
در نخستین نشست اتحادیه اروپا در سال جاری، تمام نگاهها به خاورمیانه دوخته شده است. همه بر سر این موضوع توافق دارند که جنگ باید هرچه سریعتر پایان یابد. اما اینکه آیا اتحادیه اروپا باید دخالت کند یا نه، محل اختلاف است.
در اصل قرار بود این اجلاس بیشتر بر رقابتپذیری اتحادیه اروپا تمرکز داشته باشد: اینکه چگونه میتوان “اروپای سالخورده” را برای آینده آماده کرد؟ اما حال همه میپرسند که کاهش دیوانسالاری چه فایدهای دارد، وقتی همزمان قیمت انرژی بهدلیل جنگی که ۵۰۰۰ کیلومتر دورتر از اروپا در جریان است، سر به فلک کشیده است؟
به همین دلیل، موضوع اصلی نشست امروز پنجشنبه ۱۹ مارس (۲۸ اسفند) سران کشورها و دولتها در بروکسل مشخص شده است. لرزههای جنگ ایران در بروکسل نیز احساس میشود. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در بیانیه دولتی خود خواستار پایان سریع این جنگ شد.
اما چگونه؟ چه کسی اصلاً هنوز به رئیسجمهور آمریکا دسترسی دارد، در حالی که او احساس میکند اروپاییها او را تنها گذاشتهاند؟ دونالد ترامپ کمبود حمایت از جنگ علیه ایران را “شوکآور” خوانده و تاکید کرده که این موضوع را فراموش نخواهد کرد.در نخستین دقایق آغاز این نشست، بارت دیوور، نخستوزیر بلژیک، به عنوان نخستین رهبری که وارد محل اجلاس شد، موضع قاطع اروپا را تکرار کرد.
او با تاکید بر اینکه قیمت انرژی «اولویت اصلی» است، درباره تنشها گفت: «هیچ تمایلی از سوی بلژیک برای مشارکت در این جنگ وجود ندارد؛ ما این جنگ را شروع نکردهایم و خواهان آن نیستیم.»
این موضعگیری در حالی اتخاذ شد که پایتختهای اروپایی درخواستهای مکرر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای اعزام ناوگان دریایی به منظور بازگشایی تنگه هرمز را رد کردهاند.
پیش از این نیز فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، و امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، با تاکید بر سیاست عدم مداخله، اعلام کرده بودند اروپا آغازکننده این بحران نبوده است.
اتحادیه اروپا پیامدهای جنگ ایران را احساس میکند
رهبران کشورهای اروپایی بر سر یک دوراهی قرار دارند: از یک سو میخواهند جنگ هرچه سریعتر پایان یابد، و از سوی دیگر میخواهند تا حد امکان کمتر درگیر آن شوند.
بنابراین، نخستین دیدار رهبران پس از آغاز جنگ ایران بسیار مورد توجه خواهد بود. آیا همه با یک صدا سخن خواهند گفت و خواهان خویشتنداری خواهند شد، یا برخی کشورها مایلاند در باز نگه داشتن تنگه هرمز مشارکت کنند؟
تقریباً همه کشورهای اتحادیه اروپا از پیامدهای این جنگ متأثر شدهاند، و در نهایت دوباره موضوع به اقتصاد بازمیگردد. چه میتوان در برابر قیمتهای بالای انرژی انجام داد؟ آیا باید شرکتهای نفتی را مشمول مالیات بر سودهای کلان کرد؟ و خطر ورود پناهجویان از منطقه تا چه حد است؟ همه اینها موضوعات مورد بحث در اجلاس هستند.
اوکراین در انتظار کمک میلیاردی
رئیسجمهور اوکراین، ولودیمیر زلنسکی، بهصورت آنلاین در نشست شرکت خواهد کرد و به رهبران اروپا یادآوری میکند که حملات علیه کشورش بدون وقفه ادامه دارد. اوکراین برای مدیریت زندگی روزمره و دفاع از کشور بهشدت به منابع مالی نیاز دارد.
اتحادیه اروپا پیشتر ۹۰ میلیارد یورو وام وعده داده بود، اما اکنون مجارستان بهطور غیرمنتظره پرداخت آن را مسدود کرده است. ویکتور اوربان، نخستوزیر طرفدار روسیه، در آستانه انتخابات قرار دارد و متقاعد کردن او آسان نخواهد بود.
