اکسیوس: ترامپ احتمال حمله بزرگ و نهایی را مطرح کرد
به گزارش اکسیوس به نقل از دو منبع آگاه، دونالد ترامپ صبح جمعه نشستی را با اعضای ارشد تیم امنیت ملی خود درباره جنگ با ایران تشکیل داد. این درحالی است که میانجیگران بهسرعت در تلاشاند که با تدوین چارچوبی راه را برای مذاکرات آینده باز کنند و مانع حملات دوباره آمریکا و اسرائیل به ایران شوند.
به گزارش اکسیوس به نقل از منابعی که مستقیما با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا گفتگو کردند، ترامپ به طور جدی در حال بررسی انجام حملات جدید علیه ایران است تا در صورت عدم حصول پیشرفت لحظه آخری در مذاکرات آن را عملی کند.همچنین به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات خاورمیانهای، در صورت عدم پیشرفت در مذاکرات، حملات تازه آمریکا و اسرائیل علیه ایران در چند روز آینده محتمل است.
جلسه آقای ترامپ با تیم امنیت ملی در حالی انجام شد که عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان در تلاشی ظاهرا لحظه آخری برای کاهش اختلافات و جلوگیری از ازسرگیری جنگ به تهران سفر کرد. یک هیات قطری نیز روز جمعه برای حمایت از تلاشهای میانجیگرانه وارد تهران شد.
به گزارش اکسیوس، انتظار میرود آقای منیر روز شنبه با احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران و از بازیگران کلیدی در روند تصمیمگیری جمهوری اسلامی ایران دیدار کند.یک مقام آمریکایی مطلع از تلاشهای دیپلماتیک، مذاکرات را «طاقتفرسا» توصیف کرد. به گفته این مقام آمریکایی، پیشنویسها «هرروز در رفتوبرگشت» هستند، اما پیشرفت چندانی حاصل نشده است.
به گزارش والاستریت ژورنال، هدف عاجل میانجیها، دستیابی به توافق رسمی میان ایران و آمریکا نیست، بلکه حصول نوعی «نامه نیت» (LOI) یا «تفاهمنامه» (MOU) برای تمدید آتشبس و تعیین چارچوبی برای مذاکرات آتی است. بنابر این گزارش، بنبستی که باید شکسته شود، بر سر این است که چه موضوعاتی باید در این چارچوب گنجانده شود و چه موضوعاتی باید به مرحله بعدی موکول شود.
به گفته افراد آگاه، ناکامی در دستیابی به چنین توافق محدودی میتواند باعث شود آمریکا و اسرائیل در روزهای آینده دورهای کوتاه از حملات را انجام دهند که اهدف آنها میتواند زیرساختهای اقتصادی مانند بخش انرژی باشد تا فشار بر حکومت برای رسیدن به توافق افزایش یابد. ایران هشدار داده است که به هرگونه حمله تازه، به طور گسترده پاسخ خواهد داد.
در جلسه تیم امنیتی ترامپ چه گذشت؟
به گفته منابع، در نشست امروز آقای ترامپ با تیم امنیت ملی، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری، پیت هگست، وزیر جنگ، جان رتکلیف، رئیس سیا، سوزی وایلز، رئیس دفتر کاخ سفید و دیگر مقامات ارشد حضور داشتند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا به دلیل سفر به اروپا و دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا به دلیل شرکت در مراسم فارغالتحصیلی آکادمی نیروی دریایی غایبان این جلسه بودند.
بنابر این گزارش، آقای ترامپ در این نشست در جریان وضعیت مذاکرات و سناریوهای مختلف در صورت فروپاشی گفتگوها قرار گرفت.
به گزارش والاستریت ژورنال، رئیسجمهوری آمریکا رسما تصمیمی نگرفت، اما به گفته مقامات آمریکایی، او پس از دریافت گزارشی درباره وضعیت مذاکرات در تهران، به مشاورانش گفته است میخواهد به روند دیپلماتیک زمان بیشتری بدهد تا نتیجه بدهد.
