوله جنگی بوده یا نه.
در مشهد، نیز جمعیتی در خیابان شعار میدادند: «یک نفر کشته بشه، هزار نفر پشتشه».
https://ir.voanews.com/embed/player/Article/8114799.html?type=video&FullScreenMode=True
ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی همچنین حضور گستردۀ مردم نجفآباد در روز ۲۸ بهمن برای بزرگداشت کشتهشدگان اعتراضات دیماه در مراسم چهلم آنها را نشان میدهد.
در بخشی از یک ویدئو، مردم در کنار آرامگاه محمد گلی، آتشنشان کشتهشده در نجفآباد، گرد هم آمده و شعار «با شرف، با شرف» را سر میدهند.
شاهدان عینی گزارش دادهاند که محمد گلی با خودروی آتشنشانی مقابل کلانتری رفته بود و برای معترضان در برابر نیروهای حکومتی سپر ساخت که با شلیک گلولههای نیروهای حکومتی کشته شد.
حساب کاربری امیرحسین میراسماعیلی نیز ویدئوهایی منتشر کرده که حضور گستردهٔ مردم در مراسم چهلم امیرعلی دارابی، نوجوان کشتهشده در اعتراضات دیماه در چالوس، را نشان میدهد.
این مراسم روز ۲۸ بهمن در روستای مسده چالوس برگزار شد و شرکتکنندگان با خواندن سرود «ای ایران» و همراهی با موسیقی مازندرانی یاد امیرعلی دارابی را گرامی داشتند.
امیرعلی دارابی، نوجوان ۱۷ساله، در جریان اعتراضات ۱۸ دیماه در چالوس بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شد.
مراسم چهلم کشتهشدگان از جمله سپهر شکری در بهشت زهرای تهران نیز برگزار شد و معترضان شعارهای ضد حکومتی سر دادند.
در بخشی از تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی، پدر سپهر شکری از حاضران میخواهد که شاد باشند و شادی کنند. در بخشی دیگر، مادر سپهر شکری میگوید فرزندش بر اثر شلیک نیروهای حکومتی مجروح شده بود و در بیمارستان پس از دو عمل جراحی در حال بهبود بود که نیروهای حکومتی در بیمارستان و با شلیک گلوله او را کشتند.
سپهر شکری در جریان اعتراضات دیماه کشته شد. ویدئویی از پدر او که در میان اجساد در پزشکی قانونی کهریزک در جستوجوی فرزندش است و مدام میگوید: «سپهر بابا، کجایی؟» در شبکههای اجتماعی پربازدید شد.