خبرهای خوب از اقتصاد
اتحادیه اروپا میان دو جنگ گرفتار شده است و یافتن خبر مثبت و خوب دشوار است. اما این بار خبر خوبی از حوزه اقتصاد میرسد. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، بهموقع قوانین سادهتری برای کارآفرینان ارائه کرده است.
او در بروکسل توضیح داد که هر کارآفرینی میتواند در مدت ۴۸ ساعت، از هر نقطه در اتحادیه اروپا و با هزینهای کمتر از ۱۰۰ یورو، شرکت تأسیس کند. اطلاعات تنها یکبار ثبت میشود و برای همه کشورهای عضو قابل استفاده خواهد بود.
با وجود این همه موضوع، آنتونیو کوستا، رئیس شورای اتحادیه اروپا و میزبان اجلاس، در نامه دعوت دو صفحهای خود با خوشبینی فرض کرده که نشست در یک روز به پایان برسد. اما اگر چنین نشود، شبی بسیار طولانی در پیش خواهد بود.
تلاطم در بازار انرژی و هراس از تورم افسارگسیخته
انسداد نسبی تنگه هرمز که شاهرگ حیاتی انتقال ۲۰ درصد از نفت و گاز مایع جهان است، قیمت جهانی نفت را افزایش داده است.
در همین رابطه، راب یتن، نخستوزیر هلند، هنگام ورود به اجلاس بروکسل هشدار داد جنگ در ایران باعث جهش قیمت انرژی شده است.
او افزود اتحادیه اروپا باید فورا از مصرفکنندگان و صاحبان کسبوکار در برابر پیامدهای ویرانگر این وضعیت محافظت کند.
در همین راستا، آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا، با نگاهی راهبردی به بحران کنونی تاکید کرد: «ما باید بخشهای انرژی و مخابرات را یکپارچه کنیم، برنامه سادهسازی قوانین را دنبال کنیم و سرمایهگذاری بیشتری در حوزه نوآوری انجام دهیم.»
او همچنین درباره ضرورت کاهش وابستگی به بازارهای متلاطم خارجی گفت: «بهترین راه برای داشتن یک چشمانداز قابل پیشبینی و قابل اعتماد در حوزه انرژی، افزایش تولیدات داخلی است.»
همزمان با این رایزنیها، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، به جمع سران اتحادیه اروپا میپیوندد تا درباره دفاع از چندجانبهگرایی و مهار بحرانهای بینالمللی، از جمله وضعیت وخیم در لبنان، غزه و کرانه باختری، گفتوگو کند.
گام بلند به سوی استقلال راهبردی و امنیت دفاعی
در سایه فرسایشی شدن جنگ روسیه با اوکراین و ابهام در تعهدات امنیتی ایالات متحده، اتحادیه اروپا تلاش برای دستیابی به «استقلال راهبردی» را سرعت بخشیده است.
در این اجلاس، طرحهای ارتقای آمادگی دفاعی و راهاندازی پروژههای مشترک در حوزه سامانههای پهپادی و پدافندی بررسی میشود.
همچنین برنامه «یک اروپا، یک بازار» با هدف تقویت بازار واحد و جذب سرمایهگذاری در بخش نوآوری و گذار انرژی، در دستور کار قرار دارد.
تحلیلگران این اقدامات را تلاشهایی برای کاهش وابستگی اروپا به قدرتهای خارجی، بهویژه آمریکا، توصیف میکنند.
سرنوشت حمایت از اوکراین و حل بنبست مالی
با وجود بحرانهای نوظهور، پرونده اوکراین همچنان در صدر اولویتهای اروپا قرار دارد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، بهصورت آنلاین آخرین تحولات میدان نبرد را برای سران اروپا تشریح میکند.
در صورت رفع مخالفتهای مجارستان، مسیر تصویب بسته حمایتی ۹۰ میلیارد یورویی از اوکراین برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، هموار خواهد شد. اقدامی که نشاندهنده پافشاری اروپا بر مواضع خود است.
آفتابكاران اخبار و مقالات درباره ايران و مقاومت