کاخ سفید چند ساعت پس از این نشست از تغییری در برنامه آخر هفته آقای ترامپ خبر داد. رئیسجمهوری آمریکا قرار است پس از سخنرانی شامگاه جمعه در نیویورک، بر خلاف معمول بهجای سپری کردن آخر هفته در باشگاه گلف خود در «بدمینستر»، به پایتخت بازگردد.
آقای ترامپ همچنین در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» اعلام کرد که در جشن عروسی دونالد جونیور، پسرش شرکت نمیکند و در کاخ سفید میماند.رئیسجمهوری آمریکا نوشت: «در حالی که خیلی دوست داشتم در کنار دون جونیور، پسرم و بتینا، همسر آینده او و تازهترین عضو خانواده باشم، شرایط مربوط به دولت و عشق من به ایالات متحده اجازه چنین کاری را به من نمیدهد.»
او افزود: «احساس میکنم مهم است که در این مقطع زمانی مهم در واشنگتندیسی و در کاخ سفید باشم.»به گزارش اکسیوس به نقل از یک منبع نزدیک به آقای ترامپ و یک منبع آگاه، آقای ترامپ طی چند روز گذشته به طور فزایندهای از مذاکرات با ایران سرخورده شده است.
به گفته این دو منبع، اگرچه آقای ترامپ روز سهشنبه به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل گفت که میخواهد فرصت دیگری به دیپلماسی بدهد، اما تا شامگاه پنجشنبه به سوی صدور دستور حمله متمایل شد.
به گفته یک منبع نزدیک به آقای ترامپ، او احتمال انجام عملیات نظامی بزرگ و نهایی «قاطع» را مطرح کرد که پس از آن بتواند اعلام پیروزی کند.
آقای ترامپ طی شش هفته گذشته چندین بار به نظر میرسید که به ازسرگیری جنگ نزدیک شده، اما در نهایت منصرف شده بود.
به گزارش اکسیوس، برخی منابع نزدیک به مذاکرات همچنان معتقدند که طی ۲۴ ساعت آینده فرصتی برای نوعی پیشرفت وجود دارد.
به گفته دو منبع آگاه از طرز فکر آقای ترامپ، ظاهرا او به ازسرگیری عملیات نظامی تمایل دارد، مگر آنکه در مذاکرات اتفاق غیرمنتظرهای رخ دهد.
در همین حال بر اساس گزارشی از نشریه «آتلانتیک» که روز پنجشنبه ۲۱ مه (۳۱ اردیبهشت) منتشر شده است، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا نشانههایی از «مرحله پایانی جنگ ایران» مطرح کرده که به گفته این گزارش، خشم یک متحد کلیدی را برانگیخته است.
رابرت کیگان، پژوهشگر ارشد موسسه بروکینگز و از نویسندگان آتلانتیک، در مقالهای عنوان کرد که یک منبع داخلی در دولت آقای ترامپ فاش کرده است که در جریان تماس تلفنی میان آقای ترامپ و آقای نتانیاهو در روز چهارشنبه، رئیسجمهوری آمریکا مسیر بعدی سیاست واشنگتن در قبال ایران را مشخص کرده است.بر اساس این گزارش، آقای ترامپ به آقای نتانیاهو گفته است که قصد دارد یک «قول نامه» برای آغاز مذاکرات ارائه کند که بر اساس آن «بهطور رسمی به جنگ پایان داده میشود و یک دوره ۳۰ روزه مذاکرات» درباره برنامه هستهای ایران و بازگشایی تنگه هرمز آغاز خواهد شد.
آقای کیگان در تحلیل خود نوشت که «هدف این توافق در عمل روشن است و آن این است که آمریکا عملا دارد از این بحران کنار میکشد.» او همچنین تاکید کرد که حتی اگر حملهای محدود برای نمایش قدرت انجام شود، بیشتر جنبه نمایشی خواهد داشت و در واقع «آخر بازی» چیزی جز یک «تسلیم سیاسی» برای آقای ترامپ نخواهد بود.
