
ساعاتی پیش از آغاز سومین دور گفتگوهای غیرمستقیم تهران و واشنگتن در ژنو و در حالی که گمانهزنیها بر سر احتمال حملۀ نظامی ایالات متحده آمریکا به ایران افزایش یافته است، مسعود پزشکیان روز پنجشنبه ۷ اسفند/۲۶ فوریه، بار دیگر تأکید کرد که کشورش به دنبال دست یافتن سلاح هستهای نیست.
مسعود پزشکیان در یک سخنرانی در مازندران گفت که ممکن است تصور بر این باشد که رئیسجمهوری مانند دیگر سیاستمداران دروغ میگوید «ولی رهبر دینی یک جامعه که نمیتواند دروغ بگوید.» رئیسجمهوری ایران افزود: «وقتی ایشان [علی خامنهای] اعلام میکند که ما سلاح هستهای نخواهیم داشت، یعنی نخواهیم داشت».
این در حالیست که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در سخنرانی سالانۀ خود که سهشنبه ۲۴ فوریه انجام شد، با لحنی تند علیه جمهوری اسلامی ایران هشدار داد. او گفت که واشنگتن هرگز دستیابی تهران به سلاح هستهای را تحمل نخواهد کرد. ترامپ همچنین مدعی شد که برنامۀ موشکی ایران به زودی خاک آمریکا را نیز میتواند هدف قرار بدهد.
تهران نیز در واکنش، اظهارات ترامپ را «تکرار دروغ های بزرگ» خواند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز سهشنبه گفت که اظهارات آمریکا دربارۀ برنامۀ هستهای ایران، موشکهای بالستیکی و شمار جانباختگان اعتراضات دیماه، «چیزی جز تکرار مجموعهای از دروغهای بزرگ نیست.»
خوشبینی تهران و مسقط
سومین دور مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، همچنان به طور غیرمستقیم و با وساطت عمان در حالی آغاز شد که این بار مقامات جمهوری اسلامی بیش از دفعات قبل تأکید میکنند که پیشنهادهای مشخصی در جهت دستیابی به نتایج مثبت دارند. عمان نیز با خوشبینی بیشتری گفتگوها را آغاز کرده است.روز پنجشنبه ۷ اسفند، مذاکرات در اقامتگاه سفیر عمان در سازمان ملل، در نزدیکی ژنو آغاز شد. نمایندگی آمریکا را استیو ویتکاف و جارد کوشنر، داماد ترامپ به عهده دارند. به گفتۀ اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، احتمالاً رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز به جمع مذاکرهکنندگان خواهد پیوست.
پیش از شروع جلسه، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان اعلام کرد که ایالات متحده و ایران در چارچوب این دور از گفتگوها، آمادۀ پذیرش پیشنهادهای تازه هستند. او گفت: «مذاکرهکنندگان بیسابقهترین میزان آمادگی را نسبت به ایدهها و راهحلهای جدید و خلاقانه نشان میدهند.»
مثل گذشته، مقامات ایرانی میگویند موضوع مذاکره فقط برنامۀ هستهای و تحریمهاست. اما آمریکاییها میخواهند بحث موشکهای ایران را هم در گفتگوها بگنجانند. مارکو روبیو، وزیر خارجۀ آمریکا گفته است که محدود شدن مذاکرات به موضوع هستهای «یک مشکل بزرگ است.» دو روز قبل نیز دونالد ترامپ در سخنرانی سالانهاش ادعا کرد که ایران در صدد ساخت موشکهایی است که تا قاره آمریکا برد داشته باشد. اما سخنگوی وزارت خارجه ایران این سخنان را «دروغ بزرگ» توصیف کرد.
به رغم اختلافات، آمریکاییها چند بار گفتهاند که مذاکره را به جنگ ترجیح میدهند. به گفتۀ مارکو روبیو «دونالد ترامپ خواهان راهحل دیپلماتیک است.»مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری اسلامی نیز ابراز امیدواری کرده که این گفتگوها ایران را از وضعیت «نه جنگ نه صلح» خارج کند. او همچنین ادعا کرد که خامنهای چون یک رهبر دینی است دروغ نمیگوید و بنابراین وقتی اعلام میکند که ایران به دنبال سلاح هستهای نیست، باید حرف او را پذیرفت.
به گفته پزشکیان «یک سیاستمدار ممکن است بر اساس مصلحتسنجی حرفی بزند، اما رهبر دینی نمیتواند برخلاف باور و حکم شرعی سخن بگوید.»
وزیر أمور خارجه عباس عراقچی هم به نوبۀ خود اطمینان داده که تهران با «حداکثر انعطاف مبتنی بر منافع ملی» وارد ژنو شده و آماده است درباره چارچوبهای فنی و حقوقی پروندۀ هستهای گفتگو کند، با این هدف که «هم به نگرانیهای طرف مقابل پاسخ دهد و هم منافع اقتصادی ایران را تضمین کند.»
عراقچی که ریاست هیئت ایرانی را بر عهده دارد، یک شب قبل (چهارشنبه) وارد ژنو شد و با همتای عمانی خود دیدار کرد. به گفتۀ بقایی، دور سوم مذاکرات در عمل با این دیدار آغاز شده، زیرا به این مناسبت «ملاحظات ایران به صورت مبسوط به طرف عمانی منتقل شد.»
اگرچه مذاکرهکنندگان حاضر در ژنو تلاش کردهاند با خوشبینی به روند گفتگوها بنگرند اما بدون شک هر دو طرف حضور کمسابقۀ قوای نظامی آمریکا در خاورمیانه را مد نظر دارند.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت