انتقال عرفان شکورزاده به زندان قزلحصار؛ خطر اجرای حکم اعدام این دانشجوی نخبه افزایش یافت
عرفان شکورزاده، دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی هوافضا – فناوری ماهواره دانشگاه علم و صنعت ایران، پس از تأیید حکم اعدامش در دیوان عالی کشور به زندان قزلحصار کرج منتقل شده است؛ انتقالی که نگرانیها درباره احتمال اجرای قریبالوقوع حکم او را افزایش داده است.
این زندانی ۲۹ ساله که پیشتر توسط اطلاعات سپاه با اتهام «جاسوسی و همکاری با کشورهای متخاصم» بازداشت شده بود، در یادداشتی از داخل زندان اعلام کرده که تحت شکنجه و ماهها حبس انفرادی مجبور به اعتراف اجباری شده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، عرفان شکورزاده متولد سال ۱۳۷۶ و از دانشجویان ممتاز دانشگاهی است. او دانشآموخته مهندسی برق دانشگاه تبریز بوده و در مقطع کارشناسی ارشد مهندسی هوافضا – فناوری ماهواره دانشگاه علم و صنعت ایران رتبه نخست را کسب کرده بود.
به گفته منابع مطلع، وی در بهمنماه ۱۴۰۳ توسط نیروهای اطلاعات سپاه بازداشت شد. با وجود صدور حکم اعدام، تاکنون هیچگونه توضیح رسمی و شفافی از سوی نهادهای قضایی و امنیتی درباره جزئیات پرونده، روند دادرسی و مستندات اتهامات مطرح نشده است.
گزارشها حاکی است که او پس از بازداشت، حدود ۹ ماه را در سلول انفرادی سپری کرده و سپس به زندان اوین منتقل شده بود. شکورزاده در یادداشت منتشرشده از داخل زندان، از فشارهای شدید امنیتی و شکنجه برای اخذ اعتراف اجباری خبر داده است.
او در بخشی از این یادداشت نوشته است:
«من عرفان شکورزاده ۲۹ ساله، یکی از معدود بهاصطلاح نخبگانی که حاضر به مهاجرت نشدم. چند ماه پیش از جنگ ۱۲ روزه، به اتهام واهی جاسوسی و همکاری با کشورهای متخاصم توسط اطلاعات سپاه بازداشت شدم و در مدت ۸ ماه و نیم شکنجه و زندان انفرادی مجبور به اعتراف اجباری شدم.»
انتشار این متن در شبکههای اجتماعی با واکنش گسترده فعالان حقوق بشر و کاربران همراه شده و نگرانیها نسبت به وضعیت این زندانی و احتمال اجرای حکم اعدام او را افزایش داده است. تاکنون هیچ مقام رسمی قضائیه درباره وضعیت فعلی پرونده یا زمان احتمالی اجرای حکم توضیحی ارائه نکرده است.
سکوت نهادهای حکومتی درباره پرونده
با وجود حساسیت پرونده و نگرانیهای مطرحشده درباره وضعیت این زندانی، تاکنون هیچ مقام رسمی قضایی یا امنیتی درباره روند رسیدگی به پرونده عرفان شکورزاده توضیحی ارائه نکرده است.
در سالهای گذشته، نهادهای امنیتی بارها متهمان پروندههای امنیتی را بدون دسترسی آزاد به وکیل منتخب و در شرایط غیرشفاف تحت بازجویی قرار دادهاند. فعالان حقوق بشر هشدار دادهاند که استفاده از اعترافات اخذشده تحت فشار و شکنجه، یکی از روشهای رایج در پروندههای امنیتی محسوب میشود.
همچنین انتقال ناگهانی زندانیان سیاسی و عقیدتی به زندان قزلحصار در بسیاری از موارد بهعنوان نشانهای از نزدیک بودن اجرای حکم اعدام تلقی میشود؛ موضوعی که نگرانیها درباره وضعیت عرفان شکورزاده را دوچندان کرده است.
افزایش نگرانیها درباره اعدام زندانیان متهم به جرایم امنیتی
در سالهای اخیر شمار قابل توجهی از متهمان پروندههای سیاسی و امنیتی با اتهاماتی نظیر «جاسوسی»، «همکاری با دولتهای متخاصم» یا «افساد فیالارض» با احکام سنگین، از جمله اعدام، مواجه شدهاند. نهادهای حقوق بشری بارها اعلام کردهاند که روند رسیدگی در بسیاری از این پروندهها فاقد استانداردهای دادرسی عادلانه بوده است.
پرونده عرفان شکورزاده نیز در شرایطی مطرح شده که گزارشهای متعددی از اعمال فشار بر بازداشتشدگان برای انجام اعترافات تلویزیونی و محرومیت آنان از حقوق اولیه منتشر شده است. کارشناسان حقوق بشر معتقدند متهمانی که ماهها در سلول انفرادی نگهداری میشوند، در معرض شدیدترین فشارهای روانی و جسمی قرار دارند و امکان دفاع آزادانه از خود را از دست میدهند.
نقض حقوق بشر؛ اعتراف اجباری، سلول انفرادی و نقض دادرسی عادلانه
پرونده عرفان شکورزاده از منظر حقوق بشری با نگرانیهای جدی همراه است. گزارشها درباره نگهداری طولانیمدت او در سلول انفرادی، اعمال شکنجه برای اخذ اعتراف اجباری و نبود شفافیت در روند رسیدگی قضایی، نگرانیها درباره نقض گسترده حقوق متهمان سیاسی و امنیتی را افزایش داده است. فعالان حقوق بشر هشدار دادهاند که صدور و اجرای حکم اعدام در چنین شرایطی میتواند مصداق نقض اصول بنیادین دادرسی عادلانه باشد.