خواستههای یک طرف پیروز
به نوشته این گزارش، آقای ترامپ در تقابل با ایران چندین بار عقبنشینی کرده است؛ از جمله در تاریخ ۱۸ مارس (۲۷ اسفند ۱۴۰۴) که اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی حمله کرد و ایران در پاسخ یکی از مهمترین تاسیسات تولید گاز قطر را هدف قرار داد. پس از آن بود که آقای ترامپ خواستار توقف حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای انرژی ایران شد و در عمل، جنگ متوقف گردید.در ادامه، تهدیدهای مکرر او برای ازسرگیری حملات نیز بیشتر جنبه بلوف داشته است. به گفته این گزارش، رهبران تهران طی دو ماه گذشته به این جمعبندی رسیدهاند که آقای ترامپ حمله دیگری انجام نخواهد داد؛ به همین دلیل با وجود آسیبهای ناشی از ۳۷ روز حملات سنگین، هیچ امتیازی ندادهاند.
برعکس، ایران اکنون شروطی از جمله مطالبه غرامت جنگی، مخالفت با هرگونه محدودیت در غنیسازی اورانیوم، به رسمیت شناختن کنترل بر تنگه و همچنین لغو تحریمها را مطرح کرده که بیشتر شبیه خواستههای یک طرف پیروز است.
نشانههایی از بازنگری در رویکرد واشنگتن
بر اساس تحلیل آقای کیگان، اینکه آقای ترامپ در پاسخ به این سرپیچی، اکنون خواستار ۳۰ روز دیگر آتشبس و مذاکرات شده است، بهطور ضمنی نوعی اعتراف به شکست محسوب میشود.
به گفته نویسنده، اگر ترامپ طی روزهای آینده حملهای محدود و نمایشی هم انجام دهد، ایران آن را دقیقا در همین چارچوب ارزیابی خواهد کرد. همچنین تاکید شده که هیچکس باور ندارد او با گذشت یک ماه، دوباره بخواهد جنگی تمامعیار را آغاز کند.
این گزارش میافزاید یکی از دلایل این برداشت آن است که ایران در صورت داشتن ۳۰ روز فرصت برای بازسازی، تقویت توان نظامی و کسب درآمدهای بیشتر از مسیرهای تجاری، به رقیبی بهمراتب قدرتمندتر تبدیل خواهد شد.
نظم جدید در تنگه هرمز و رقابت برای رسیدن به توافقهای بهتر با ایران
موسسه تحقیقاتی مطالعات جنگ پیشتر گزارش داده بود که مقامات ایرانی، برخلاف اختلاف آشکار آنها در موضوعات هستهای، حول خواستههایی برای رسمی کردن کنترل ایران بر ترانزیت تنگه هرمز متحد شدهاند.
طبق گفته مقامات ایرانی، در نظام جدید مدیریت تنگه، عبور کشتیها بر اساس روابط سیاسی کشورها تنظیم میشود؛ به این صورت که روسیه و چین در اولویت قرار میگیرند، هند و پاکستان میتوانند درباره شرایط عبور خود مذاکره کنند، و کشتیهای کشورهایی که ایران آنها را دشمن میداند، اساساً اجازه ورود به تنگه را نخواهند داشت.
بر اساس این گزارش، کشورهایی مانند کره جنوبی، ترکیه و عراق گفته میشود که در حال مذاکره برای دستکم توافقهای موقت عبور از تنگه هستند.
در ادامه آمده است که با توجه به اینکه ترامپ بهطور علنی اعلام کرده قصد ورود به جنگ برای بازگشایی تنگه را ندارد، رقابت برای رسیدن به توافقهای بهتر با ایران شدت خواهد گرفت.
کشورهای وابسته به انرژی خلیج فارس نیز تلاش خواهند کرد هرچه سریعتر به توافق برسند تا جریان نفت و گاز دوباره برقرار شود و اقتصادشان از فشار خارج شود.
همچنین کشورهایی که هماکنون در صف متحدان آمریکا و نزدیک به اسرائیل قرار دارند، ممکن است تحت فشار قرار بگیرند تا از این مواضع فاصله گرفته و روابط خود را با ایران تعدیل کنند.
آقای کیگان استدلال میکند که در چنین روندی، «تحریمهای بینالمللی علیه ایران عملا از هم فرو میپاشد و همزمان با تثبیت نقش مرکزیتر ایران در اقتصاد جهانی، جریان بیشتری از پول وارد این کشور خواهد شد.»
او تاکید میکند که «تا پایان این ۳۰ روز، بخش عمدهای از جهان در نظم جدید ذینفع میشود و به همین دلیل، در برابر هرگونه بازگشت به درگیری موضع خواهد گرفت؛ حتی اگر ترامپدر سناریویی بعید قصد بازگشت به جنگ را داشته باشد.»
کیگان مینویسد ترامپ احتمالا امیدوار است بتواند بدون آنکه افکار عمومی آمریکا به عمق این شکست پی ببرند، از این وضعیت عبور کند. او اشاره میکند که ترامپ ممکن است تلاش کند با آغاز یک درگیری نظامی دیگر، اینبار علیه دولت کوبا، توجه افکار عمومی را منحرف کند. کما اینکه توجه رسانهها از بحران ایران برداشته شده و بیشتر به سمت اخبار کوبا رفته است.چشمانداز تغییر موازنه قدرت در منطقه به نفع ایران و افزایش نگرانی در اسرائیل
آقای نتانیاهو از این روند رضایت ندارد. بر اساس گفته یکی از مقامهای آمریکایی، پس از تماس تلفنی با آقای ترامپ، «موهای نتانیاهو از شدت نگرانی سیخ شده بود و دلیل خوبی هم برای آن وجود داشت.»
آقای کیگان مینویسد که «جنگ ایران ممکن است در نهایت به بزرگترین ضربه به امنیت اسرائیل در تاریخ کوتاه آن تبدیل شود. در مسیر فعلی، ایران از این درگیری بسیار قدرتمندتر و اثرگذارتر از گذشته بیرون خواهد آمد.»
به گفته کیگان، ایران در چنین شرایطی بر دهها کشور ثروتمند جهان نفوذ خواهد داشت؛ کشورهایی که همگی بهشدت علاقهمند خواهند بود روابط خود را با ایران در وضعیت مطلوب نگه دارند. در نتیجه، این کشورها احتمالا در هیچ درگیری میان اسرائیل و ایران یا گروههای وابسته به آن در لبنان و غزه، در کنار اسرائیل قرار نخواهند گرفت؛ زیرا ایران توانایی تنبیه اقتصادی آنها را خواهد داشت.
او در ادامه مینویسد که اسرائیل از این جنگ با سطحی از انزوا خارج خواهد شد که در تاریخ خود بیسابقه است و این انزوا شامل فاصله گرفتن از تنها حامی قابل اتکای آن، یعنی ایالات متحده، نیز خواهد بود.
زمانی که ترامپ برای اجرای این سیاست ناچار شود از اسرائیل فاصله بگیرد، جنبش ماگا نیز با او همراهی خواهد کرد. در نتیجه، اجماع دوحزبی ضداسرائیل در ایالات متحده گسترش یافته و تثبیت خواهد شد.
رابرت کیگان
آقای کیگان همچنین موضوع را فراتر از این در نظر گرفته و استدلال میکند که «زمانی که ترامپ برای اجرای این سیاست ناچار شود از اسرائیل فاصله بگیرد، جنبش ماگا نیز با او همراهی خواهد کرد. در نتیجه، اجماع دوحزبی ضداسرائیل در ایالات متحده گسترش یافته و تثبیت خواهد شد.»
او با این حال این پرسش را مطرح میکند که آیا اسرائیل بدون مقاومت وارد این «شب آرام» خواهد شد یا خیر؛ پرسشی که بهعنوان متغیری نامطمئن میتواند رؤیای بازارهای مالی برای ثبات جدید در خلیج فارس را بر هم بزند.
در ادامه آمده است که ایرانِ قدرتمندتر، ثروتمندتر و اثرگذارتر به معنای احیای نقش حماس و حزبالله خواهد بود. همچنین به معنای پایان توافقهای ابراهیم خواهد بود، زیرا کشورهای خلیج فارس ناچار خواهند شد برای بقا و تداوم اقتصاد خود، بهطور مستقل با تهران به تفاهم برسند.
ترامپ میگوید که نتانیاهو «هر کاری که من بخواهم انجام خواهد داد»، اما این پرسش باقی میماند که آیا اسرائیل میتواند در حالی که ایران جای ایالات متحده را بهعنوان داور اصلی قدرت در منطقه میگیرد، صرفاً نظارهگر بماند یا نه.
